Shloka 72
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
न राजानं मृषा गच्छेन्न द्विजातिं कथंचन । नस्त्रियं स्त्रीगुणोपेतां हन्युहोते मृषा गता:,मनुष्यको चाहिये कि वह किसी राजाके पास या किसी ब्राह्मणके निकट अथवा सत्रीजनोचित पातिव्रत्य गुणसे सम्पन्न किसी सती-साध्वी नारीके समीप छद्मवेष धारण करके न जाय; क्योंकि ये राजा, ब्राह्मण और पतिव्रता स्त्री उस छद्मवेषधारी मनुष्यके धोखा देनेपर उसपर कुपित हो उसका विनाश कर देते हैं
na rājānaṁ mṛṣā gacchen na dvijātiṁ kathaṁcana | na striyaṁ strīguṇopetāṁ hanyuhote mṛṣā gatāḥ ||
ଜନକ କହିଲେ—ଛଳ କରି ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମିଥ୍ୟା ଉପଲକ୍ଷେ ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ ପତିବ୍ରତା-ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସତୀ ନାରୀଙ୍କ ସମୀପକୁ ଛଦ୍ମବେଶ ଧାରଣ କରି ଯିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାରଣ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଚଳ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ—ଏମିତି ଛଦ୍ମବେଶୀ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାହାର ବିନାଶ କରନ୍ତି।
जनक उवाच
Educational Q&A
Deceitful approach—especially by disguise or false pretence—toward figures of authority and sanctity (king, Brāhmaṇa, and a chaste, virtuous woman) is condemned; such deception invites severe retaliation and ruin. The verse reinforces satya (truthfulness) and maryādā (proper boundaries) as pillars of dharma.
In the didactic setting of Śānti Parva, Janaka delivers a moral warning: do not attempt to gain access or advantage through false identity or trickery when dealing with powerful rulers, revered religious persons, or women protected by the moral force of chastity; the deceiver risks destruction when the deception is discovered.