Shloka 5
व्याधि-गुण-साम्योपदेशः | Discourse on Affliction, Guṇa-Equilibrium, and the Inner Battle
Devanagari script
तेषां गुणानां साम्यं चेत् तदाहु: स्वस्थलक्षणम् । तेषामन्यतमोत्सेके विधानमुपदिश्यते,इन गुणोंकी समानता हो तो यह मानसिक स्वास्थ्यका लक्षण है। इनमेंसे किसी एककी वृद्धि होनेपर उसके निवारणका उपाय बताया जाता है
Transliteration
teṣāṃ guṇānāṃ sāmyaṃ cet tad āhuḥ svastha-lakṣaṇam | teṣām anyatamotseke vidhānam upadiśyate ||
Translation
ସେହି ଗୁଣମାନଙ୍କର ସାମ୍ୟ ଥିଲେ ତାହାକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସ୍ଥିର ମନର ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ତାହାମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଅତିରିକ୍ତ ହେଲେ, ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଶମନ କରିବାର ବିଧି ଉପଦେଶ ହୁଏ।
Word by Word
तेषाम्of those
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
गुणानाम्of the qualities
गुणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Genitive, Plural
साम्यम्equilibrium, equality
साम्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसाम्य
FormNeuter, Nominative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
स्वस्थलक्षणम्a sign of well-being/health
स्वस्थलक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वस्थलक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
तेषाम्of those (qualities)
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अन्यतमोत्सेकेin the increase/excess of any one (of them)
अन्यतमोत्सेके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्यतमोत्सेक
FormMasculine, Locative, Singular
विधानम्prescription, procedure
विधानम्:
Karta
TypeNoun
Rootविधान
FormNeuter, Nominative, Singular
उपदिश्यतेis taught/prescribed
उपदिश्यते:
TypeVerb
Rootउप-√दिश्
FormPresent, Third, Singular, Passive (Karmani)
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
VāyudevaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes