Shloka 7
युधिष्ठिरप्रश्नः—विश्वामित्रस्य ब्राह्मणत्वकौतूहलम् | Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Viśvāmitra’s Attainment of Brāhmaṇya
Devanagari script
हरिश्रन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वा55त्मतेजसा । पुत्रतामनुसम्प्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमत:
Translation
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ତେଜସ୍ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଶୁନଃଶେପ ଧୀମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।
Word by Word
हरिश्रन्द्रक्रतौin the sacrifice of Hariścandra
हरिश्रन्द्रक्रतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहरिश्वन्द्र-क्रतु
FormMasculine, Locative, Singular
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Accusative, Plural
तोषयित्वाhaving satisfied/pleased
तोषयित्वा:
TypeVerb
Rootतुष्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Prior action (having ...)
आत्मतेजसाby (his) own splendor/energy
आत्मतेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootआत्मन्-तेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
पुत्रताम्sonship (the status of a son)
पुत्रताम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्रता
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुसम्प्राप्तःhaving attained/obtained
अनुसम्प्राप्तः:
TypeVerb
Rootअनु-सम्-प्र-आप्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
विश्वामित्रस्यof Viśvāmitra
विश्वामित्रस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the wise one
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes