Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

तमोगुण-निरूपण

Analysis of Tamas and its Marks

अभिष्वड्डस्तु कामेषु महामोह इति स्मृत: । ऋषयो मुनयो देवा मुहान्त्यत्र सुखेप्सव:,यह जो भोगोंमें आसक्त हो जाना है, यही महामोह बताया गया है। इस मोहमें पड़कर भोगोंका सुख चाहनेवाले ऋषि, मुनि और देवगण भी मोहित हो जाते हैं (फिर साधारण मनुष्योंकी तो बात ही क्या है?)

abhiṣvaḍḍas tu kāmeṣu mahāmoha iti smṛtaḥ | ṛṣayo munayo devā muhānty atra sukhepsavaḥ ||

ଭୋଗବିଷୟରେ ଆସକ୍ତି ହେବାକୁ ‘ମହାମୋହ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତି କହେ। ଏହି ମୋହରେ ପଡି ସୁଖ ଚାହୁଁଥିବା ଋଷି, ମୁନି ଓ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

अभिष्वङ्गःattachment, clinging
अभिष्वङ्गः:
Karta
TypeNoun
Rootअभिष्वङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कामेषुin/among sense-pleasures, desires
कामेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Locative, Plural
महामोहःgreat delusion
महामोहः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामोह
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतःis called/remembered (as)
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त, Passive (past participle), Masculine, Nominative, Singular
ऋषयःseers
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Plural
देवाःgods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
मुह्यन्तिare deluded, become confused
मुह्यन्ति:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent, Parasmaipada, Third, Plural
अत्रhere/in this (matter)
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
सुखेप्सवःdesiring pleasure
सुखेप्सवः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखेप्सु
FormMasculine, Nominative, Plural

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyudeva)
ऋषयः (ṛṣis)
मुनयः (munis)
देवाः (devas)
काम (sense-pleasures)
महामोह (great delusion)