Adhyaya 16

Verse 1

सूत उवाच अथान्यो ब्रह्मणः कल्पो वर्तते मुनिपुङ्गवाः विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆଉ ଗୋଟିଏ କଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ; ତାହା ‘ବିଶ୍ୱରୂପ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ନାମମାତ୍ରେ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ।

Verse 2

विनिवृत्ते तु संहारे पुनः सृष्टे चराचरे ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः

ସଂହାର ନିବୃତ୍ତ ହୋଇ ଚରାଚର ଜଗତ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟ ହେଲାପରେ, ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପୁତ୍ରକାମନାରେ ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 3

प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती विश्वमाल्यांबरधरा विश्वयज्ञोपवीतिनी

ତେବେ ମହାନାଦରେ ନିନାଦିତ, ବିଶ୍ୱରୂପିଣୀ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ—ଯିଏ ବିଶ୍ୱକୁ ମାଳା ଓ ଅମ୍ବର ଭାବେ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱଯଜ୍ଞର ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 4

विश्वोष्णीषा विश्वगन्धा विश्वमाता महोष्ठिका तथाविधं स भगवान् ईशानं परमेश्वरम्

ସେ ଭଗବାନ ଈଶାନ, ପରମେଶ୍ୱର—ଯାହାଙ୍କର ମୁକୁଟ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ, ଯାହାଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱମାତା, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ମହୋଷ୍ଠରୁ ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଲୟର ବାଣୀ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏହିପରି ସେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 5

शुद्धस्फटिकसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् अथ तं मनसा ध्यात्वा युक्तात्मा वै पितामहः

ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଭରଣରେ ଭୂଷିତ ସେହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଆତ୍ମାବାନ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 6

ववन्दे देवमीशानं सर्वेशं सर्वगं प्रभुम् ओमीशान नमस्ते ऽस्तु महादेव नमो ऽस्तु ते

ମୁଁ ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ—ସେ ସର୍ବେଶ୍ୱର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ। ହେ ଈଶାନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 7

नमो ऽस्तु सर्वविद्यानाम् ईशान परमेश्वर नमो ऽस्तु सर्वभूतानाम् ईशान वृषवाहन

ହେ ଈଶାନ ପରମେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାଙ୍କର ଅଧିପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଈଶାନ ବୃଷବାହନ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଓ ଆଶ୍ରୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 8

ब्रह्मणो ऽधिपते तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे नमो ब्रह्माधिपतये शिवं मे ऽस्तु सदाशिव

ହେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଧିପତି, ବ୍ରହ୍ମନ୍‌ ସ୍ୱରୂପ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ରହ୍ମାଧିପତିଙ୍କୁ ନମୋ ନମଃ; ହେ ସଦାଶିବ, ମୋ ପାଇଁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳ) ହେଉ।

Verse 9

ओङ्कारमूर्ते देवेश सद्योजात नमोनमः प्रपद्ये त्वां प्रपन्नो ऽस्मि सद्योजाताय वै नमः

ଓଙ୍କାରମୂର୍ତ୍ତେ ଦେବେଶ! ସଦ୍ୟୋଜାତ! ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତ; ସଦ୍ୟୋଜାତଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 10

अभवे च भवे तुभ्यं तथा नातिभवे नमः भवोद्भव भवेशान मां भजस्व महाद्युते

ଅଭବ (ଅଜନ୍ମ) ଓ ଭବ (ପ୍ରକଟ) ତୁମକୁ ନମଃ; ଏବଂ ନାତିଭବ ତୁମକୁ ନମଃ। ହେ ଭବୋଦ୍ଭବ, ହେ ଭବେଶାନ, ହେ ମହାଦ୍ୟୁତେ! ମୋତେ କୃପା କର, ତୁମ ଶରଣେ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 11

वामदेव नमस्तुभ्यं ज्येष्ठाय वरदाय च नमो रुद्राय कालाय कलनाय नमो नमः

ବାମଦେବ ରୂପେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ବରଦ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମଃ—ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ କାଳ, ଏବଂ କାଳବିଭାଗର ନିୟନ୍ତା (କଳନା); ପୁନଃପୁନଃ ନମଃ।

Verse 12

नमो विकरणायैव कालवर्णाय वर्णिने बलाय बलिनां नित्यं सदा विकरणाय ते

ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ବିକରଣଙ୍କୁ ନମଃ; କାଳବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ-ରୂପର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ନମଃ। ବଳବାନଙ୍କ ଭିତରେ ଯେ ବଳ—ସେଇ ତୁମେ; ନିତ୍ୟ, ସଦା, ହେ ବିକରଣ, ତୁମକୁ ନମଃ।

Verse 13

बलप्रमथनायैव बलिने ब्रह्मरूपिणे सर्वभूतेश्वरेशाय भूतानां दमनाय च

ବଳର ଗର୍ବକୁ ପ୍ରମଥନ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମଃ; ବଳବାନ, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀଙ୍କୁ ନମଃ। ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଉପରେ ଈଶ୍ୱରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମଃ; ଏବଂ ପ୍ରାଣୀସମୂହ (ପଶୁ)ଙ୍କୁ ନିୟମ-ଦମନ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 14

मनोन्मनाय देवाय नमस्तुभ्यं महाद्युते वामदेवाय वामाय नमस्तुभ्यं महात्मने

ମନରୁ ଅତୀତ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶିବଙ୍କ ଶୁଭ-ସୌମ୍ୟ ବାମଦେବ ରୂପ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 15

ज्येष्ठाय चैव श्रेष्ठाय रुद्राय वरदाय च कालहन्त्रे नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं महात्मने

ଆପଣ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରୁଦ୍ର, ବରଦାତା। କାଳହନ୍ତା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 16

इति स्तवेन देवेशं ननाम वृषभध्वजम् यः पठेत् सकृदेवेह ब्रह्मलोकं गमिष्यति

ଏହି ସ୍ତବ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବେଶ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ଯେ ଏହାକୁ ଏହି ଜୀବନରେ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପଢ଼େ, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବ।

Verse 17

श्रावयेद्वा द्विजान् श्राद्धे स याति परमां गतिम् एवं ध्यानगतं तत्र प्रणमन्तं पितामहम्

କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପାଠ ଶ୍ରବଣ କରାଇଲେ ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନଲୀନ ହୋଇ ସେଠାରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମରତ ଦେଖେ।

Verse 18

उवाच भगवानीशः प्रीतो ऽहं ते किमिच्छसि ततस्तु प्रणतो भूत्वा वाग्विशुद्धं महेश्वरम्

ଭଗବାନ ଈଶ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରୀତ; ତୁମେ କ’ଣ ଇଚ୍ଛା କର?” ତାପରେ ସେ ପ୍ରଣାମ କରି, ବାଣୀରେ ପରମ ପବିତ୍ର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲା।

Verse 19

उवाच भगवान् रुद्रं प्रीतं प्रीतेन चेतसा यदिदं विश्वरूपं ते विश्वगौः श्रेयसीश्वरी

ଭଗବାନ୍ ପ୍ରୀତଚିତ୍ତେ ପ୍ରୀତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମର ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପ ହିଁ ସେ ବିଶ୍ୱଗୌ; ସେ ଶ୍ରେୟସୀ ଈଶ୍ୱରୀ, ପରମ କଲ୍ୟାଣଦାତ୍ରୀ ଦେବୀ।”

Verse 20

एतद्वेदितुमिच्छामि यथेयं परमेश्वर कैषा भगवती देवी चतुष्पादा चतुर्मुखी

ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ମୁଁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି—ଏହି ଭଗବତୀ ଦେବୀ କିପରି ଚତୁଷ୍ପାଦା ଓ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି?

Verse 21

चतुःशृङ्गी चतुर्वक्त्रा चतुर्दंष्ट्रा चतुःस्तनी चतुर्हस्ता चतुर्नेत्रा विश्वरूपा कथं स्मृता

ସେ ଚତୁଃଶୃଙ୍ଗୀ, ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ରା, ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ଚତୁଃସ୍ତନୀ, ଚତୁର୍ହସ୍ତା, ଚତୁର୍ନେତ୍ରା—ଏଭଳି ‘ବିଶ୍ୱରୂପା’ ଶକ୍ତି ଭାବେ କିପରି ସ୍ମୃତ ହୁଅନ୍ତି?

Verse 22

किंनामगोत्रा कस्येयं किंवीर्या चापि कर्मतः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो वृषध्वजः

“ତାଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର କ’ଣ? ସେ କାହାର? ତାଙ୍କର ପରାକ୍ରମ କ’ଣ ଏବଂ କର୍ମ କ’ଣ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଦେବ ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 23

प्राह देववृषं ब्रह्मा ब्रह्माणं चात्मसंभवम् रहस्यं सर्वमन्त्राणां पावनं पुष्टिवर्धनम्

ବ୍ରହ୍ମା ଦେବବୃଷଙ୍କୁ ଏବଂ ଆତ୍ମସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ—ଏହା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ରହସ୍ୟ; ଏହା ପାବନ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧକ।

Verse 24

शृणुष्वैतत्परं गुह्यम् आदिसर्गे यथा तथा एवं यो वर्तते कल्पो विश्वरूपस्त्वसौ मतः

ଏହି ପରମ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ ଶୁଣ—ଆଦିସୃଷ୍ଟିରେ ଯେପରି ଥିଲା, ସେପରି ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ ଚାଲିଛି। ତେଣୁ ଏହା ‘ବିଶ୍ୱରୂପ’ ବୋଲି ମତ।

Verse 25

ब्रह्मस्थानमिदं चापि यत्र प्राप्तं त्वया प्रभो त्वत्तः परतरं देव विष्णुना तत्पदं शुभम्

ହେ ପ୍ରଭୋ! ଏହା ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନ—ଯେଉଁଠାକୁ ଆପଣ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ହେ ଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ ସେଇ ଶୁଭ ପରମ ପଦ ପାଇଛନ୍ତି।

Verse 26

वैकुण्ठेन विशुद्धेन मम वामाङ्गजेन वा तदाप्रभृति कल्पश् च त्रयस्त्रिंशत्तमो ह्ययम्

ତାପରେ ମୋର ବାମ ଅଙ୍ଗରୁ ଜନ୍ମିତ ବିଶୁଦ୍ଧ ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଏବଂ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଏହି ସୃଷ୍ଟିଚକ୍ର ତେତ୍ରିଶତମ କଳ୍ପ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

Verse 27

शतं शतसहस्राणाम् अतीता ये स्वयंभुवः पुरस्तात्तव देवेश तच्छृणुष्व महामते

ହେ ଦେବେଶ! ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଶତ ଶତ ସହସ୍ର ସ୍ୱୟଂଭୁବ (ସ୍ୱୟଂଜାତ ପ୍ରଜାପତି) ଅତୀତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ମହାମତେ! ସେହି କଥା ଶୁଣ।

Verse 28

आनन्दस्तु स विज्ञेय आनन्दत्वे व्यवस्थितः माण्डव्यगोत्रस्तपसा मम पुत्रत्वमागतः

ତାଙ୍କୁ ‘ଆନନ୍ଦ’ ବୋଲି ଜାଣ—ଆନନ୍ଦତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ। ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଗୋତ୍ରର ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ସେ ମୋର କୃପାରେ ମୋର ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପାଇଲେ।

Verse 29

त्वयि योगं च सांख्यं च तपोविद्याविधिक्रियाः ऋतं सत्यं दया ब्रह्म अहिंसा सन्मतिः क्षमा

ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଓ ସାଂଖ୍ୟ, ତପ, ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବିଧିବଦ୍ଧ କ୍ରିୟାମାନେ ଅବସ୍ଥିତ। ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଋତ, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ବ୍ରହ୍ମ, ଅହିଂସା, ସନ୍ମତି ଓ କ୍ଷମା ବିରାଜିତ।

Verse 30

ध्यानं ध्येयं दमः शान्तिर् विद्याविद्या मतिर्धृतिः कान्तिर्नीतिः प्रथा मेधा लज्जा दृष्टिः सरस्वती

ଧ୍ୟାନ ଓ ଧ୍ୟେୟ, ଦମ ଓ ଶାନ୍ତି; ବିଦ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାତୀତ ବିବେକ; ମତି ଓ ଧୃତି; କାନ୍ତି ଓ ନୀତି; ପ୍ରଥା ଓ ମେଧା; ଲଜ୍ଜା, ସମ୍ୟକ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସରସ୍ୱତୀ—ଏସବୁ (ଶିବଙ୍କ) ବିଭୂତି।

Verse 31

तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव प्रसादश् च प्रतिष्ठिताः द्वात्रिंशत्सुगुणा ह्येषा द्वात्रिंशाक्षरसंज्ञया

ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, କ୍ରିୟା, ପ୍ରସାଦ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା—ଏହିମାନେ ହିଁ ବତ୍ତିସ ଶୁଭଗୁଣ। ‘ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶାକ୍ଷର’ ନାମକ (ଶୈବ) ମନ୍ତ୍ର-ସଂଜ୍ଞାରେ ଏମାନେ ପରିଚିତ; ଏହାଦ୍ୱାରା ପଶୁଜୀବ ପତିମୁଖୀ ହୋଇ ସ୍ଥିର ହୁଏ।

Verse 32

प्रकृतिर्विहिता ब्रह्मंस् त्वत्प्रसूतिर्महेश्वरी विष्णोर्भगवतश्चापि तथान्येषामपि प्रभो

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପ୍ରକୃତି ବିଧିତ ହୋଇଛି; ମହେଶ୍ୱରୀ ତୁମରୁ ପ୍ରସୂତା। ସେଇ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କାରଣରୂପା, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

Verse 33

सैषा भगवती देवी मत्प्रसूतिः प्रतिष्ठिता चतुर्मुखी जगद्योनिः प्रकृतिर् गौः प्रतिष्ठिता

ସେଇ ଭଗବତୀ ଦେବୀ ମୋର ପ୍ରସୂତିର କାରଣ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସେ ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ଜଗତର ଯୋନି; ପ୍ରକୃତିରୂପା ସେ ‘ଗୌ’ ସଦୃଶ ଆଧାର ହୋଇ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 34

गौरी माया च विद्या च कृष्णा हैमवतीति च प्रधानं प्रकृतिश्चैव यामाहुस्तत्त्वचिन्तकाः

ସେ ଗୌରୀ, ମାୟା ଓ ବିଦ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କୃଷ୍ଣା ଓ ହୈମବତୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ତତ୍ତ୍ୱଚିନ୍ତକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ—ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରକୃତି—ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଶୁ ପାଶବନ୍ଧ ଲୀଳାକୁ ପତିଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅନୁଭବ କରେ।

Verse 35

अजामेकां लोहितां शुक्लकृष्णां विश्वप्रजां सृजमानां सरूपाम् अजो ऽहं मां विद्धि तां विश्वरूपं गायत्रीं गां विश्वरूपां हि बुद्ध्या

ସେଇ ଏକ ଅଜାକୁ ଜାଣ—ଯିଏ ଲୋହିତ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣା—ଏବଂ ସେହି ସେହି ରୂପ ଧାରି ବିଶ୍ୱପ୍ରଜାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଜ; ମୋତେ ସେଇ ବିଶ୍ୱରୂପ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଜାଣ। ଜାଗ୍ରତ ବୁଦ୍ଧିରେ ଗାୟତ୍ରୀ-ଗୋକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱରୂପା ଭାବେ ଚିହ୍ନ।

Verse 36

एवमुक्त्वा महादेवः ससर्ज परमेश्वरः ततश् च पार्श्वगा देव्याः सर्वरूपकुमारकाः

ଏଭଳି କହି ପରମେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ସୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରସାର କଲେ। ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସର୍ବରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା କୁମାରସ୍ୱରୂପମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 37

जटी मुण्डी शिखण्डी च अर्धमुण्डश् च जज्ञिरे ततस्तेन यथोक्तेन योगेन सुमहौजसः

ତାପରେ ଯଥୋକ୍ତ ଉପଦିଷ୍ଟ ସେଇ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ମହାବଳୀମାନେ ଜନ୍ମିଲେ—କେହି ଜଟାଧାରୀ, କେହି ମୁଣ୍ଡିତ, କେହି ଶିଖାଧାରୀ, ଆଉ କେହି ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡିତ—ପାଶୁପତ ଅନୁଶାସନର ଶକ୍ତିରୁ ଜନିତ ଶୈବ ତପସ୍ୱୀ ରୂପ।

Verse 38

दिव्यवर्षसहस्रान्ते उपासित्वा महेश्वरम् धर्मोपदेशमखिलं कृत्वा योगमयं दृढम्

ହଜାର ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ଶେଷରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସେ ସମଗ୍ର ଧର୍ମୋପଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ଯୋଗମୟ ଦୃଢ ଅନୁଶାସନ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ଯାହା ପାଶବଦ୍ଧ ପଶୁକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ପତି-ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତି ନିବିଡ଼।

Verse 39

शिष्टाश् च नियतात्मानः प्रविष्टा रुद्रमीश्वरम्

ଶିଷ୍ଟ ଓ ନିୟତାତ୍ମା, ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପରମେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କ କୃପାରେ ପଶୁଭାବ ପତିରେ ଲୀନ ହେଲା।