Shloka 39
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
Devanagari script
तेषां लोकेष्वपश्यच्च जैगीषव्यं स देवल: । नरेश्वर! जो नाना प्रकारके द्वादशाह यज्ञोंका अनुष्ठान करते हैं, उनके लोकोंमें भी देवलने जैगीषव्यका दर्शन किया ।। मैत्रावरुणयोलोकानादित्यानां तथैव च
Transliteration
teṣāṃ lokeṣv apaśyac ca jaigīṣavyaṃ sa devalaḥ | nareśvara! ye nānā-prakārake dvādaśāha-yajñān anutiṣṭhanti, teṣāṃ lokeṣv api devalena jaigīṣavyasya darśanaṃ kṛtam || maitrāvaruṇayoḥ lokān ādityānāṃ tathaiva ca
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଦେବଳ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ହେ ନରେଶ୍ୱର! ଯେମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ୱାଦଶାହ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲା। ସେ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ଲୋକ ଏବଂ ତଦ୍ରୂପ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Plural
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जैगीषव्यम्Jaigīṣavya
जैगीषव्यम्:
Karma
TypeProper Noun
Rootजैगीषव्य
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवलःDevala
देवलः:
Karta
TypeProper Noun
Rootदेवल
FormMasculine, Nominative, Singular
मैत्रावरुणयोःof Mitra and Varuṇa
मैत्रावरुणयोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण
FormMasculine, Genitive, Dual
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Genitive, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DevalaJ
JaigīṣavyaM
MitraV
VaruṇaĀ
ĀdityasD
Dvādaśāha-yajñaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes