कालयुक्तधर्मविवेकः
Discerning Dharma in Accord with Time
ऑपनआक्रात छा अर: चतुश्नत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: बन्धन-मुक्ति
umovāca kiṃśīlaḥ kiṃsamācāraḥ puruṣaḥ kaiś ca karmabhiḥ | svargaṃ samabhipadyeta sampradānena kena vā ||
ଉମା କହିଲେ—“ଭଗବନ୍! ସର୍ବଭୂତେଶ୍ୱର, ଦେବାସୁର-ନମସ୍କୃତ, ବିଭୋ! ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେବ। ଆଉ କହନ୍ତୁ—କେମିତି ଶୀଳ ଓ କେମିତି ଆଚରଣରେ, କେଉଁ କର୍ମଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ? ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଦାନରେ ସେହି ପ୍ରାପ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ?”
श्रीमहेश्वर उवाच
The verse frames a dharma-inquiry: heavenly attainment is linked not merely to ritual but to a person’s character (śīla), daily conduct (samācāra), and ethically qualified actions (karma), with special attention to the role and manner of giving (sampradāna/dāna).
In the Umā–Maheśvara dialogue, Umā questions the divine teacher about the moral qualities, behaviors, and specific deeds—including forms of charity—that lead a human being to attain svarga.