Shloka 43
Devanagari script
व्यश्वसूतरथं चैन द्रौणिश्नलक्रे महाहवे । तस्य चानुचरान् सर्वान् क्रुद्धः प्राद्रावयच्छरै:,इतना ही नहीं, द्रोणपुत्रने उस महायुद्धमें धृष्टद्युम्मको घोड़े, सारथि तथा रथसे भी वंचित कर दिया। साथ ही कुपित हो उनके सारे सेवकोंको भी बाणोंसे मार-मारकर खदेड़ना शुरू किया
Translation
ଏହା ସହ, ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌଣି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ରଥରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଦେଲେ; ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନୁଚରଙ୍କୁ ଶରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ଖେଦାଇଦେଲେ।
Word by Word
व्यश्वसूतरथम्horses, charioteer, and chariot (as a set)
व्यश्वसूतरथम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व + सूत + रथ
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him (this one)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रौणिःDrona's son (Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
नलक्रेmade / rendered
नलक्रे:
TypeVerb
Rootनल + क्र
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
महाहवेin the great battle
महाहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहा + आहव
FormMasculine, Locative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अनुचरान्attendants, followers
अनुचरान्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुचर
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राद्रावयत्caused to run away / drove off
प्राद्रावयत्:
TypeVerb
Rootप्र + √द्रु (णिच्)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes