Shloka 32
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
Devanagari script
आजहार क्रतु वीरो ब्रद्मक्षत्रेण पूजितम् । वाजिमेधं महाराज सर्वकामसमन्वितम्
Translation
ହେ ମହାରାଜ! ସେହି ବୀର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ କାମନାସମନ୍ୱିତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
Word by Word
आजहाराperformed / brought about
आजहारा:
TypeVerb
Rootआ-हृ (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत, 3, singular
क्रतुम्sacrifice, rite
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
ब्राह्मक्षत्रेणby Brahmins and Kshatriyas
ब्राह्मक्षत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formneuter, instrumental, singular
पूजितम्honoured, worshipped
पूजितम्:
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
वाजिमेधम्the Aśvamedha (horse-sacrifice)
वाजिमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाजिमेध (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
सर्वकामसमन्वितम्endowed with all desired objects (fulfilling all wishes)
सर्वकामसमन्वितम्:
TypeAdjective
Rootसर्वकामसमन्वित (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes