Shloka 75
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति निशानिशम् | शूद्रधर्म: समाख्यातस्त्रिवर्गपरिचारणम्
sarvātithyaṁ trivargasya yathāśakti niśāniśam | śūdradharmaḥ samākhyātas trivargaparicāraṇam ||
ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ—ଶୂଦ୍ର ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦିନରାତି ନିରନ୍ତର ତିନି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତିଥ୍ୟ-ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା ଓ ସେବାକୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a Shudra’s primary dharma is continual service and respectful hospitality toward the three higher varṇas, performed within one’s means (yathāśakti), emphasizing humility, support, and social responsibility.
In Anushasana Parva’s dharma-instruction context, Maheshvara is expounding normative duties; here he defines the characteristic duty of the Shudra as ongoing hospitality and attendance upon Brahmins, Kshatriyas, and Vaishyas.