Shloka 14

पाण्डवानां वनप्रस्थानवर्णनम् / The Pāṇḍavas’ Departure for the Forest

Vidura’s Report and Portents

Devanagari script

पितृभि: सह सालोक्यं मा सम गच्छेद्‌ वृकोदर: । यद्येतमूरुं गदया न भिन्द्यां ते महाहवे,“दुर्योधन! यदि महासमरमें तेरी इस जाँघको मैं अपनी गदासे न तोड़ डालूँ तो मुझ भीमसेनको अपने पूर्वजोंके साथ उन्हींके समान पुण्यलोकोंकी प्राप्ति न हो”

Transliteration

vaiśampāyana uvāca |

pitṛbhiḥ saha sālokyaṃ mā sama gacched vṛkodaraḥ |

yady etam ūruṃ gadayā na bhindyāṃ te mahāhave |

duryodhana |

Translation

“ଦୁର୍ୟୋଧନ! ମହାସମରରେ ମୋ ଗଦାଦ୍ୱାରା ତୋର ଏହି ଜଂଘାକୁ ଯଦି ମୁଁ ଭାଙ୍ଗି ନ ଦେଉ, ତେବେ ବୃକୋଦର ଭୀମ ପିତୃମାନଙ୍କ ସମାନ ପୁଣ୍ୟଲୋକ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ।”

Word by Word

पितृभिःwith (his) forefathers

सहtogether with

सालोक्यम्attainment of the same world (as them)

माnot (prohibitive/negative particle)

समम्equal; the same

गच्छेत्may (he) go/attain

वृकोदरःVṛkodara (Bhīma)

यदिif

एतम्this

ऊरुम्thigh

गदयाwith a mace

नnot

भिन्द्याम्may I split/break

तेyour

महाहवेin the great battle

दुर्योधनO Duryodhana

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Vṛkodara (Bhīma)

Duryodhana

pitṛ (forefathers/ancestors)

gadā (mace)

ūru (thigh)

mahāhava (great battle)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes