Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)

न च कामसमायुक्ते युक्ते5प्यस्ति त्रिदण्डके । न रक्ष्यते त्वया चेदं न मुक्तस्यास्ति गोपना,मनुष्य योगयुक्त होकर भी यदि कामभोगमें आसक्त हो जाय तो उसका त्रिदण्ड धारण करना अनुचित एवं व्यर्थ है। आप अपने इस बर्तावद्वारा संन्यास-आश्रमके नियमकी रक्षा नहीं कर रही हैं। यदि अपने स्वरूपको छिपानेके लिये आपने ऐसा किया हो तो जीवन्मुक्त पुरुषके लिये आत्मगोपन आवश्यक नहीं है

na ca kāmasamāyukte yukte ’py asti tridaṇḍake | na rakṣyate tvayā cedaṃ na muktasyāsti gopanā ||

ଯଦି କେହି ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କାମଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାର ତ୍ରିଦଣ୍ଡଧାରଣ ଅନୁଚିତ ଓ ବ୍ୟର୍ଥ। ତୁମ ଏହି ଆଚରଣରେ ସନ୍ନ୍ୟାସାଶ୍ରମର ନିୟମ ରକ୍ଷିତ ହେଉନାହିଁ। ଏହା ଯଦି ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ କରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ଜାଣ—ସତ୍ୟ ମୁକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆତ୍ମଗୋପନ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
कामसमायुक्तेin one who is united/associated with desire
कामसमायुक्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकाम-समायुक्त
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
युक्तेin one who is disciplined/connected (in yoga)
युक्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular
त्रिदण्डकेin/for the tridanda (three-staff ascetic emblem)
त्रिदण्डके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिदण्डक
FormMasculine, Locative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
रक्ष्यतेis protected/observed
रक्ष्यते:
TypeVerb
Rootरक्ष्
FormPresent, Passive, 3rd, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormInstrumental, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
मुक्तस्यof the liberated one
मुक्तस्य:
TypeAdjective
Rootमुक्त
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular
गोपनाconcealment/keeping hidden
गोपना:
Karta
TypeNoun
Rootगोपना
FormFeminine, Nominative, Singular

जनक उवाच

J
Janaka
T
tridaṇḍa (triple staff)