Shloka 10
मोक्षोपाय-निर्णयः
Determination of the Means to Liberation
दस्यून् निहन्ति वै राजा भूयसो वाप्यनागस: । भार्या माता पिता पुत्रो हन्यन्ते पुरुषेण ते । परेणापकृतो राजा तस्मात् सम्यक् प्रधारयेत्
dasyūn nihanti vai rājā bhūyaso vāpy anāgasaḥ | bhāryā mātā pitā putro hanyante puruṣeṇa te | pareṇāpakṛto rājā tasmāt samyak pradhārayet ||
ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନ କହିଲେ—ରାଜା ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ; କେବେ କେବେ ଅନେକ ନିର୍ଦୋଷକୁ ମଧ୍ୟ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ପୁରୁଷ ମରେ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ, ମାତା, ପିତା ଓ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜୀବିକାର ଉପାୟ କଟିଯିବାରୁ ମାନୋ ମରିଯାନ୍ତି। ତେଣୁ ଅନ୍ୟର ଅପକାରରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜା ସମ୍ୟକ୍ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରାଣଦଣ୍ଡରେ ତ୍ୱରା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
इुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
Even when a king has been wronged, he must deliberate carefully before imposing capital punishment, because killing one person can effectively destroy the lives of that person’s dependents; justice must be tempered by foresight and compassion.
Dyumatsena is instructing on royal duty (rājadharma), warning that a ruler’s punitive power can harm not only the condemned—sometimes even the innocent—but also their family who lose support; hence the king should not act hastily.