Shloka 6
अध्याय ३१ — द्रोणानीके तुमुलसंग्रामः
The Tumultuous Battle around Droṇa’s Formation
द्रोणं द्रोणमिति क्रूरा: पडचाला: समचोदयन् । मा द्रोणमिति पुत्रास्ते कुरून् सर्वानचोदयन्,क्रूर स्वभाववाले पांचालसैनिक एक-दूसरेको प्रेरित करने लगे, अरे! द्रोणाचार्यको पकड़ लो, द्रोणाचार्यको बंदी बना लो और आपके पुत्र समस्त कौरवोंको आदेश दे रहे थे कि देखना, द्रोणाचार्यको शत्रु पकड़ न पावें
sañjaya uvāca | droṇaṃ droṇam iti krūrāḥ pāñcālāḥ samacodayan | mā droṇam iti putrās te kurūn sarvān acodayan |
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ—କ୍ରୂର ସ୍ୱଭାବର ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି “ଦ୍ରୋଣ! ଦ୍ରୋଣ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ—ଅର୍ଥାତ “ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧର, ବନ୍ଦୀ କର।” ଏହି ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଉଥିଲେ—“ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ ଶତ୍ରୁହାତକୁ ପଡିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, ethical bonds—especially to a revered teacher—become strategic imperatives: one side seeks to neutralize a pivotal figure by capture, while the other treats his protection as a duty of loyalty and a necessity for survival.
The Pāñcāla warriors rally each other to seize Droṇa, while Dhṛtarāṣṭra’s sons simultaneously urge the Kuru forces to ensure Droṇa is not captured, making Droṇa the immediate focal point of the clash.