Ulūpī–Citravāhinī Saṃvāda: Dhanaṃjaya-patana and Prāya-threat
सर्वोपकरणोपेतं युक्तमश्वचिर्मनोजवै: । सचक्रोपस्करं श्रीमान् हेमभाण्डपरिष्कृतम्
sarvopakaraṇopetaṁ yuktam aśvacirmamanojavaiḥ | sacakropaskaraṁ śrīmān hemabhāṇḍapariṣkṛtam ||
ସେଇ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରଥଟି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ-ଉପକରଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ମନ ସମ ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ତାହାରେ ଯୋଜିତ; ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜଡାଉ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ରଥ ରାଜସ ମହିମାରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା। ସିଂହ-ଚିହ୍ନିତ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜା ଫଡ଼ଫଡ଼ାଉଥିବାବେଳେ, ସେଇ ପରମ ପୂଜିତ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ବଭ୍ରୁବାହନ ଧର୍ମ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅନୁସାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଆଗେଇଲେ।
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma through disciplined readiness: power and wealth (golden adornments, swift horses) are presented not for vanity but to meet a duty-bound confrontation with proper preparation and honor.
Vaiśampāyana describes a magnificently equipped chariot—fully prepared with war-gear and mind-swift horses—signaling that a royal warrior is about to advance to face Arjuna in the Aśvamedha-related episode.