अभिमन्यु-पराक्रमवर्णनम्
Abhimanyu’s Prowess and the Duḥśāsana Engagement
अभ्यधावन्त संक़्रुद्धा विविधायुधपाणय: । शल्यके भाईके मारे जानेपर उसके बहुत-से सैनिक अपने कुल और निवासस्थानके नाम सुनाते हुए कुपित हो हाथोंमें नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्र लिये अर्जुनकुमार अभिमन्युकी ओर दौड़े
sañjaya uvāca | abhyadhāvanta saṅkruddhā vividhāyudhapāṇayaḥ | śalyake bhrātṛke māre jānepara usake bahut-se sainik apane kula aura nivāsasthāna ke nāma sunāte hue kupita ho hāthoṃ meṃ nānā prakāra ke astra-śastra liye arjunakumāra abhimanyu kī ora dauṛe |
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଭାଇ ନିହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଶୁଣି ଅନେକ ଯୋଧା କ୍ରୋଧରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ହାତରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, ନିଜ ନିଜ କୁଳ ଓ ନିବାସସ୍ଥାନର ନାମ ଘୋଷଣା କରି କରି, ରୋଷରେ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଲେ।
संजय उवाच
The verse highlights how anger and clan-based vengeance can rapidly intensify conflict: identity (kula, nivāsa) becomes a rallying cry, and grief turns into retaliatory violence—an ethical warning about krodha driving adharma-like excess even within a dharma-framed war.
After Śalyaka is reported slain, many warriors, shouting their lineage and home, surge forward in fury with varied weapons and charge toward Abhimanyu, Arjuna’s son, seeking retaliation.