Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः

Nakula’s Conquest of the Western Quarter

महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान्‌ २ ।। वृतो भरतशार्टूलो द्विषच्छोकविवर्द्धन: । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इसी समय शत्रुओंका शोक बढ़ानेवाले भरतवंशशिरोमणि महाप्रतापी एवं पराक्रमी भीमसेन भी धर्मराजकी आज्ञा ले, शत्रुके राज्यको कुचल देनेवाली और हाथी, घोड़े एवं रथसे भरी हुई, कवच आदिसे सुसज्जित विशाल सेनाके साथ पूर्व दिशाको जीतनेके लिये चले

vaiśampāyana uvāca | mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān || 2 || vṛto bharataśārṭūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ଜନମେଜୟ! ସେହି ସମୟରେ ଭରତବଂଶର ବ୍ୟାଘ୍ର, ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ପୂର୍ବଦିଗ୍ବିଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଶତ୍ରୁରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ବିଶାଳ ବଳଚକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲା—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କବଚ-ଶସ୍ତ୍ରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ମହାସେନା ସହ। ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶୋକ ବଢ଼ାଉଥିବା ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ।

महताwith great
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
बलचक्रेणwith the army-circle/host
बलचक्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootबलचक्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
परराष्ट्रावमर्दिनाcrushing the enemy-kingdom
परराष्ट्रावमर्दिना:
Karana
TypeAdjective
Rootपरराष्ट्रावमर्दिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
हस्त्यश्वरथपूर्णेनfilled with elephants, horses, and chariots
हस्त्यश्वरथपूर्णेन:
Karana
TypeAdjective
Rootहस्त्यश्वरथपूर्ण
FormNeuter, Instrumental, Singular
दंशितेनarmoured/equipped
दंशितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदंशित
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रतापवान्mighty, splendid
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृत
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतशार्दूलःtiger among the Bharatas
भरतशार्दूलः:
Karta
TypeNoun
Rootभरतशार्दूल
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विषच्छोकविवर्धनःincreasing the enemies' grief
द्विषच्छोकविवर्धनः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्विषच्छोकविवर्धन
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharata lineage (Bharatas)
A
army (balacakra)
E
elephants
H
horses
C
chariots
E
enemy kingdoms (para-rāṣṭra)