Adhyaya 103

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उमास्वयंवरो नाम द्व्यधिकशततमो ऽध्यायः सूत उवाच अथ ब्रह्मा महादेवम् अभिवन्द्य कृताञ्जलिः उद्वाहः क्रियतां देव इत्युवाच महेश्वरम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗମହାପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗରେ ‘ଉମା-ସ୍ୱୟଂବର’ ନାମକ ଏକଶତ ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ (ଆରମ୍ଭ ହୁଏ)। ସୂତ କହିଲେ—ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଯୋଡି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦେବ! ବିବାହକ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉ।”

Verse 2

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणः परमेष्ठिनः यथेष्टमिति लोकेशं प्राह भूतपतिः प्रभुः

ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରଭୁ ଭୂତପତି ଲୋକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଯଥା ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ତଥା ହେଉ।”

Verse 3

उद्वाहार्थं महेशस्य तत्क्षणादेव सुव्रताः ब्रह्मणा कल्पितं दिव्यं पुरं रत्नमयं शुभम्

ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ! ମହେଶଙ୍କ ବିବାହାର୍ଥେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ଦିବ୍ୟ, ଶୁଭ, ରତ୍ନମୟ ପୁରୀ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 4

अथादितिर्दितिः साक्षाद् दनुः कद्रुः सुकालिका पुलोमा सुरसा चैव सिंहिका विनता तथा

ତାପରେ ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ, କଦ୍ରୁ, ସୁକାଲିକା, ପୁଲୋମା, ସୁରସା, ସିଂହିକା ଏବଂ ବିନତା—ଏହି (ଦିବ୍ୟ ମାତୃଗଣ) ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 5

सिद्धिर्माया क्रिया दुर्गा देवी साक्षात्सुधा स्वधा सावित्री वेदमाता च रजनी दक्षिणा द्युतिः

ସେ ସିଦ୍ଧି, ମାୟା ଓ କ୍ରିୟା; ସେ ଦୁର୍ଗାଦେବୀ—ସାକ୍ଷାତ୍ ସୁଧା ଓ ସ୍ୱଧା। ସେ ସାବିତ୍ରୀ, ବେଦମାତା; ଏବଂ ରଜନୀ, ଦକ୍ଷିଣା, ଦ୍ୟୁତି ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 6

स्वाहा स्वाहामतिर् बुद्धिर् ऋद्धिर् वृद्धिः सरस्वती राका कुहूः सिनीवाली देवी अनुमती तथा

ସ୍ୱାହା, ‘ସ୍ୱାହା’ ଉଚ୍ଚାରଣକାରୀ ସଙ୍କଳ୍ପଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିବେକ; ଋଦ୍ଧି ଓ ବୃଦ୍ଧି; ସରସ୍ୱତୀ; ରାକା, କୁହୂ, ସିନୀବାଳୀ ଦେବୀ ଏବଂ ଅନୁମତୀ—ଏ ସମସ୍ତେ ଶିବଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନିତ, କର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପଶୁଜୀବକୁ ପତି-ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।

Verse 7

धरणी धारणी चेला शची नारायणी तथा एताश्चान्याश् च देवानां मातरः पत्नयस् तथा

ଧରଣୀ, ଧାରଣୀ, ଚେଲା, ଶଚୀ, ନାରାୟଣୀ—ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କର ମାତା ଏବଂ ପତ୍ନୀ (ସହଧର୍ମିଣୀ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 8

उद्वाहः शङ्करस्येति जग्मुः सर्वा मुदान्विताः उरगा गरुडा यक्षा गन्धर्वाः किन्नरा गणाः

“ଏହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିବାହ” ବୋଲି ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଯାତ୍ରା କଲେ—ଉରଗ (ନାଗ), ଗରୁଡ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଗଣସମୂହ।

Verse 9

सागरा गिरयो मेघा मासाः संवत्सरास् तथा वेदा मन्त्रास् तथा यज्ञाः स्तोमा धर्माश् च सर्वशः

ସାଗର, ପର୍ବତ, ମେଘ, ମାସ ଓ ସଂବତ୍ସର; ବେଦ, ମନ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞ, ସ୍ତୋମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ—ସବୁ କିଛି ସର୍ବପ୍ରକାରେ ସେଇ ପରମ ପତି ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 10

हुङ्कारः प्रणवश्चैव प्रतिहाराः सहस्रशः कोटिरप्सरसो दिव्यास् तासां च परिचारिकाः

ରହସ୍ୟମୟ ହୁଙ୍କାର ଓ ପବିତ୍ର ପ୍ରଣବ (ଓଁ) ମଧ୍ୟ ଅଛି; ସହସ୍ର ସହସ୍ର ପ୍ରତିହାର (ଦ୍ୱାରପାଳ) ଅଛନ୍ତି। ଏକ କୋଟି ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା—ତାଙ୍କର ପରିଚାରିକା ସହ—ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 11

याश् च सर्वेषु द्वीपेषु देवलोकेषु निम्नगाः ताश् च स्त्रीविग्रहाः सर्वाः संजग्मुर्हृष्टमानसाः

ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଦେବଲୋକରେ ବହୁଥିବା ଯେଯେ ନିମ୍ନଗା ନଦୀ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧାରଣ କରି ହର୍ଷିତ ମନେ ସେଠାରେ ସମବେତ ହେଲେ।

Verse 12

गणपाश् च महाभागाः सर्वलोकनमस्कृताः उद्वाहः शङ्करस्येति तत्राजग्मुर्मुदान्विताः

ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସର୍ବଲୋକନମସ୍କୃତ ଗଣସମୂହ “ଏହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିବାହ” ବୋଲି ଶୁଣି ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 13

अभ्ययुः शङ्खवर्णाश् च गणकोट्यो गणेश्वराः दशभिः केकराक्षश् च विद्युतो ऽष्टाभिर् एव च

ତାପରେ କୋଟିକୋଟି ଗଣେଶ୍ୱର ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍ଖବର୍ଣ୍ଣ (ଶ୍ୱେତ) ଗଣ, ଅଭ୍ୟୟୁ ଆଦି; ଏବଂ କେକରାକ୍ଷ ଦଶ (ଦଳ) ସହ, ତଥା ବିଦ୍ୟୁତ କେବଳ ଅଷ୍ଟ (ଦଳ) ସହ ଥିଲା।

Verse 14

चतुःषष्ट्या विशाखाश् च नवभिः पारयात्रिकः षड्भिः सर्वान्तकः श्रीमान् तथैव विकृताननः

ଚଉଷଠି (ଦଳ) ସହ ବିଶାଖ, ନଅ (ଦଳ) ସହ ପାରୟାତ୍ରିକ, ଛଅ (ଦଳ) ସହ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସର୍ବାନ୍ତକ; ଏବଂ ସେହିପରି ବିକୃତାନନ ମଧ୍ୟ (ଆସିଲେ)।

Verse 15

ज्वालाकेशो द्वादशभिः कोटिभिर् गणपुङ्गवः सप्तभिः समदः श्रीमान् दुन्दुभो ऽष्टाभिर् एव च

ଗଣପୁଙ୍ଗବ ଜ୍ୱାଲାକେଶ ଦ୍ୱାଦଶ କୋଟି (ଅନୁଚର) ସହ ଥିଲେ; ଶ୍ରୀମାନ୍ ସମଦ ସପ୍ତ କୋଟି ସହ, ଏବଂ ଦୁନ୍ଦୁଭ ଅଷ୍ଟ କୋଟି ସହ (ଆସିଲେ)।

Verse 16

पञ्चभिश् च कपालीशः षड्भिः संदारकः शुभः कोटिकोटिभिर् एवेह गण्डकः कुंभकस् तथा

ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ସେ ‘କପାଳୀଶ’—କପାଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ—ବୋଲି ସ୍ତୁତ; ଛଅ ରୂପରେ ସେ ଶୁଭ ‘ସନ୍ଦାରକ’—କ୍ଲେଶନାଶକ—। ଏଠାରେ କୋଟି-କୋଟି ରୂପରେ ସେ ‘ଗଣ୍ଡକ’ ଓ ‘କୁମ୍ଭକ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 17

विष्टम्भो ऽष्टाभिर् एवेह गणपः सर्वसत्तमः पिप्पलश् च सहस्रेण संनादश् च तथा द्विजाः

ଏଠାରେ ‘ବିଷ୍ଟମ୍ଭ’ ନାମକ ଗଣପ—ସମସ୍ତ ସତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଆଠ ଗଣରେ ପରିବୃତ। ଏହିପରି ‘ପିପ୍ପଲ’ ସହସ୍ର ଗଣରେ, ‘ସନ୍ନାଦ’ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ଶିବସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Verse 18

आवेष्टनस् तथाष्टाभिः सप्तभिश्चन्द्रतापनः महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः

ସେ ‘ଆବେଷ୍ଟନ’ ମଧ୍ୟ, ‘ଚନ୍ଦ୍ରତାପନ’ ମଧ୍ୟ—ଆଠ ଓ ସାତ ଗଣରେ ଯୁକ୍ତ। ସେ ‘ମହାକେଶ’—ମହାଜଟାଧାରୀ—ସହସ୍ର ଓ କୋଟି ଗଣପ ଏବଂ ଶିବଗଣରେ ପରିବୃତ।

Verse 19

कुण्डी द्वादशभिर् वीरस् तथा पर्वतकः शुभः कालश् च कालकश्चैव महाकालः शतेन वै

ସେ ‘କୁଣ୍ଡୀ’; ସେ ଦ୍ୱାଦଶରୂପୀ; ସେ ‘ବୀର’; ଏବଂ ଶୁଭ ‘ପର୍ବତକ’—ପର୍ବତାଧିପତି। ସେ ‘କାଳ’ ଓ ‘କାଳକ’; ଏବଂ ‘ମହାକାଳ’ ରୂପେ ଶତଧା ସ୍ତୁତ।

Verse 20

आग्निकः शतकोट्या वै कोट्याग्निमुख एव च आदित्यमूर्धा कोट्या च तथा चैव धनावहः

ସେ ‘ଆଗ୍ନିକ’—ଶତକୋଟି ରୂପରେ ଅଗ୍ନିସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁ; ଏବଂ କୋଟି-କୋଟି ଅଗ୍ନିମୁଖ ଥିବା ମଧ୍ୟ। ସେ ‘ଆଦିତ୍ୟମୂର୍ଧା’—ଯାହାଙ୍କ ମସ୍ତକ ସୂର୍ଯ୍ୟ—ଏବଂ ‘ଧନାବହ’—ସମୃଦ୍ଧିର ବାହକ ଓ ଦାତା—।

Verse 21

संनामश् च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस् तथा अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या सुमन्त्रकः

ସେ ସନ୍ନାମ—ଶତଶତ ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତୁତ; କୁମୁଦ—କୋଟିକୋଟି ଭକ୍ତେ ଆରାଧିତ। ସେ ଅମୋଘ—ଯାହାଙ୍କ କୃପା କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନି; କୋକିଳ—ଶ୍ରୁତି-ପ୍ରକାଶରେ ମଧୁର ସ୍ୱର। ସେ ସୁମନ୍ତ୍ରକ—ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅସଂଖ୍ୟ କୋଟି ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ।

Verse 22

काकपाटो ऽपरः षष्ट्या षष्ट्या संतानकः प्रभुः महाबलश् च नवभिर् मधुपिङ्गश् च पिङ्गलः

ସେ କାକପାଟ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ‘ଅପର’—ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣର ଅତୀତ। ସେ ପ୍ରଭୁ ସନ୍ତାନକ—ଷଷ୍ଟି ଓ ଷଷ୍ଟିରେ ଗଣ୍ୟ, ଧାରାବାହିକତାର ଧାରକ। ସେ ମହାବଳ—ନବରେ ପରିଗଣିତ; ମଧୁପିଙ୍ଗ ଓ ପିଙ୍ଗଳ—ମଧୁ-ତାମ୍ର ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

Verse 23

नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च कोटीनां चैव सप्तत्या चतुर्वक्त्रो महाबलः

ସେ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ—ଦେବେଶ, ଦେବମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର। ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ରକ୍ଷକ। ସେ କୋଟିର ଦଶକ ଓ ସପ୍ତତିରେ ମଧ୍ୟ ପରିଗଣିତ—ଅସଂଖ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ। ସେ ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ର ଓ ମହାବଳ—ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

Verse 24

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर् विंशतिभिर् वृताः तत्राजग्मुस् तथा देवास् ते सर्वे शङ्करं भवम्

କୋଟିକୋଟି ଓ ସହସ୍ର ଗଣ, ଏବଂ ଶତ ଓ ବିଂଶତିର ଦଳରେ ଘେରାଯାଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେଠାକୁ ଏକତ୍ର ଆସିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶଙ୍କର—ଭବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେ ଶୁଭ ପତି, ପାଶବଦ୍ଧ ପଶୁ (ଜୀବ)ମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୋଚନ କରନ୍ତି।

Verse 25

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथः कोटिभिस्त्रिभिः वीरभद्रश्चतुःषष्ट्या रोमजाश्चैव कोटिभिः

ସହସ୍ର କୋଟି ଭୂତ ସହ, ତିନି କୋଟି ପ୍ରମଥ ସହ, ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟି (କୋଟି) ବୀରଭଦ୍ର-ପ୍ରମୁଖ ସହ, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ରୋମଜ ସହିତ—ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଗଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମବେତ ହେଲେ।

Verse 26

करणश्चैव विंशत्या नवत्या केवलः शुभः पञ्चाक्षः शतमन्युश् च मेघमन्युस् तथैव च

ସେଇ କରଣ; ସେଇ ‘ବିଶ’ ଓ ‘ନବ୍ବେ’ ମଧ୍ୟ; ସେଇ ଏକମାତ୍ର, ପରମ ଶୁଭ। ସେଇ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭୁ; ସେଇ ଶତମନ୍ୟୁ ଓ ମେଘମନ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 27

काष्ठकूटश् चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस् तथा विरूपाक्षश् च भगवान् चतुःषष्ट्या सनातनः

ଚତୁଃଷଷ୍ଟି ନାମଚକ୍ରରେ ସେ କାଷ୍ଠକୂଟ, ସୁକେଶ, ବୃଷଭ ଓ ବିରୂପାକ୍ଷ ଭାବେ ସ୍ତୁତ; ଏହି ଏକେ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିରେ ସେ ଭଗବାନ୍ ସନାତନ—ଚିରନ୍ତନ।

Verse 28

तालुकेतुः षडास्यश् च पञ्चास्यश् च सनातनः संवर्तकस् तथा चैत्रो लकुलीशः स्वयं प्रभुः

ତାଲୁକେତୁ, ଷଡାସ୍ୟ, ପଞ୍ଚାସ୍ୟ, ସନାତନ, ସଂବର୍ତ୍ତକ ଓ ଚୈତ୍ର—ଏ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଲକୁଳୀଶ ହିଁ।

Verse 29

लोकान्तकश् च दीप्तास्यस् तथा दैत्यान्तकः प्रभुः मृत्युहृत् कालहा कालो मृत्युञ्जयकरस् तथा

ସେ ଲୋକାନ୍ତକ—ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନ୍ତକାରୀ; ଦୀପ୍ତାସ୍ୟ—ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖଧାରୀ; ଦୈତ୍ୟାନ୍ତକ ପ୍ରଭୁ—ଦୈତ୍ୟବିନାଶକ। ସେ ମୃତ୍ୟୁହୃତ୍, କାଳହା, ସ୍ୱୟଂ କାଳ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ-ଦାତା।

Verse 30

विषादो विषदश्चैव विद्युतः कान्तकः प्रभुः देवो भृङ्गी रिटिः श्रीमान् देवदेवप्रियस् तथा

ସେ ବିଷାଦ ଓ ବିଷଦ; ସେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ କାନ୍ତକ—ବାଧା ଦମନକାରୀ—ପ୍ରଭୁ। ସେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବ; ଭୃଙ୍ଗୀ, ରିଟି, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଏବଂ ଦେବଦେବପ୍ରିୟ—ଦେବାଧିଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ—ମଧ୍ୟ।

Verse 31

अशनिर् भासकश् चैव चतुःषष्ट्या सहस्रपात् एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः

ଅଶନି, ଭାସକ ଏବଂ ଚଉଷଠି ସହସ୍ରପାଦ ସହିତ—ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଣପ-ନାୟକମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।

Verse 32

सर्वे सहस्रहस्ताश् च जटामुकुटधारिणः चन्द्ररेखावतंसाश् च नीलकण्ठास् त्रिलोचनाः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସହସ୍ରହସ୍ତ; ଜଟାମୁକୁଟଧାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା-ଅଲଙ୍କୃତ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଓ ତ୍ରିଲୋଚନ ରୂପେ ଦିଶିଲେ।

Verse 33

हारकुण्डलकेयूरमुकुटाद्यैर् अलंकृताः ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः

ହାର, କୁଣ୍ଡଳ, କେୟୂର, ମୁକୁଟ ଆଦି ଅଲଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା-ଇନ୍ଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ ଏବଂ ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧିଗୁଣରେ ପରିବୃତ ଥିଲେ।

Verse 34

सूर्यकोटिप्रतीकाशास् तत्राजग्मुर्गणेश्वराः पातालचारिणश्चैव सर्वलोकनिवासिनः

ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୋଟି ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗଣେଶ୍ୱରମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ପାତାଳଚାରୀ ଓ ସର୍ବଲୋକନିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସମେତ ହେଲେ।

Verse 35

तुंबरुर्नारदो हाहा हूहूश्चैव तु सामगाः रत्नान्यादाय वाद्यांश् च तत्राजग्मुस्तदा पुरम्

ତେବେ ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ ଏବଂ ସାମଗାନ ଗନ୍ଧର୍ବ—ହାହା ଓ ହୂହୂ—ରତ୍ନ ଓ ବାଦ୍ୟ ନେଇ ସେ ସମୟରେ ସେହି ନଗରକୁ ଗଲେ।

Verse 36

ऋषयः कृत्स्नशस्तत्र देवगीतास्तपोधनाः पुण्यान् वैवाहिकान् मन्त्रान् अजपुर् हृष्टमानसाः

ସେଠାରେ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ, ଦେବଗୀତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତ, ହୃଷ୍ଟମନେ ପବିତ୍ର ବୈବାହିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜପ କଲେ।

Verse 37

तत एवं प्रवृत्ते तु सर्वतश् च समागमे गिरिजां ताम् अलंकृत्य स्वयमेव शुचिस्मिताम्

ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମହାସମାଗମ ହେଲାବେଳେ, ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ଶୁଚିସ୍ମିତା ଗିରିଜାଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କଲେ।

Verse 38

पुरं प्रवेशयामास स्वयम् आदाय केशवः सदस्याह च देवेशं नारायणमजो हरिम्

କେଶବ ସ୍ୱୟଂ (ତାଙ୍କୁ) ନେଇ ପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ; ଏବଂ ସଭାସଦମାନେ ଦେବେଶ ନାରାୟଣ, ଅଜ, ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 39

भवानग्रे समुत्पन्नो भवान्या सह दैवतैः वामाङ्गादस्य रुद्रस्य दक्षिणाङ्गादहं प्रभो

ଆପଣ ଭବାନୀ ଓ ଦେବଗଣ ସହ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏହି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବାମାଙ୍ଗରୁ ଆପଣ, ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗରୁ ମୁଁ, ହେ ପ୍ରଭୋ।

Verse 40

मन्मूर्तिस्तुहिनाद्रीशो यज्ञार्थं सृष्ट एव हि एषा हैमवती जज्ञे मायया परमेष्ठिनः

ତୁହିନାଦ୍ରୀଶ—ଯେ ମୋର ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ୱରୂପ—ଯଜ୍ଞାର୍ଥେ ନିଶ୍ଚୟ ସୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ଏହି ହୈମବତୀ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ମାୟାରେ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 41

श्रौतस्मार्तप्रवृत्त्यर्थम् उद्वाहार्थम् इहागतः अतो ऽसौ जगतां धात्री धाता तव ममापि च

ଶ୍ରୌତ ଓ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ଧର୍ମପ୍ରବୃତ୍ତି ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏବଂ ବିବାହାର୍ଥେ ସେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସେଇ ଜଗତର ଧାରକ-ଧାତା—ତୁମର ଓ ମୋର ମଧ୍ୟ ବିଧାତା ଓ ପାଳକ।

Verse 42

अस्य देवस्य रुद्रस्य मूर्तिभिर् विहितं जगत् क्ष्माबग्निखेन्दुसूर्यात्मपवनात्मा यतो भवः

ଏହି ଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରକଟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଗଢ଼ାଯାଇଛି। ତାଙ୍କଠାରୁ ଭବ ଉଦ୍ଭବନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ଆତ୍ମା ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବନ—ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ପତି।

Verse 43

तथापि तस्मै दातव्या वचनाच्च गिरेर्मम एषा ह्य् अजा शुक्लकृष्णा लोहिता प्रकृतिर्भवान्

ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ—ମୋର କହିଥିବା ବଚନ ହେତୁ ଏବଂ ପର୍ବତର ଆଜ୍ଞାରୁ। ହେ ମାନ୍ୟବର, ଏହି ‘ଅଜା’ ହିଁ ପ୍ରକୃତି—ଶ୍ୱେତ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଲୋହିତ ରୂପରେ।

Verse 44

श्रेयो ऽपि शैलराजेन संबन्धो ऽयं तवापि च तव पाद्मे समुद्भूतः कल्पे नाभ्यंबुजादहम्

ଶୈଳରାଜ ସହ ତୁମର ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧ ଶ୍ରେୟସ୍କର; ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ। କାରଣ ଏହି କଳ୍ପରେ ମୁଁ ତୁମର ପଦ୍ମରୁ—ନାଭିପଦ୍ମରୁ—ଉଦ୍ଭବିଛି।

Verse 45

मदंशस्यास्य शैलस्य ममापि च गुरुर्भवान् सूत उवाच बाढम् इत्यजम् आहासौ देवदेवो जनार्दनः

“ମୋର ଅଂଶରୂପ ଏହି ପର୍ବତର ତୁମେ ଗୁରୁ, ମୋର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ ତୁମେ।” ଏପରି ସୂତ କହିଲେ। ତେବେ ଅଜ, ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନ କହିଲେ—“ବାଢମ୍, ତଥାସ୍ତୁ।”

Verse 46

देवाश् च मुनयः सर्वे देवदेवश् च शङ्करः ततश्चोत्थाय विद्वान्सः पद्मनाभः प्रणम्य ताम्

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ, ଏବଂ ଦେବଦେବ ଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ତାପରେ ବିଦ୍ୱାନ ପଦ୍ମନାଭ ଉଠି ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମସ୍କାର କଲେ।

Verse 47

पादौ प्रक्षाल्य देवस्य कराभ्यां कमलेक्षणः अभ्युक्षद् आत्मनो मूर्ध्नि ब्रह्मणश् च गिरेस् तथा

କମଳନୟନ ନିଜ ହାତରେ ଦେବଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଗିରିରାଜ (ହିମାଳୟ)ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଛିଟାଇଲେ।

Verse 48

त्वदीयैषा विवाहार्थं मेनजा ह्यनुजा मम इत्युक्त्वा सोदकं दत्त्वा देवीं देवेश्वराय ताम्

“ମୋର ଅନୁଜା ମେନଜା ତୁମ ବିବାହାର୍ଥ” ବୋଲି କହି, ଜଳସହିତ ଦାନ କରି ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।

Verse 49

स्वात्मानमपि देवाय सोदकं प्रददौ हरिः अथ सर्वे मुनिश्रेष्ठाः सर्ववेदार्थपारगाः

ହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଜଳସହିତ ନିଜ ସ୍ୱଆତ୍ମାକୁ ଦେବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ବେଦାର୍ଥର ପାରଗାମୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶରଣାଗତିକୁ ଅନୁସରଣ କରି ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

Verse 50

ऊचुर्दाता गृहीता च फलं द्रव्यं विचारतः एष देवो हरो नूनं मायया हि ततो जगत्

ସେମାନେ କହିଲେ—“ଦାତା, ଗ୍ରହୀତା, ଦାନଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଫଳ—ଏସବୁକୁ ବିଚାର କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ ଯେ ଏହି ଦେବ ହର ନିଜ ମାୟାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ୍ ହୋଇଯାନ୍ତି।”

Verse 51

इत्युक्त्वा तं प्रणेमुश् च प्रीतिकण्टकितत्वचः ससृजुः पुष्पवर्षाणि खेचराः सिद्धचारणाः

ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଆନନ୍ଦରେ ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା। ପରେ ଖେଚର ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।

Verse 52

देवदुन्दुभयो नेदुर् ननृतुश्चाप्सरोगणाः वेदाश् च मूर्तिमन्तस्ते प्रणेमुस्तं महेश्वरम्

ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ନାଦିତ ହେଲା; ଅପ୍ସରାଗଣ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 53

ब्रह्मणा मुनिभिः सार्धं देवदेवमुमापतिम् देवो ऽपि देवीमालोक्य सलज्जां हिमशैलजाम्

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବଗଣ ଦେବଦେବ ଉମାପତିଙ୍କୁ ନିକଟେ ଗଲେ। ଦେବ (ଶିବ) ଲଜ୍ଜାଭରା ହିମଶୈଳଜା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସମ୍ମାନରେ ନିହାରିଲେ।

Verse 54

न तृप्यत्यनवद्याङ्गी सा च देवं वृषध्वजम् वरदो ऽस्मीति तं प्राह हरिं सो ऽप्याह शङ्करम्

ଅନବଦ୍ୟାଙ୍ଗୀ ଦେବୀ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ବରଦାତା।” ପରେ ସେ ହରିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ହରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।

Verse 55

त्वयि भक्तिः प्रसीदेति ब्रह्माख्यां च ददौ तु सः ततस्तु पुनरेवाह ब्रह्मा विज्ञापयन्प्रभुम्

“ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ସ୍ଥିର ହେଉ” ବୋଲି କହି ସେ ‘ବ୍ରହ୍ମା’ ନାମ ସଂଜ୍ଞା ଦେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ।

Verse 56

हविर्जुहोमि वह्नौ तु उपाध्यायपदे स्थितः ददासि मम यद्याज्ञां कर्तव्यो ह्यकृतो विधिः

ଉପାଧ୍ୟାୟ ପଦରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ମୁଁ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ହବି ଆହୁତି ଦେଉଛି। ଆପଣ ଯଦି ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଯେ ବିଧି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକୃତ ଅଛି, ସେହିଟି ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ନିୟମରେ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 57

तमाह शङ्करो देवं देवदेवो जगत्पतिः यद्यदिष्टं सुरश्रेष्ठ तत्कुरुष्व यथेप्सितम्

ତେବେ ଦେବଦେବ, ଜଗତ୍ପତି ଶଙ୍କର ସେହି ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯାହା ଯାହା ତୁମର ଇଷ୍ଟ, ସେହିଟିକୁ ତୁମ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯଥାର୍ଥ କର।”

Verse 58

कर्तास्मि वचनं सर्वं देवदेव पितामह ततः प्रणम्य हृष्टात्मा ब्रह्मा लोकपितामहः

“ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ପିତାମହ! ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ବଚନ ମୁଁ କରିବି।” ଏହିପରି କହି ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତେ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 59

हस्तं देवस्य देव्याश् च युयोज परमं प्रभुः ज्वलनश् च स्वयं तत्र कृताञ्जलिरुपस्थितः

ପରମ ପ୍ରଭୁ ଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ପବିତ୍ର ସଂଯୋଗରେ ଯୋଡ଼ିଦେଲେ। ସେଠାରେ ଜ୍ୱଲନ (ଅଗ୍ନି) ସ୍ୱୟଂ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ସାକ୍ଷୀରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 60

श्रौतैरेतैर्महामन्त्रैर् मूर्तिमद्भिर् उपस्थितैः यथोक्तविधिना हुत्वा लाजानपि यथाक्रमम्

ତାପରେ ଏହି ଶ୍ରୌତ ମହାମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ହୋଇ ସମୀପରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପରି—ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଲାଜା (ଭଜା ଧାନ) ମଧ୍ୟ ଯଥାକ୍ରମେ ନିୟମାନୁସାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 61

आनीतान्विष्णुना विप्रान् सम्पूज्य विविधैर्वरैः त्रिश् च तं ज्वलनं देवं कारयित्वा प्रदक्षिणम्

ବିଷ୍ଣୁ ଆଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନରେ ସମ୍ପୂଜନ କରି, ପରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ତିନିଥର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରାଇଲେ।

Verse 62

मुक्त्वा हस्तसमायोगं सहितैः सर्वदैवतैः सुरैश् च मानवैः सर्वैः प्रहृष्टेनान्तरात्मना

କରଯୋଡ଼ ନମସ୍କାରର ମୁଦ୍ରା ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ—ଦେବଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ମାନବ ସହିତ—ହର୍ଷିତ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ସେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 63

ननाम भगवान्ब्रह्मा देवदेवमुमापतिम् ततः पाद्यं तयोर् दत्त्वा शंभोराचमनं तथा

ତାପରେ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଦେବ, ଉମାପତି ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଆଚମନୀୟ ଜଳ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 64

मधुपर्कं तथा गां च प्रणम्य च पुनः शिवम् अतिष्ठद्भगवान्ब्रह्मा देवैरिन्द्रपुरोगमैः

ମଧୁପର୍କ ଓ ଗାଈ ଅର୍ପଣ କରି, ପୁନର୍ବାର ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର-ପ୍ରମୁଖ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 65

भृग्वाद्यमुनयः सर्वे चाक्षतैस्तिलतण्डुलैः सूर्यादयः समभ्यर्च्य तुष्टुवुर्वृषभध्वजम्

ଭୃଗୁ-ଆଦି ସମସ୍ତ ମୁନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ଅକ୍ଷତ, ତିଳ ଓ ତଣ୍ଡୁଳ ଦ୍ୱାରା ବୃଷଭଧ୍ୱଜ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 66

शिवः समाप्य देवोक्तं वह्निमारोप्य चात्मनि तया समागतो रुद्रः सर्वलोकहिताय वै

ଶିବ ଦେବମାନଙ୍କ କଥିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଆରୋପିଲେ; ପରେ ରୁଦ୍ର ସେହି ଅଗ୍ନି ସହିତ, ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 67

यः पठेच्छृणुयाद्वापि भवोद्वाहं शुचिस्मितः श्रावयेद्वा द्विजाञ्छुद्धान् वेदवेदाङ्गपारगान्

ଯେ ଶୁଚି ମୃଦୁସ୍ମିତ ସହ ଭବଙ୍କ (ଶିବଙ୍କ) ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୱାହ-ଆଖ୍ୟାନ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ଅଥବା ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗପାରଗ ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରବଣ କରାଏ—ସେ ଶିବକୃପାରେ ପଶୁକୁ ପତିଙ୍କ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ପବିତ୍ର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 68

स लब्ध्वा गाणपत्यं च भवेन सह मोदते यत्रायं कीर्त्यते विप्रैस् तावदास्ते तदा भवः

ସେ ଗାଣପତ୍ୟ ପଦ ଲାଭ କରି ଭବ (ଶିବ) ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ବିପ୍ରମାନେ ଏହାକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଭବ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

Verse 69

तस्मात् सम्पूज्य विधिवत् कीर्तयेन्नान्यथा द्विजाः उद्वाहे च द्विजेन्द्राणां क्षत्रियाणां द्विजोत्तमाः

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବିଧିମତ୍ ସମ୍ପୂଜନ କରି ମାତ୍ର କୀର୍ତ୍ତନ କର; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିବାହକ୍ରିୟାରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଏହି ନିୟମ ପାଳନୀୟ।

Verse 70

कीर्तनीयमिदं सर्वं भवोद्वाहमनुत्तमम् कृतोद्वाहस्तदा देव्या हैमवत्या वृषध्वजः

ଭବଙ୍କ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ଉଦ୍ୱାହର ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କୀର୍ତ୍ତନୀୟ। ସେତେବେଳେ ବୃଷଧ୍ୱଜ—ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଶିବ—ହୈମବତୀ ଦେବୀ (ପାର୍ବତୀ) ସହ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।

Verse 71

सगणो नन्दिना सार्धं सर्वदेवगणैर्वृतः पुरीं वाराणसीं दिव्याम् आजगाम महाद्युतिः

ମହାଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତ ସେ ନନ୍ଦୀ ସହ ନିଜ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ଆସିଲେ।

Verse 72

अविमुक्ते सुखासीनं प्रणम्य वृषभध्वजम् अपृच्छत्क्षेत्रमाहात्म्यं भवानी हर्षितानना

ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଖାସୀନ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହର୍ଷିତ ମୁଖରେ ଭବାନୀ ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ପଚାରିଲେ।

Verse 73

अथाहार्धेन्दुतिलकः क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तराच्छक्यते नहि

ତାପରେ ଆହାର୍ଧେନ୍ଦୁତିଲକ (ଶିବ) ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲେ; କାରଣ ଅବିମୁକ୍ତର ମହିମାକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 74

वक्तुं मया सुरेशानि ऋषिसंघाभिपूजितम् किं मया वर्ण्यते देवी ह्य् अविमुक्तफलोदयः

ହେ ସୁରେଶାନୀ ଦେବୀ! ଋଷିସଂଘମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଯାହାର ଫଳୋଦୟ ସଦା ପ୍ରକଟ—ସେ ଅବିମୁକ୍ତକୁ ମୁଁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି?

Verse 75

पापिनां यत्र मुक्तिः स्यान् मृतानाम् एकजन्मना अन्यत्र तु कृतं पापं वाराणस्यां व्यपोहति

ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଅନ୍ୟତ୍ର କୃତ ପାପ ବି ବାରାଣସୀରେ (ଶିବକୃପାରେ) ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 76

वाराणस्यां कृतं पापं पैशाच्यनरकावहम् कृत्वा पापसहस्राणि पिशाचत्वं वरं नृणाम्

ବାରାଣସୀରେ କୃତ ପାପ ପିଶାଚ-ନରକକୁ ନେଇଯାଏ। ସହସ୍ର ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ (କାଶୀରେ ପାପଫଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଥିବାରୁ) ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପିଶାଚତ୍ୱ ହିଁ ଶ୍ରେୟ ମନାଯାଏ।

Verse 77

न तु शक्रसहस्रत्वं स्वर्गे काशीपुरीं विना यत्र त्रिविष्टपो देवो यत्र विश्वेश्वरो विभुः

କାଶୀପୁରୀ ବିନା ସ୍ୱର୍ଗରେ ସହସ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ମଧ୍ୟ ସମତୁଳ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଦେବମାନଙ୍କ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ଅଛି, ସେଉଁଠି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 78

ओंकारेशः कृत्तिवासा मृतानां न पुनर्भवः उक्त्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं संक्षेपाच्छशिशेखरः

କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପରେ କହି ଶଶିଶେଖର (ଶିବ) କହିଲେ—“ଓଂକାରେଶ, କୃତ୍ତିବାସା: ଏଠାରେ ଯେ ମରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପୁନର୍ଭବ ନାହିଁ।”

Verse 79

दर्शयामास चोद्यानं परित्यज्य गणेश्वरान् तत्रैव भगवान् जातो गजवक्त्रो विनायकः

ସେ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଦର୍ଶାଇ, ଗଣେଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ସମୂହକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସେଠାରେଇ ଭଗବାନ ଗଜବକ୍ତ୍ର ବିନାୟକ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 80

दैत्यानां विघ्नरूपार्थम् अविघ्नाय दिवौकसाम् एतद्वः कथितं सर्वं कथासर्वस्वमुत्तमम्

ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଘ୍ନରୂପ ଧାରଣ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେବମାନେ ଅବିଘ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ—ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏ ସବୁ କହିଲି; ଏହାହିଁ କଥାର ଉତ୍ତମ ସାର।

Verse 81

यथाश्रुतं मया सर्वं प्रसादाद्वः सुशोभनम्

ମୁଁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି ହିଁ ପ୍ରସାଦକୃପାରେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋଭାମୟ କରି ଏହି ସମଗ୍ର ପବିତ୍ର ଆଖ୍ୟାନ କହିଲି।