Shloka 11

Saṃvaraṇa’s Petition and Tapatī’s Conditioned Consent (सम्वरण-तपती संवादः)

Devanagari script

कुर्यान्न निन्दितं कर्म न नृशंसं कथंचन । इति पूर्वे महात्मान आपद्धर्मविदो विदु:,आपद्धर्मके ज्ञाता प्राचीन महात्माओंने कहा है कि किसी प्रकार भी क्रूर एवं निन्दित कर्म नहीं करना चाहिये। अतः आज अपनी पत्नीके साथ स्वयं मेरा विनाश हो जाय, यह श्रेष्ठ है; किंतु ब्राह्यणवधकी अनुमति मैं कदापि नहीं दे सकता

Transliteration

kuryān na ninditaṃ karma na nṛśaṃsaṃ kathaṃcana | iti pūrve mahātmāna āpaddharmavido viduḥ ||

Translation

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆପଦ୍ଧର୍ମଜ୍ଞ ପ୍ରାଚୀନ ମହାତ୍ମାମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆଜି ପତ୍ନୀ ସହିତ ମୋର ବିନାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶ୍ରେୟସ୍କର; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣବଧକୁ ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ।

Word by Word

• [{'term': 'kuryāt', 'definition': 'should do

• ought to perform (optative of √kṛ)'}, {'term': 'na', 'definition': 'not

• never'}, {'term': 'ninditam', 'definition': 'blameworthy, censured, condemned'}, {'term': 'karma', 'definition': 'act, deed

• conduct'}, {'term': 'nṛśaṃsam', 'definition': 'cruel, pitiless, inhuman'}, {'term': 'kathaṃcana', 'definition': 'in any way

• under any circumstance'}, {'term': 'iti', 'definition': 'thus

• so (quotative particle)'}, {'term': 'pūrve', 'definition': 'the ancients

• those of former times'}, {'term': 'mahātmānaḥ', 'definition': 'great-souled ones

• noble persons'}, {'term': 'āpaddharma', 'definition': 'dharma in distress/calamity

• emergency ethics'}, {'term': 'vidaḥ / vido', 'definition': 'knowers

• those who understand'}, {'term': 'viduḥ', 'definition': 'they know

• they have declared/recognized'}, {'term': 'brāhmaṇavadha', 'definition': 'killing of a brāhmaṇa (a grave sin)'}, {'term': 'anumati', 'definition': 'permission, consent, approval'}]

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

• ब्राह्मण (the brāhmaṇa speaker)
• पत्नी (the brāhmaṇa's wife)
• पूर्वे महात्मानः (ancient great-souled authorities)