यदृच्छया निपतितं चक्रमादित्यगोचरम् । महावातसमुत्थेन संशुष्कमिव सागरम्
sañjaya uvāca |
yadṛcchayā nipatitaṃ cakram ādityagocaram |
mahāvātasamutthena saṃśuṣkam iva sāgaram |
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଯେପରି ଦୈବଯୋଗେ ସୂର୍ଯ୍ୟଚକ୍ର ନିଜ ପଥରୁ ଖସିପଡ଼ିଥାଏ, ଯେପରି ମହାବାତରେ ସମୁଦ୍ର ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ—ସେପରି ସେ ସମୟରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦିଶୁଥିଲେ। ଦୈବ ଓ ଯୁଦ୍ଧଫଳ ତାଙ୍କର ତେଜ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଥିଲା; ତାଙ୍କର ବଳ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଥିଲା।
संजय उवाच
The verse uses cosmic similes to show how pride and power can collapse suddenly; in war, adharma-driven ambition meets inevitable reversal, highlighting impermanence and the moral weight of karma.
Sañjaya describes the scene with striking comparisons—sun’s disc fallen, ocean dried by a gale—to convey the shock and ruin visible in Duryodhana’s condition at that moment.