Shloka 12
Marutta–Indra Rivalry and Bṛhaspati’s Priestly Refusal (मरुत्तेन्द्रस्पर्धा—बृहस्पतेः पौरोहित्यनिश्चयः)
संजीव्य कालमिष्टं च सशरीरो दिवं गत: । बभूव तस्य पुत्रस्तु ययातिरिव धर्मवित्
saṃjīvya kālam iṣṭaṃ ca saśarīro divaṃ gataḥ | babhūva tasya putras tu yayātir iva dharmavit avikṣit ||
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ରାଜା କରନ୍ଧମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଓ ଇଚ୍ଛିତ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଲୋକରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି, ଶେଷରେ ସଶରୀର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅବିକ୍ଷିତ୍ ଯୟାତି ସମ ଧର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପରାକ୍ରମ ଓ ଗୁଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ବଶ କଲେ; ପ୍ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ପିତା ସମ—ରକ୍ଷକ, ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଓ ଧାରକ—ଥିଲେ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse upholds the ethic of dharmic kingship: a ruler’s true greatness lies not only in conquest but in righteous conduct and paternal care for subjects. It also presents the ideal of a life completed in due time, culminating in a meritorious ascent to heaven.
Vyāsa narrates a succession: King Karaṇḍhama completes his life and attains heaven bodily; his son Avikṣit, compared to Yayāti in dharma-knowledge, becomes a powerful and virtuous ruler who subdues enemies and governs the earth while caring for his people like a father.