Shloka 39

अन्नदान-प्रशंसा (Praise of the Gift of Food) | Annadāna-Praśaṃsā

Devanagari script

ब्रवीमि सत्यमेतच्च यथाहं पाण्डुनन्दन । तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्‌ यत्र च शान्तनु:

Transliteration

bravīmi satyam etac ca yathāhaṃ pāṇḍunandana | tena satyena gaccheyaṃ lokān yatra ca śāntanuḥ ||

Translation

ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ! ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ସତ୍ୟ ଏହିପରି କହୁଛି। ସେହି ସତ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ମୋ ପିତା ଶାନ୍ତନୁ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଗଲେ, ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।

Word by Word

• ब्रवीमि: I say/speak
• ब्रवीमि: Karta
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यथा: as/just as
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• पाण्डुनन्दन: O son of Pandu
• Type: Noun
• Root: पाण्डुनन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तेन: by that
• तेन: Karana
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, तृतीया, एकवचन

• सत्येन: by (the power of) truth
• सत्येन: Karana
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसक, तृतीया, एकवचन

• गच्छेयम्: may I go
• गच्छेयम्: Karta
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (सम्भावना/इच्छा), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• लोकान्: worlds/realms
• लोकान्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• शान्तनुः: Shantanu
• शान्तनुः: Karta
• Type: Noun
• Root: शान्तनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Pāṇḍunandana (Yudhiṣṭhira)
• Śāntanu
• lokāḥ (realms/worlds)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Truthfulness (satya) is presented as a potent moral force: speaking truth is not merely ethical conduct but a source of spiritual merit capable of guiding one toward auspicious realms.

What is happening in the narrative?

Bhīṣma, addressing Yudhiṣṭhira, affirms the truth of what he is saying and expresses a wish that, by the merit of that truth, he may attain the same heavenly realms reached by his father Śāntanu.