Shloka 296
Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement
मय्यार्जवे जिद्यमतिर्हतस्त्व॑ मित्रद्रोही साप्तपद हि मैत्रम् । '“ओ पापी! मूर्खके समान तुमने पाण्डुपुत्र अर्जुनके लिये मेरा तिरस्कार करते हुए मेरे प्रति अप्रिय वचन सुनाये हैं। मेरे प्रति सरलताका व्यवहार करना तुम्हारे लिये उचित था; परंतु तुम्हारी बुद्धिमें कुटिलता भरी हुई है
mayy ārjave jidyamatir hataḥ tvaṁ mitradrohī saptapada hi maitram
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ମୋ ପ୍ରତି ତୁମେ ସରଳତାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତୁମ ବୁଦ୍ଧି କୁଟିଳତାରେ ବାଙ୍କିଗଲା। ତେଣୁ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ହୋଇ ତୁମେ ନିଜ ପାପରେ ହିଁ ନିହତ ହେଲ। କାରଣ କୁହାଯାଏ—କାହା ସହିତ ସାତ ପଦ ଏକାସାଥି ଚାଲିଲେ ମାତ୍ରେ ମୈତ୍ରୀ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ହୃଦୟରେ ସେଇ ମୈତ୍ରୀ କେବେ ଉଦୟ ହେଲା ନାହିଁ।
संजय उवाच
Educational Q&A
True friendship requires sincerity (ārjava). Betrayal of a friend (mitradroha), especially through harsh or deceitful speech and intent, becomes self-destructive and is framed as a moral cause of one’s downfall.
Sañjaya reports a rebuke that condemns someone as crooked-minded and a betrayer of friendship, asserting that the person’s death is the consequence of their own wrongdoing; the saying about ‘seven steps’ is invoked to contrast outward association with genuine loyalty.