Shloka 23
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
कुत्तों, चाण्डालों और पक्षियोंके लिये भूमिपर अन्न रख देना चाहिये। यह वैश्वदेव नामक कर्म है। इसका सायंकाल और प्रात:काल अनुष्ठान किया जाता है ।।
vayudeva uvāca | kuttebhyaś caṇḍālebhyaś ca pakṣibhyaś ca bhūmau annaṁ nidhātavyaṁ | etad vaiśvadeva-nāma karma | asya sāyaṁkālaṁ prātaḥkālaṁ cānuṣṭhānaṁ kriyate || etāṁs tu dharmān gārhasthyān yaḥ kuryād anasūyakaḥ | sa iha ṛṣivarān prāpya pretya loke mahīyate ||
ବାୟୁ କହିଲେ— କୁକୁର, ଚାଣ୍ଡାଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂମି ଉପରେ ଅନ୍ନ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହା ‘ବୈଶ୍ୱଦେବ’ ନାମକ କର୍ମ; ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃ—ଦୁଇବେଳେ ଏହା କରାଯାଏ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅସୂୟା ତ୍ୟାଗ କରି ଏହି ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟଧର୍ମମାନଙ୍କୁ ଆଚରେ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଏ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder should practice daily generosity and inclusivity—offering food even to beings and persons commonly neglected—through the Vaiśvadeva observance, and should do so without fault-finding (anasūyā). Such conduct yields blessings in this life and honor in meritorious realms after death.
Vāyudeva instructs on gṛhastha duties, defining a specific daily rite (Vaiśvadeva) and its timing (morning and evening), then states the spiritual and social fruits for one who performs these household dharmas with a non-censorious attitude.