Shloka 116

वासिष्ठकथनम् (आदित्य–सोमवंशवर्णनम् तथा रुद्रसहस्रनाम-प्रशंसा)

Devanagari script

नगो नीलः कविः कालो मकरः कालपूजितः सगणो गणकारश् च भूतभावनसारथिः

Transliteration

nago nīlaḥ kaviḥ kālo makaraḥ kālapūjitaḥ sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtabhāvanasārathiḥ

Translation

ସେ ନଗ—ପର୍ବତସମ ଦୃଢ; ସେ ନୀଳ—ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ; ସେ କବି—ଦର୍ଶୀ ଋଷି; ସେ କାଳ—କାଳସ୍ୱରୂପ; ସେ ମକର—ମକରଚିହ୍ନଧାରୀ ପ୍ରଭୁ; ସେ କାଳରୂପେ ପୂଜିତ; ସେ ସଗଣ—ଗଣସହିତ; ସେ ଗଣକାର—ଗଣମାନଙ୍କ ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ନେତା; ଏବଂ ସେ ଭୂତଭାବନସାରଥି—ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନେଇ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା ସାରଥି।

Word by Word

• नगः: mountain-like/immovable Lord

• नीलः: dark-blue/black-hued One

• कविः: seer, inspired sage-poet

• कालः: Time, the all-consuming principle

• मकरः: Makara (mythic aquatic emblem

• कालपूजितः: worshiped in the form of Time / worshiped by Time

• सगणः: accompanied by the Gaṇas

• गणकारः: maker/organizer of the Gaṇas

• च: and

• भूत: beings/elements/creatures

• भावन: nourisher, cause of becoming, sanctifier

• सारथिः: charioteer, guide, director

Speaker

Suta Goswami (narrating a Sahasranama section to the sages of Naimisharanya)