Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match

कैरातकीनामयुतं दासीनां च विशाम्पते । आह्त्य रमणीयार्थान्‌ दूरजान्‌ मृगपक्षिण:,राजन्‌! चन्दन और अगुरुकाष्ठ तथा कृष्णागुरुकाष्ठके अनेक भार, चर्म, रत्न, सुवर्ण तथा सुगन्धित पदार्थोकी राशि और दस हजार किरातदेशीय दासियाँ, सुन्दर-सुन्दर पदार्थ, दूर देशोंके मृग और पक्षी तथा पर्वतोंसे संगृहीत तेजस्वी सुवर्ण एवं सम्पूर्ण भेंट-सामग्री लेकर आये हुए राजालोग द्वारपर रोके जानेके कारण खड़े थे

kairātakīnām ayutaṁ dāsīnāṁ ca viśāmpate | āhṛtya ramaṇīyārthān dūrajān mṛgapakṣiṇaḥ ||

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କହିଲା—ହେ ପ୍ରଜାପତି ରାଜନ୍! କିରାତଦେଶରୁ ଦଶହଜାର ଦାସୀ, ମନୋହର ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଦୂରଦେଶରୁ ଆଣିଥିବା ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ—ଏସବୁ ଉପହାରରୂପେ ସେମାନେ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି।

कैरातकीनाम्of the Kirāta women
कैरातकीनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootकैरातकी
FormFeminine, Genitive, Plural
अयुतम्ten thousand
अयुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअयुत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दासीनाम्of maidservants/slave-girls
दासीनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootदासी
FormFeminine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
आहृत्यhaving brought
आहृत्य:
TypeIndeclinable
Rootआ-हृ
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्)
रमणीयार्थान्delightful objects
रमणीयार्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootरमणीयार्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
दूरजान्from far away
दूरजान्:
Karma
TypeAdjective
Rootदूरज
FormMasculine, Accusative, Plural
मृगपक्षिणःbeasts and birds
मृगपक्षिणः:
Karma
TypeNoun
Rootमृगपक्षिन्
FormMasculine, Accusative, Plural
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
K
Kirāta (people/region)
D
dāsīs (maidservants)
M
mṛga (animals)
P
pakṣi (birds)
T
tribute/gifts (ramaṇīyārthāḥ)