Adhyaya 26

Verse 1

नाम पञ्चविंशोध्यायः कन्योवाच / श्रीनिवासः किमर्थं वै आगतोत्र वदस्व मे / शेषाचलोपि कुत्रा भूत्कदायातश्च पापहा / स्वामिपुष्करिणी चात्र किमर्थं ह्यगता वद

କନ୍ୟା କହିଲା—ମୋତେ କୁହ, ଶ୍ରୀନିବାସ ଏଠାକୁ କେଉଁ କାରଣରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଶେଷାଚଳ ପୂର୍ବେ କେଉଁଠି ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ପାପହର କେବେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? ସ୍ୱାମିପୁଷ୍କରିଣୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କେଉଁ ହେତୁରେ ଆସିଛି—ତାହା କୁହ।

Verse 2

जैगीषव्य उवाच शृणु भद्रे महाभागे व्यङ्कटेशस्य चागमम् / आवयोर्देवि पापानि विषमं यान्ति भामिनि

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ, ହେ ମହାଭାଗେ, ବ୍ୟଙ୍କଟେଶଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଆଗମନ କଥା ଶୁଣ। ହେ ଦେବୀ, ହେ ଭାମିନୀ, ଏହା ଶ୍ରବଣ କଲେ ଆମ ପାପ ଦୂରେ ଯାଇ ନଶିଯାଏ।

Verse 3

आसीत्पुरा हिरण्याक्षः काश्यपो दितिनन्दनः / सनकादेश्च वाग्दण्डाद्द्वितीयद्वारपालकः

ପୁରାକାଳରେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଥିଲେ—କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦିତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ସନକାଦି ମୁନିମାନଙ୍କ ବାକ୍ଦଣ୍ଡ (ଶାପ) ଦ୍ୱାରା ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାରପାଳ ହେଲେ।

Verse 4

बभूव दैत्ययोनौ च देवानां कण्टको बली / संजीवो विजयः प्रोक्तो हरिभक्तो महाप्रभुः

ସେ ଦୈତ୍ୟଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳବାନ କଣ୍ଟକ ହେଲେ। ସେ ‘ସଞ୍ଜୀବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ‘ବିଜୟ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ହରିଭକ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁ।

Verse 5

हरिण्याक्षः स्वयं दैत्यो हरिभक्तविदूषकः / एतादृशो हिरण्याक्षस्तपस्तप्तुं समुद्यतः

ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ଦୈତ୍ୟ, ହରିଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବିଦୂଷଣ କରୁଥିବା ଉପହାସକ। ଏପରି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ କଠୋର ତପ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 6

तदा माता दितिर्देवी हिरण्याक्षमुवाच सा / दितिरुवाच / वत्सलस्त्वं महाभागमा तपस्वाष्टहायनः

ତେବେ ମାତା ଦେବୀ ଦିତି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ— “ବତ୍ସ, ମହାଭାଗ! ତୁମେ ଏଯାବତ୍ ଆଠ ବର୍ଷର; ତପ କରନି।”

Verse 7

त्वं मा ददस्व दुः खं मे पालयिष्यति कोविदः / क्षणमात्रं न जीवामि त्वां विना जीवनं न हि

“ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦିଅନି; ତୁମେ ହିଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ହିଁ ମୋତେ ପାଳିବ। ତୁମ ବିନା ମୁଁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଜୀବି ପାରେନି; ତୁମ ବିନା ଜୀବନ ନାହିଁ।”

Verse 8

मा तप त्वं महाभाग मम जीवनहेतवे / एवमुक्तस्तु मात्रा स विजयोवशतोब्रवीत्

“ହେ ମହାଭାଗ, ମୋ ଜୀବନ ପାଇଁ ତୁମେ ତପ କରନି।” ମାତା ଏପରି କହିଲେ, ଭାବାବେଶରେ ବିଜୟ ଉତ୍ତର ଦେଲା।

Verse 9

हिरण्याक्षो मातरं प्राह जालं हित्वा विष्णोर्भजने ऽलं कुरुष्व / मयिस्नेहं पुत्रहेतोर्विरूढं सुखदुः खे चेह लोके परत्र

ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲା— “ଏହି ସଂସାର-ଜାଲ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଭଜନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଗ୍ନ ହୁଅ। ପୁତ୍ର ଭାବରେ ମୋ ପ୍ରତି ବଢ଼ିଥିବା ସ୍ନେହ ହିଁ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ-ଦୁଃଖର କାରଣ।”

Verse 10

यावत्स्नेहं मयि मातः करोषि तावत्क्लेशं शाश्वतं यास्यसि त्वम् / मातश्च ते मयि पुत्रत्वबुद्धिस्त्वय्यप्येषा मातृबुद्धिर्ममापि

“ମାତଃ, ଯେତେଦିନ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହାସକ୍ତି କରିବ, ସେତେଦିନ ତୁମେ ଶାଶ୍ୱତ କ୍ଲେଶକୁ ପାଇବ। ତୁମରେ ‘ମୁଁ ତୁମ ପୁତ୍ର’ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧି, ଏବଂ ମୋରେ ‘ତୁମେ ମୋ ମା’ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଅଛି।”

Verse 11

ताते पूज्ये पितृबुद्धिर्ममास्ति तस्मिंस्तुते भर्तृबुद्धिर्हि मिथ्या / निर्माति यस्माद्धरिरेव सर्वं सम्यक् पाता नियतो ऽसौ मुरारिः

ହେ ପୂଜ୍ୟ ତାତ! ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ପିତୃଭାବ ଅଛି; ଆପଣଙ୍କୁ ପତି ଭାବିବା ନିଶ୍ଚୟ ଭ୍ରାନ୍ତି। କାରଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟା କେବଳ ହରି; ସେଇ ମୁରାରି ନିଶ୍ଚିତ ଓ ଅଭ୍ରାନ୍ତ ରକ୍ଷକ।

Verse 12

अतो हि माता हरिरेव सर्वदा त्वन्यासां वै मातृता चोपचारात् / निर्मातृत्वं यदि मुख्यं त्वयि स्याद्द्रोणादीनां जननी का वदस्व

ଏହେତୁ ହରି ହିଁ ସଦା ସତ୍ୟ ମାତା; ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ‘ମାତୃତ୍ୱ’ କେବଳ ଉପଚାର ଓ ପ୍ରଚଳନ। ଯଦି ତୁମରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ମୁଖ୍ୟ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ କୁହ—ଦ୍ରୋଣ ଆଦିଙ୍କ ଜନନୀ କିଏ?

Verse 13

मातृत्वं वै यदि मुख्यं त्वयि स्याद्धात्रादीनां जननी का वदस्व / यतः सदा याति जगत्तत्तो हरिः सदा पिता विष्णुरजः पुराणः

ଯଦି ତୁମରେ ମାତୃତ୍ୱ ମୁଖ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ କୁହ—ଧାତା ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଜନନୀ କିଏ? ଯେହେତୁ ଜଗତ୍ ସଦା ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରବାହିତ, ତେଣୁ ହରି—ଅଜ, ପୁରାଣ ବିଷ୍ଣୁ—ସଦା ପିତା।

Verse 14

सदा पिता मुख्यपिता यदि स्याद्गर्भस्थबाले पालकः को वदस्व / मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कूर्मादीनां पालकौ कौ वदस्व

ଯଦି ପିତା ହିଁ ସଦା ମୁଖ୍ୟ ପିତା ହୁଏ, ତେବେ କୁହ—ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର ପାଳକ କିଏ? ଆଉ ଯଦି ମାତା-ପିତା ଉଭୟ ପାଳକ, ତେବେ କୁହ—କୂର୍ମ ଆଦି ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଳକ କେଉଁମାନେ?

Verse 15

मातापित्रोः पालकत्वं यदि स्यात्कृपादीनां रक्षकौ कौ वदस्व / पुन्नामकान्नारकाद्देह भजान्तस्मात्त्रातापुत्रविष्णुः पुराणः

ଯଦି ମାତା-ପିତାଙ୍କ ପାଳନ ହିଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ତେବେ କୁହ—ଦୀନ, ଅସହାୟ ଆଦିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କିଏ କରିବ? ‘ପୁଣ୍’ ନାମକ ନରକରୁ ପିତାଙ୍କୁ ଯେ ତାରେ, ସେ ‘ପୁତ୍ର’ କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ପୁତ୍ର ହିଁ ତ୍ରାତା।

Verse 16

न तारकोहं नरकाच्च सुभ्रूर्न वै भर्ता नापि पित्रादयश्च / न वै माता नानुजादिश्च सर्वः सर्वत्राता विष्णुरतो न चान्यः

ହେ ସୁଭ୍ରୂ! ମୁଁ ନରକରୁ ତାରକ ନୁହେଁ; ନ ସ୍ତ୍ରୀ, ନ ପତି, ନ ପିତା ଆଦି ଆତ୍ମୀୟମାନେ। ନ ମାତା, ନ ଅନୁଜାଦି—ସର୍ବତ୍ର କେହି ତ୍ରାତା ନାହିଁ। ସର୍ବତ୍ର ରକ୍ଷକ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ; ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।

Verse 17

मायां मदीयां ज्ञानशस्त्रेण च्छित्वा भक्त्या हरेः स्मरणं त्वं कुरुष्व / यद्भक्तिरूपूर्वं स्मरणं नाम विष्णोस्तत्सर्वथा पापहरं च मातः

ମୋର ମାୟାକୁ ଜ୍ଞାନଶସ୍ତ୍ରରେ ଛେଦି, ଭକ୍ତିସହ ହରିଙ୍କ ସ୍ମରଣ କର। ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ବିଷ୍ଣୁନାମ ସ୍ମରଣ ସର୍ବଥା ପାପହର, ହେ ମାତଃ।

Verse 18

यो वा भक्त्या स्मरणं नाम विष्णोः करोत्यसौ पापहरो भविष्यति / अयं देहो दुर्ल्लभः कर्मभूमौ तत्रापि मध्ये भजनं विष्णुमूर्तेः

ଯେ ଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁନାମ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ପାପହର ହେବ। କର୍ମଭୂମିରେ ଏହି ମାନବଦେହ ଦୁର୍ଲଭ; ତାହାରେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁମୂର୍ତ୍ତିର ଭଜନ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 19

आयुर्गतं व्यर्थमेव त्वदीयं शीघ्रं भजेः श्रीनिवासस्य पादम् / उपदिश्यैवं मातरं पुत्रवर्यो दैत्यावेशात्सोभवद्वै तपस्वी

ତୁମ ଆୟୁ ବ୍ୟର୍ଥରେ ଯାଉଛି; ଶୀଘ୍ରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପାଦରେ ଶରଣ ନିଅ। ଏଭଳି ମାତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦୈତ୍ୟାବେଶର ପ୍ରଭାବରେ ସତ୍ୟେ ତପସ୍ବୀ ହେଲା।

Verse 20

चतुर्मुखं प्रीणयित्वैव भक्त्या ह्यवध्यत्वं प्राप तस्मान्महात्मा / ततो भूमिं करवद्वेष्टयित्वा निन्ये तदा दैत्यवर्यो महात्मा

ଭକ୍ତିରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ସେ ମହାତ୍ମା ତାଙ୍କଠାରୁ ଅବଧ୍ୟତ୍ୱ ପାଇଲା। ପରେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମହାତ୍ମା ପୃଥିବୀକୁ କରତଳରେ ଧରା ବସ୍ତୁ ପରି ମୁଡ଼ି ତେବେ ନେଇଗଲା।

Verse 21

श्रीमुष्टदेशे प्रादुरासीद्धरिस्तु वाराहविष्णुस्त्वजनः पुराणः / भित्त्वाचाब्धिं विविशे तं महात्मा रसातले संस्थितं भूतलं च

ଶ୍ରୀମୁଷ୍ଟ ଦେଶରେ ହରି ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ—ଆଦି, ଅଜନ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ବରାହରୂପେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଭେଦି ସେ ମହାତ୍ମା ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଠାରେ ଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ।

Verse 22

स्वदंष्ट्राग्रे स्थापयित्वाऽजगाम तदागमादागतो दैत्यवर्यः / तं कर्णमूले ताडयित्वा जघान प्रसादयामास च पूर्ववद्भुवम्

ନିଜ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ଥାପି ସେ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସିଲା; କାନମୂଳେ ପ୍ରହାର କରି ହରି ତାକୁ ବଧ କଲେ, ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଶାନ୍ତ କଲେ।

Verse 23

सुदिग्गजान्स्थापयित्वा च विष्णुः श्रीमुष्टे वै संस्थितः श्रीवराहः / तदा हरिश्चिन्तयामास विष्णुर्भक्त्या मदीयं मानुषं देहमद्य

ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ବିଷ୍ଣୁ—ଶ୍ରୀବରାହ—ଶ୍ରୀମୁଷ୍ଟିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଲେ। ତେବେ ହରି-ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିରେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଆଜି ମୋର ମାନୁଷ ଦେହ (ଅବତାର) ପ୍ରକଟ ହେଉ।”

Verse 24

आराधयिष्यन्ति च मां क्व एते तेषां दयां कुत्र वाहं करिष्ये / एवं हरिश्चिन्तयित्वा सुकन्ये वैकुण्ठलोकादचलं शेष संज्ञम् / वीन्द्रस्कन्धे स्थापयित्वा स्वयं च समागतोभूद्भूतलं भूतलेशः

“ଏମାନେ ମୋତେ କେଉଁଠି ଆରାଧନା କରିବେ? ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ କେଉଁଠି ଦୟା କରିବି?” ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ସୁକନ୍ୟେ, ହରି ବୈକୁଣ୍ଠଲୋକରୁ ଅଚଳ ଶେଷଙ୍କୁ ଅବତାରିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ବୀନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍କନ୍ଧରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏବଂ ଭୂତଲେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ ଭୂତଳକୁ ଆସିଲେ।

Verse 25

सुवर्णमुखरीतीरमारभ्य गरुडध्वजः / श्रीकृष्णवेणीपर्यन्तं स्थापया मास तं गिरिम्

ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ ତୀରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ସେଇ ପର୍ବତକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣବେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 26

गिरेः पुच्छे तु श्रीशैलं मध्यमे ऽहोबलं स्मृतम् / मुखं च श्रीनिवासस्य क्षेत्रं च समुदाहृतम्

ପର୍ବତର ପୁଛଭାଗରେ ଶ୍ରୀଶୈଳ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅହୋବଳ ସ୍ମୃତ। ଏବଂ ମୁଖଭାଗରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଘୋଷିତ।

Verse 27

अल्पेन तपसाभीष्टं सिध्यत्यस्मिन्नहोबले / गङ्गादिसर्वतीर्थानि पुण्यानि ह्यत्र संति वै

ଏହି ପବିତ୍ର ଅହୋବଳରେ ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ଇଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; କାରଣ ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା-ଆଦି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି।

Verse 28

य एनं सेवते नित्यं श्रद्धाभक्तिसमन्वितः / ज्ञानार्थी ज्ञानमाप्नोति द्रव्यार्थी द्रव्यमाप्रुयात्

ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଭକ୍ତିସହ ନିତ୍ୟ ଏହାକୁ ସେବନ କରେ—ଜ୍ଞାନାର୍ଥୀ ଜ୍ଞାନ ପାଏ, ଧନାର୍ଥୀ ଧନ ପାଏ।

Verse 29

पुत्रार्थी पुत्रमाप्नोति नृपो राज्यं च विन्दति / यंयं कामयते मर्त्यस्तन्तमाप्नोति सर्वथा

ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ପୁତ୍ର ପାଏ, ନୃପ ରାଜ୍ୟ ପାଏ। ମର୍ତ୍ୟ ଯାହା ଯାହା କାମନା କରେ, ସେହି ସେହି ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ବଥା ପାଏ।

Verse 30

चिन्तितं साध्यते यस्मात्तस्माच्चिन्तामणिं विदुः / पुष्करिण्याश्च बाहुल्याद्गिरावस्मिन्सरः सु च / पुष्कराद्रिरिति प्राहुरेवं तत्त्वार्थवेदिनः

ଯେହେତୁ ଏଠାରେ ଚିନ୍ତିତ ବସ୍ତୁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ‘ଚିନ୍ତାମଣି’ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ଗିରିରେ ପୁଷ୍କରିଣୀର ବହୁଳତା ଓ ଏକ ଶୁଭ ସରୋବର ଥିବାରୁ, ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ‘ପୁଷ୍କରାଦ୍ରି’ ବୋଲି କହନ୍ତି।

Verse 31

शातकुंभस्वरूपत्वात्कनकाद्रिं च तं विदुः / वैकुण्ठादागतेनैव वैकुण्ठाद्रिरिति स्मृतः

ଶାତକୁମ୍ଭ (ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ) ସ୍ୱରୂପ ଥିବାରୁ ତାହାକୁ ‘କନକାଦ୍ରି’—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ—ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ଆସିଥିବାରୁ ତାହା ‘ବୈକୁଣ୍ଠାଦ୍ରି’—ବୈକୁଣ୍ଠ ପର୍ବତ—ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 32

अमृतैश्वर्यसंयुक्तो व्यङ्कटाद्रिरिति स्मृतः / व्यङ्कटेशस्य शैलस्य माहात्म्यं यावदस्ति हि

ଅମୃତସମ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅଧିପତ୍ୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବାରୁ ଏହା ‘ବ୍ୟଙ୍କଟାଦ୍ରି’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ନିଶ୍ଚୟ, ବ୍ୟଙ୍କଟେଶଙ୍କ ଏହି ଶୈଳର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଯେତେଦିନ ରହିବ, ସେତେଦିନ ଏହି ନାମ ଓ ମହିମା ରହିବ।

Verse 33

तावद्वक्तुं समग्रेण न समर्थश्चतुर्मुखः / व्यङ्कटाद्रौ परां भक्तिं ये कुर्वन्ति दिनेदिने / पङ्गर्जङ्घाल एव स्यादचक्षुः पद्मलोचनः

ସେମାନଙ୍କ ମହିମାକୁ ସମଗ୍ରରୂପେ କହିବାକୁ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଯେମାନେ ଦିନେଦିନେ ବ୍ୟଙ୍କଟାଦ୍ରିରେ ପରମ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଗଲେ ପଦ୍ମଲୋଚନ ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ଯେନେ ଲଙ୍ଗଡା ଓ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯିବେ।

Verse 34

मूको वाग्मी भवेदेव बधिरः श्रावको भवेत् / वन्ध्या स्याद्बहुपुत्रा च निर्धनः सधनो भवेत्

ନିଶ୍ଚୟ, ମୂକ ବ୍ୟକ୍ତି ବାକ୍ପଟୁ ହୁଏ, ବଧିର ଉତ୍ତମ ଶ୍ରୋତା ହୁଏ; ବନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ତ୍ରୀ ବହୁପୁତ୍ରବତୀ ହୁଏ, ଏବଂ ନିର୍ଧନ ଧନବାନ ହୁଏ।

Verse 35

एतत्सर्वं गिरौ भक्तिमात्रेणैव भवेद्ध्रुवम् / तत्त्वतो व्यङ्कटाद्रेस्तु स्वरूपं वेत्ति को भुवि

ଏହି ସବୁ କିଛି ସେହି ପବିତ୍ର ଗିରିରେ କେବଳ ଭକ୍ତିମାତ୍ରେ ନିଶ୍ଚୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ବ୍ୟଙ୍କଟାଦ୍ରିର ତତ୍ତ୍ୱତଃ ସ୍ୱରୂପକୁ ପୃଥିବୀରେ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?

Verse 36

यस्मादस्य गिरेः पुण्यं माहात्म्यं वेत्ति यः पुमान् / मायावी परमानन्दं त्यक्त्वा वैकुण्ठमुत्तमम् / स्वामिपुष्करिणीतीरे रमया सहमोदते

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପର୍ବତର ପବିତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣେ, ସେ ମାୟାମୟ ପ୍ରଭୁ ପରମାନନ୍ଦମୟ ଉତ୍ତମ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀ ତଟରେ ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

Verse 37

कल्याणाद्भुतगात्राय कामितार्थप्दायिने / श्रीमद्व्यङ्कटनाथाय श्रीनिवासाय ते नमः

କଲ୍ୟାଣମୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେହଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କାମିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଶ୍ରୀମଦ୍ ବ୍ୟଙ୍କଟନାଥ ଶ୍ରୀନିବାସ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 38

श्रीस्वामिपुष्करिण्याश्च माहात्म्यं शृणु कन्यके / स्वामिपुष्करिणीमध्ये श्रीनिवासोस्ति सर्वदा

ହେ କନ୍ୟେ, ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀର ପବିତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ। ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶ୍ରୀନିବାସ ସଦା ବିରାଜିତ।

Verse 39

स्नानं कुर्वन्ति ये तत्र तेषां मुक्तिः करे स्थिता / तिस्रः कोट्योर्धकोटिश्च तीर्थानि भुवनत्रये / तानि सर्वाणि तत्रैव संति तीर्थे हरेः सदा

ଯେମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ଯେନେ ହସ୍ତତଳରେ ଥାଏ। ତ୍ରିଭୁବନରେ ସାଢେ ତିନି କୋଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେସବୁ ସଦା ସେଠାରେ, ହରିଙ୍କ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 40

तत्तीर्थं श्रीनिवासाख्यं सर्वदेवनमस्कृतम् / तदेव श्रीनिवासस्य मन्दिरं परिकीर्तितम्

ସେଇ ତୀର୍ଥ ‘ଶ୍ରୀନିବାସ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ; ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ମନ୍ଦିର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଏ।

Verse 41

तद्दर्शनादेव कन्ये यान्ति पापानि भस्मसात् / एकैकस्नानमात्रेण सत्संगो भवति ध्रुवम्

ହେ କନ୍ୟେ, ସେହି ପବିତ୍ର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ସତ୍ସଙ୍ଗ ମିଳେ।

Verse 42

सत्संगाज्ज्ञानमासाद्य ज्ञानान्मोक्षं च विन्दति / अधिकारिणां भवेदेवं विपरीतमयोगिनाम्

ସତ୍ସଙ୍ଗରୁ ଜ୍ଞାନ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନରୁ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଏହା ଯୋଗ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ; ଅସଂଯମୀ ଅଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ବିପରୀତ।

Verse 43

तीर्थानां स्नानमात्रेण मोक्षं यान्तीति ये विदुः / ते सर्वे असुरा ज्ञेयास्ते यान्ति ह्यधमां गतिम्

ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ ବୋଲି ଯେ ଭାବନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସୁରଭାବୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧମ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 44

श्रीनिवासस्य तीर्थेस्मिन्वायुकोणे च कन्यके / आस्ते वायुः सदा विष्णोः पूजां कर्तुमनुत्तमाम्

କନ୍ୟକାରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଏହି ତୀର୍ଥର ବାୟୁକୋଣ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଭାଗରେ ବାୟୁଦେବ ସଦା ବିରାଜି, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁତ୍ତମ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 45

वायुतीर्थं च तत्प्रोक्तं हस्तद्वादशकान्तरम् / हस्तषट्कप्रमाणं च पश्चिमे समुदाहृतम् / उत्तरे हस्तषट्कं तु वायुतीर्थमुदाहृतम्

ଏହାକୁ ‘ବାୟୁ-ତୀର୍ଥ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହାର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅନ୍ତର ବାରହ ହସ୍ତ। ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଛଅ ହସ୍ତ ପରିମାଣ ଓ ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଛଅ ହସ୍ତକୁ ବାୟୁ-ତୀର୍ଥ ବୋଲି ଉଦ୍ଧୃତ କରାଯାଇଛି।

Verse 46

ये वेष्णवा वैष्णवदासवर्याः स्नानं सुर्युस्तत्र पूर्वं सुकन्ये / मध्वान्तस्थाः श्रीनिवासस्तु नित्यमत्र स्नानात्प्रीयतां मे दयालुः

ହେ ସୁକନ୍ୟେ, ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଦାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନେ ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି। ସେହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀନିବାସ (ବିଷ୍ଣୁ) ନିତ୍ୟ ବିରାଜିତ; ଏହି ସ୍ନାନରେ ଦୟାଳୁ ପ୍ରଭୁ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 47

ये मध्वतीर्थे स्नातुमिच्छन्ति देवि रुद्रादयो वायुभक्ता महान्तः / सदा स्नानं तत्र कुर्वन्ति देवि प्रातः काले चोदयात्पूर्वमेव

ହେ ଦେବୀ, ରୁଦ୍ର ଆଦି ବାୟୁଭକ୍ତ ମହାନ୍ମାନେ ମଧ୍ୱତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ହେ ଦେବୀ, ସେମାନେ ପ୍ରାତଃକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସେଠାରେ ସଦା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।

Verse 48

ये वायुतीर्थे विसृजन्ति देहजं मलं मूत्रं वमनं श्लेष्मकं च / ये ऽपानशुद्धिं लिङ्गशुद्धिं च कन्ये कुर्वन्ति ते ह्यसुरा राक्षसाश्च

ଯେମାନେ ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ଦେହଜ ମଳ—ବିଷ୍ଠା, ମୂତ୍ର, ବମନ ଓ କଫ—ବିସର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଅପାନଶୁଦ୍ଧି ଓ ଲିଙ୍ଗଶୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ହେ କନ୍ୟେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 49

शृण्वन्ति ये भागवतं पुराणं किं वर्णये तस्य पुण्यं तु देवि / ये कृष्णमन्त्रं तु जपन्ति देवि ह्यष्टा क्षरं मन्त्रवरं सुगोप्यम्

ହେ ଦେବୀ, ଯେମାନେ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟକୁ ମୁଁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି? ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ଯେମାନେ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି—ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର—ସେମାନେ ମହାଫଳ ପାଆନ୍ତି।

Verse 50

तेषां हरिः प्रीयते केशवोलं मध्वान्तस्थो नात्र विचार्यमस्ति / एवं दानं तत्र कुर्वन्ति ये वै द्विजाग्र्याणां वैष्णवानां विदां च

ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ହରି—କେଶବ ସ୍ୱୟଂ—ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ମଧୁର ସାରରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଯେମାନେ ସେଠାରେ ଏଭଳି ଦାନ କରନ୍ତି—ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କୁ—ସେମାନେ ଯଥାର୍ଥ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 51

तेषां पुण्यं नैव जानन्ति देवा जानात्येवं श्रीनिवासो हरिस्तु / शालग्रामं वायुतीर्थे ददन्ते तेषां पुण्यं वेत्ति स व्यङ्कटेशः

ସେମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ଏଭଳି କେବଳ ଶ୍ରୀନିବାସ ହରି ତାହା ଜାଣନ୍ତି। ଯେମାନେ ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟକୁ ସେଇ ବ୍ୟଙ୍କଟେଶ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜାଣନ୍ତି।

Verse 52

सुदुर्लभो वायुतीर्थे ऽभिषेको निष्कामबुद्ध्या वैष्णवानां च देवि / तत्रापि तीर्थे लभ्यते भाग्ययोगाद्भागवतस्य श्रवणं विष्णुदासैः

ହେ ଦେବୀ, ବାୟୁତୀର୍ଥରେ ନିଷ୍କାମ ବୁଦ୍ଧିରେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ସହ ଅଭିଷେକ-ସ୍ନାନ ଲଭିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଯୋଗରେ ବିଷ୍ଣୁଦାସମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ ମିଳେ।

Verse 53

तथैव तीर्थे दुर्लभं तत्र देवि शालग्रामस्य द्विजवर्ये च दानम् / जंबूफलाकारसुनीलवर्णं मुखद्वयं चक्रचतुष्टयान्वितम्

ସେହିପରି ହେ ଦେବୀ, ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ ଲଭିବା ଦୁର୍ଲଭ। ଏହା ଜମ୍ବୁଫଳାକାର, ଗାଢ଼ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇ ମୁଖଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଚାରି ଚକ୍ରଚିହ୍ନସହିତ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 54

सुकेसरैः संयुतं स्वर्णचिह्नध्वजां कुशैर्वज्रचिह्नैर्यवैश्च / जानार्दनीं मूर्तिमाहुर्महान्तो दानं तस्या दुर्लभं तत्र तीर्थे

ସୁକେଶରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଚିହ୍ନଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ, କୁଶ, ଯବ ଓ ବଜ୍ରଚିହ୍ନରେ ଯୁକ୍ତ—ଏହିପରି ଜନାର୍ଦନୀ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମହାନମାନେ କହନ୍ତି। ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସେହି ରୂପକୁ କରାଯାଇଥିବା ଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 55

अत्युत्तमं मूर्तिदानं तु भद्रे सुदुर्ल्लभं परमं नात्र लोभः / सुदुर्लभं बहुदोग्ध्याश्च गृष्टेर्दानं तथा वस्त्ररत्नादिकानाम्

ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୂର୍ତ୍ତିଦାନ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏଥିରେ ଲୋଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବହୁଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଗାଈ ଓ ପ୍ରଥମ ପ୍ରସବା (ଗୃଷ୍ଟି) ଗାଈର ଦାନ, ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର, ରତ୍ନ ଆଦିର ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 56

अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि स्वापेक्षितं दानमाहुर्महान्तः / स्वस्यानपेक्षं फलदानं च वस्त्रादानं तस्य व्यर्थमाहुर्महान्तः

ହେ ଦେବୀ, ମହାନ୍ତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଦ୍ରବ୍ୟଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ; ଆଶା ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ‘ଦାନ’ ହିଁ। କିନ୍ତୁ ନିଜ ଫଳ ଆଶାରେ ଫଳ କିମ୍ବା ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ, ସେ ଦାନ ନିଷ୍ଫଳ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।

Verse 57

अत्युत्तमं गृष्टिदानं च पुण्यं नैवाप्यते दुग्धदोहाश्च गावः / अत्युत्तमे वस्त्रदाने सुबुद्धिः सुदुर्घटा परमा वै जनानाम्

ଗୃଷ୍ଟି (ଅଧିକ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା) ଗାଈର ଦାନ ପରମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ମହାପୁଣ୍ୟକର; ଅଧିକ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ସହଜରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ସେପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ରଦାନର ସୁବୁଦ୍ଧି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 58

अत्युत्तमं भागवतस्य पुस्तकं सुदुर्घटं वायुतीर्थं च कन्ये / अत्युत्तमं द्रव्यदानं च देवि सुदुर्घटं वायुतीर्थं नृणां हि / सुदुर्लभो वैष्णवैस्तत्त्वविद्भिर्हरेर्विचारो वायुतीर्थे च कन्ये

ହେ କନ୍ୟେ, ଭାଗବତ ପୁସ୍ତକ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏବଂ ବାୟୁ-ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ହେ ଦେବୀ, ଦ୍ରବ୍ୟଦାନ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାୟୁ-ତୀର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତି କଠିନ। ତଥ୍ୟଜ୍ଞ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଗଭୀର ବିଚାର ଦୁର୍ଲଭ—ବିଶେଷତଃ ବାୟୁ-ତୀର୍ଥରେ, ହେ କନ୍ୟେ।

Verse 59

श्रीनिवासस्य तीर्थस्य उत्तरस्यां दिशि स्थितम् / चन्द्रतीर्थ मिति प्रोक्तं तत्रास्ते चन्द्रमाः सदा

ଶ୍ରୀନିବାସ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଯେ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ତାହା ‘ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସଦା ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 60

श्रीनिवासस्य पूजां च तत्र स्थित्वा करोत्ययम् / तत्र स्नानं प्रकुर्वन्ति पुण्यदेशे च कन्यके

ସେଠାରେ ରହି ସେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା କରେ। ଏବଂ ହେ କନ୍ୟେ, ସେଇ ପୁଣ୍ୟଦେଶରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।

Verse 61

गुरुतल्पादिपापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः / तत्र स्नात्वा पूर्वभागे शालग्रामं ददाति यः

ଗୁରୁଶୟ୍ୟାଭଙ୍ଗ ଆଦି ମହାପାପରୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପୂର୍ବଭାଗରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

Verse 62

ज्ञानद्वारा मोक्षमेति नात्र कार्या विचारणा / दधिवामनमूर्तेश्च दानं तत्र सुदुर्लभम्

ସତ୍ୟଜ୍ଞାନର ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ଲଭ୍ୟ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଦଧିବାମନ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ ଅର୍ପଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 63

बदरीफलमात्रं तु वतुलं नीलवर्णकम् / प्रसन्नवदनं सूक्ष्मं सुस्निग्धं कन्यके शुभे

ହେ ଶୁଭ କନ୍ୟେ, ତାହା କେବଳ ବଦରୀଫଳ ପରିମାଣ—ଗୋଲାକାର, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ; ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ, ଏବଂ ସ୍ନିଗ୍ଧ-ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 64

चक्रद्वयसमायुक्तं गौपूरैः पञ्चभिर्युतम् / चापबाणसमायुक्तमनतं कुण्डलाकृतिम्

ତାହା ଦୁଇ ଚକ୍ରରେ ଯୁକ୍ତ, ‘ଗୌପୂର’ ନାମକ ପାଞ୍ଚ ଆଧାରରେ ସଂଯୁକ୍ତ; ଧନୁ-ବାଣ ସହିତ, ଅବକ୍ର ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳାକୃତି।

Verse 65

वनमाल सुखयुतं मूर्ध्नसाहस्रसंयुतम् / रौप्यबिन्दुसमायुक्तं सव्ये भद्रार्धमात्रकम्

ବନମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଓ ସୁଖଦାୟକ; ମସ୍ତକରେ ସହସ୍ର-ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ; ରୌପ୍ୟ ବିନ୍ଦୁରେ ଅଲଙ୍କୃତ—ଏବଂ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅର୍ଧ-ପ୍ରମାଣର ଭଦ୍ରଚିହ୍ନ ଅଛି।

Verse 66

चन्द्रेण सहितं देवि दधिवामनमुच्यते / एतादृशं कलौ नॄणां दुर्लभं बहुभाग्यदम् / लक्ष्मीनारायणसमां तां मूर्तिं विद्धि भामिनि

ହେ ଦେବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯେ ରୂପ ଅଛି, ତାହାକୁ ‘ଦଧିବାମନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ଦର୍ଶନ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ମହାଭାଗ୍ୟଦାୟକ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣ ସମାନ ଜାଣ।

Verse 67

सुदुर्लभं तस्य मूर्तेश्च दानं तच्चन्द्रतीर्थे श्रवणं दुर्घटं च / सम्यक् स्वरूपं दधिवामनस्य सुदुर्घटं श्रवणं वैष्णवाच्च

ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥରେ ତାହାର ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ କଠିନ। ଦଧିବାମନଙ୍କ ସଠିକ୍ ସ୍ୱରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଶୁଣିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର—ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 68

तत्र स्नात्वा वामनस्य स्वरूपश्रवणाद्विदुर्दानफलं समं च / दशहस्तप्रमाणं तु चन्द्रतीर्थमुदाहृतम्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବାମନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରବଣ କଲେ, ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି—ଦାନଫଳ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ସେହି ତୀର୍ଥ ‘ଚନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ’ ଭାବେ ପରିଚିତ; ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଦଶ ହସ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 69

मध्याह्ने दुर्लभं स्नानं नृणां तत्र सुमङ्गले / तत्र स्थित्वा धन्यनरः सदा भजति वै हरिम्

ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ସେଠାରେ ରହି ଧନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଭଜନ କରେ।

Verse 70

वराहमूर्तिदानं तु शालग्रामस्य दुर्लभम् / जंबूफलप्रमाणं तु एतद्वै कुक्कुटाण्डवत्

ବରାହମୂର୍ତ୍ତି ରୂପ ଶାଳଗ୍ରାମର ଦାନ ଦୁର୍ଲଭ। ତାହାର ଆକାର ଜମ୍ବୁଫଳ ପରିମାଣର—ଅର୍ଥାତ୍ କୁକୁଡ଼ା ଅଣ୍ଡା ସଦୃଶ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 71

वदनं वलयाकारं प्रमाणं चणकादिवत् / देवस्य वामभागे च मध्यदेशं विहाय च

ମୁହଁକୁ ବଳୟାକାର (ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି) କରିବା ଉଚିତ, ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଚଣାଦାଣା ଆଦି ପରି ହେଉ; ଏବଂ ମଧ୍ୟଦେଶ ଛାଡ଼ି ଦେବତାଙ୍କ ବାମଭାଗରେ ତାହା ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 72

चक्रद्वयसमायुक्तंमूर्धदेशे च भामिनि / सुवर्णबिन्दुना युक्तं भूवराहाख्यमुच्यते

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁଇଟି ଚକ୍ରଚିହ୍ନ ସହିତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁ ଯୁକ୍ତ ଯେ ଲକ୍ଷଣ, ତାହାକୁ ‘ଭୂ-ବରାହ’ ଚିହ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 73

पूजां कृत्वा भूवराहस्य मर्तेर्दानं दत्त्वा श्रवणं चापि कृत्वा / तत्र स्थितं भूवराहं च दृष्ट्वा स वै नरः कृतकृत्यो हि लोके

ଭୂ-ବରାହଙ୍କ ପୂଜା କରି, ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ଦେଇ, ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ କରି; ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭୂ-ବରାହଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସେ ନର ଏହି ଲୋକରେ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 74

तत्र स्नात्वा भूवराहस्य मर्तेः शृणोति यो लक्षणं सम्यगेव / स तेन पुण्यं समुपैति देवि स मुक्तिभाङ् नात्र विचार्यमस्ति

ହେ ଦେବୀ, ଯେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଭୂ-ବରାହ ତୀର୍ଥର ସଠିକ୍ ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଶୁଣେ, ସେ ତାହାଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟ ପାଏ; ସେ ମୁକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 75

ईशानकोणे श्रीनिवासस्य देवि रौद्रं तीर्थं परमं पावनं च / तत्र स्थित्वा रुद्रदेवो महात्मा पूजां करोति श्रीनिवासस्य नित्यम्

ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଈଶାନ କୋଣରେ ରୌଦ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ପରମ ପାବନ; ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଦେବ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Verse 77

हस्ताष्टकं तत्प्रमाणं वदन्ति तत्र स्नानं वैष्णवैः कार्यमेव / तत्र स्नात्वा प्रयतो वै मुरारेः कथां दिव्यां शृणुयादादरेण / स्नानं पानं तत्र दानं च कुर्याल्लक्ष्मीनृसिंहप्रीयते देवि नित्यम्३,२६।७६ // बदरीफलमात्रं च वर्तुलं बिन्दुसंयुतम्

ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଆଠ ହାତ; ସେଠାରେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସଂଯମରେ ସ୍ନାନ କରି ମୁରାରି (ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଥାକୁ ଭକ୍ତି-ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ତୀର୍ଥଜଳ ପାନ ଓ ଦାନ କର; ହେ ଦେବୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନୃସିଂହ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। (ପରେ) ‘ବଦରୀଫଳ ପରିମାଣ, ଗୋଳ ଓ ବିନ୍ଦୁଯୁକ୍ତ…’

Verse 78

देवस्य वामभागे तु चक्रद्वयसमन्वितम् / सुवर्णरेखासंयुक्तं किञ्चिद्रक्तसमन्वितम्

ଦେବତାଙ୍କ ବାମଭାଗରେ ଦୁଇଟି ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନ ରହେ; ସେହି ଚିହ୍ନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରେଖାରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସାନା ଲାଲିମା ମିଶିତ।

Verse 79

वैश्यवर्णं सवदनं पद्मरेखादिचिह्नितम् / लक्ष्मीनृसिंहं तं विद्धि भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्

ବୈଶ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ, ସୌମ୍ୟ ମୁଖଯୁକ୍ତ, ପଦ୍ମରେଖା ଆଦି ଶୁଭଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ ଯେ ରୂପ—ତାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନୃସିଂହ ବୋଲି ଜାଣ; ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ଦାତା।

Verse 80

एता दृशं गण्डिकायाः शिलाया मूर्तेर्दानं दुर्घटं विद्धि वीन्द्र / तत्र स्नात्वा श्रीनृसिंहस्वरूपं लक्ष्मीपतेः शृणुयाद्भक्तियुक्तः

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଗଣ୍ଡିକା-ଶିଳାରେ ଖୋଦିତ ମୂର୍ତ୍ତିର ଦାନ ଦୁର୍ଲଭ ଓ କଠିନ ବୋଲି ଜାଣ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କ ଶ୍ରୀନୃସିଂହ ସ୍ୱରୂପର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

Verse 81

मूर्तेर्दानात्फलमाप्नोति देवि सत्यंसत्यं नात्र विचार्यमस्ति

ହେ ଦେବୀ, ମୂର୍ତ୍ତିଦାନରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ମିଳେ; ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ବିଚାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

Verse 82

ईशानशक्रयोर्मध्ये ब्रह्मतीर्थमुदाहृतम् / दुर्लभं मानुषाणां तु स्नानं सर्वार्थसाधकम्

ଈଶାନ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଦୁର୍ଲଭ, ତଥାପି ତାହା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରେ।

Verse 83

शालग्रामस्य दानं तु दुर्लभं तत्र वै नृणाम् / लक्ष्मीनारायणस्यैव मूर्तेर्दानं सुदुर्लभम्

ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଲଭ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଦାନ ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 84

स्थलमौदुंबरसमं तत्प्रमाणमुदाहृतम् / छत्त्राकारं वर्तुलं च प्रसन्नवदनं शुभम्

ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଉଦୁମ୍ବର-ସ୍ଥଳ ପରିମାଣ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ତାହା ଛତ୍ରାକାର, ବର୍ତୁଳ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖଯୁକ୍ତ—ସର୍ବଥା ଶୁଭ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 85

चणकप्रदेशमात्रं च वदनं समुदाहृतम् / सव्ये दक्षिणपार्श्वे च समयोः पुष्कलान्वितम्

ମୁଖ ଚଣା ଦାଣା ପରିମାଣମାତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏବଂ ବାମ ଓ ଡାହାଣ—ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ—ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମତା ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 86

गोयूथवत्सवर्णं च चतुश्चक्रसमन्वितम् / गोखुरैश्च समायुक्तं सुवर्णकिणसंयुतम्

ତାହା ଗୋୟୂଥ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର, ଚାରି ଚକ୍ରରେ ସମନ୍ୱିତ, ଗୋଖୁରାକାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କିଳ/ଜଡାଉରେ ଶୋଭିତ ହେବ।

Verse 87

वनमालाभिसंयुक्तं वज्रपुङ्खैश्च संयुतम् / एतादृशीं दरेर्मूर्ति लक्ष्मीनारायणं विदुः

ବନଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ବଜ୍ରସଦୃଶ କଠୋର ଆଭୂଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏପରି ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।

Verse 88

कलौ नृणां तस्य लाभो दुर्लभः संस्मृतो भुवि / दानं च सुतरां देवि दर्लभं किं वदामि ते

କଳିଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଲାଭ ପୃଥିବୀରେ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏବଂ ଦାନ, ହେ ଦେବୀ, ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ—ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ କ’ଣ କହିବି?

Verse 89

ब्रह्मतीर्थे च संस्नाय श्रोतव्या वै हरेः कथा / गण्डिकायाः शिलायाश्च लक्ष्मीनारायणस्य तु

ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ହରିଙ୍କ କଥା ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷତଃ ଗଣ୍ଡିକା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶିଳା ସମ୍ବନ୍ଧରେ।

Verse 90

लक्षणं यो विजानाति तदा तत्सदृशं फलम् / प्राप्नोत्येव न संदेहो नात्र कार्या विचारणा

ଯେ କେହି ସତ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ (ଚିହ୍ନ/ବିଧି) ଜାଣେ, ସେ ତାହା ସଦୃଶ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ପାଏ। ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଆଉ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 91

श्रीनिवासस्य तीर्थस्य पूर्वे स्यादिन्द्रतीर्थकम् / श्रीनिवासस्य पूजां तु कर्तुमास्ते शचीपतिः

ଶ୍ରୀନିବାସ ତୀର୍ଥର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ସେଠାରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ସନ୍ନିହିତ ରହନ୍ତି।

Verse 92

शालग्रामशिलादानं कर्तव्यं श्रोत्रियायवै / शालग्रामशिलादानं हत्याकोटिविनाशनम्

ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ, ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳା ଦାନ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାଦାନ ହତ୍ୟାପାପର କୋଟି କୋଟି ଦୋଷକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ।

Verse 93

तस्मिंस्तीर्थे तु यो देवि सीतारामशिलाभिधाम् / ददाति भूतले भद्रे भूपतेः सदृशो भवेत्

ହେ ଦେବୀ, ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ କେହି, ହେ ଭଦ୍ରେ, ଭୂମି ଉପରେ ‘ସୀତା–ରାମ-ଶିଳା’ ନାମକ ଶିଳା ଦାନ କରେ, ସେ ରାଜା ସମାନ ହୁଏ।

Verse 94

सीतारामशिला देवि द्विविधा संप्रकीर्तिता / पञ्चचक्रयुता काचित्षट्रचक्रेण च संयुता

ହେ ଦେବୀ, ‘ସୀତା–ରାମ-ଶିଳା’ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ—ଏକଟି ପଞ୍ଚଚକ୍ରଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟଟି ଷଟ୍ଚକ୍ରଚିହ୍ନସଂଯୁକ୍ତ।

Verse 95

तत्रापि षट्रचक्रयुता ह्युत्तमा संप्रकीर्तिता / पञ्चचक्रयुतायाश्च फलं द्विगुणमीरितम्

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଷଟ୍ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ଶିଳାକୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଛି; ପଞ୍ଚଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ଶିଳାର ଫଳ (ପୁଣ୍ୟ) ଦ୍ୱିଗୁଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 96

कुक्कुटाण्डप्रमाणं च सुसिग्धं नीलवर्णकम् / वदनत्रयसंयुक्तं सट्चक्रैः केसरैर्युतम्

ଏହା କୁକୁଟାଣ୍ଡ ପରିମାଣର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମସୃଣ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ; ତିନି ମୁଖଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଷଟ୍ଚକ୍ରଚିହ୍ନ ଓ କେଶରସଦୃଶ ରେଶାରେ ସମ୍ପନ୍ନ।

Verse 97

स्वर्णरेखासमायुक्तं ध्वजवज्राङ्कुशैर्युतम् / एतादृशं तु वै भद्रे सीतारामाभिधं स्मृतम्

ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଏବଂ ଧ୍ୱଜ, ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ ଚିହ୍ନରେ ଯୁକ୍ତ—ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହିପରି ରୂପ ‘ସୀତା–ରାମ’ ନାମରେ ସ୍ମୃତ।

Verse 98

वदनेवन्दने देवि सीतारामस्य कोशकम् / दुर्लभं तु कलौ नॄणां स्वसाम्राज्यप्रदं शुभम्

ହେ ଦେବୀ, ସୀତା–ରାମଙ୍କ ‘କୋଷକ’ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ବନ୍ଦନା ପାଇଁ ପାଠ୍ୟ; କଲିଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଏହା ଦୁର୍ଲଭ, ତଥାପି ଏହା ଶୁଭ ଏବଂ ସ୍ୱ-ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (ଆତ୍ମ-ସ୍ୱରାଜ୍ୟ) ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 99

इन्द्रतीर्थे महादेवि सीताराम भिधाशिला / या तद्दानं दुर्लभं तन्नाल्पस्य तपसः फलम्

ହେ ମହାଦେବୀ, ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥରେ ‘ସୀତା–ରାମ’ ନାମକ ଶିଳା ଅଛି; ସେହି ଶିଳାଦାନ ଦୁର୍ଲଭ—ଏହା ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ନୁହେଁ, ମହାତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ଏ ପୁଣ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 100

दानस्य शक्त्यभावे तु श्रोतव्यं लक्षणं हरेः / शालग्राम शिलादानाद्यत्फलं तत्फलं लभेत्

ଦାନ କରିବାର ଶକ୍ତି ନଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଶ୍ରବଣ (କିମ୍ବା ପାଠ) କରିବା ଉଚିତ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାଦାନ ଆଦିର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 101

आग्नेयकोणे श्रीनिवासस्य देवि तीर्थं त्वास्ते वह्निसंज्ञं सुशस्तम् / स वह्निदेवः श्रीनिवासस्य पूजां कर्तुं ह्यास्ते सर्वदा तीर्थमध्ये

ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରର ଆଗ୍ନେୟ କୋଣରେ ‘ବହ୍ନି’ ନାମକ ସୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେହି ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ବହ୍ନିଦେବ ସ୍ୱୟଂ ସଦା ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ବିରାଜିତ।

Verse 102

यो वा तीर्थे वह्निसंज्ञे च देवि भक्त्या स्नानं कुरुते ऽजं स्मरन्हि / ज्ञानद्वारा मोक्षमाप्नोति देवि तत्र स्नानं दुर्ल्लभं वै नृणां च

ହେ ଦେବୀ, ଯେ ଭକ୍ତିସହ ‘ବହ୍ନି’ ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଅଜ (ଅଜନ୍ମା)ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ଏପରି ସ୍ନାନ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 103

ज्ञात्वा स्नानं दुष्करं तीर्थराजे भक्तिस्तस्मिन्दुर्ल्लभा चैव देवि / शालग्रामे तच्छिलायाश्च दानं सुदुर्लभं वासुदेवाभिधायाः

ହେ ଦେବୀ, ‘ତୀର୍ଥରାଜ’ରେ ସ୍ନାନ ଦୁଷ୍କର ଏବଂ ସେଇ ତୀର୍ଥପ୍ରତି ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ—ଏହା ଜାଣି, ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମକ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପରମ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 104

ह्रस्वं तथा वर्तुलं नीलवर्णं सूक्ष्मं मुखं मुखचक्रं सुशुद्धम् / सुवेणुयुक्तं वासुदेवाभिधेयं दानं कलौ दुर्लभं तस्य भद्रे

ହ୍ରସ୍ୱ, ବର୍ତୁଳ, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅତିଶୁଦ୍ଧ ମୁଖସହିତ, ଦୀପ୍ତ ମୁଖଚକ୍ର ଓ ବେଣୁ (ବାଂଶୀ)ଯୁକ୍ତ ଯେ ଶିଳା, ସେହି ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମରେ ପରିଚିତ; ହେ ଭଦ୍ରେ, କଳିଯୁଗରେ ତାହାର ଦାନ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 105

दाने तस्याः शक्त्य भावे च देवि स्नात्वा तीर्थे वासुदेवाभिधस्य / सम्यक् श्राव्यं लक्षणं वै शिलायास्तयोस्तुल्यं फलमाहुर्महान्तः

ହେ ଦେବୀ, ସେଇ ଦାନ କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ନଥିଲେ ‘ବାସୁଦେବ’ ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଶିଳାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ; ମହାନ୍ତମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଉଭୟର ଫଳ ସମାନ।

Verse 106

दक्षिणे श्रीनिवासस्य यमतीर्थं च संस्मृतम् / तत्रास्ते यमराजस्तु पूजां कर्तुं हरेः सदा

ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ‘ଯମତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ଯମରାଜ ସଦା ହରିଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ବସନ୍ତି।

Verse 107

तत्र स्नानं च दानं चाप्यक्षयं परमं स्मृतम् / शालग्रामशिलादानं कार्यं तत्र महामुने

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନର ଫଳ ପରମ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି। ହେ ମହାମୁନି, ସେଠାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାଦାନ ଅବଶ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 108

पट्टाभिरामसंज्ञायाः शिलाया दानमिष्यते / तच्चूतफलवत्स्थूलं वदनत्रयसंयुतम्

‘ପଟ୍ଟାଭିରାମ’ ନାମକ ଶିଳାର ଦାନ ବିଧେୟ। ତାହା ଆମ୍ବଫଳ ପରି ବଡ଼ ଓ ସ୍ଥୂଳ ହେବା ସହ ତିନି ମୁଖଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 109

शिरश्चक्रेण रहितं सप्तचक्रैः समन्वितम् / नीलवर्णं स्वर्णरेखं गोशुराद्यैः समन्वितम्

ଶିରରେ ଚକ୍ର ନଥାଇ, ସପ୍ତ ଚକ୍ରରେ ସମନ୍ୱିତ ହେବା ଉଚିତ। ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରେଖାଅଙ୍କିତ, ଏବଂ ‘ଗୋଶୁରା’ ଆଦି ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ହେବ।

Verse 110

पट्टवर्धनरामं तु दुर्लभं बहुभाग्यदम् / पट्टवर्धनरामं तु यो ददाति च तत्र वै / पट्टाभिषिक्तो भवति नात्र कार्या विचारणा

‘ପଟ୍ଟବର୍ଧନ ରାମ’ ନାମକ ଦାନ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ମହାସୌଭାଗ୍ୟଦାୟକ। ଯେ ତାହାକୁ ସେଠାରେ ଦାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସିଂହାସନାଭିଷିକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ।

Verse 111

श्रीनिवासस्य नैरृत्ये नैरृतं तीर्थमुत्तमम् / आस्ते हि निरृतिस्तत्र पूजां कुर्तुं च सर्वदा

ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ନୈଋତ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଦିଗରେ ‘ନୈରୃତ’ ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ଦେବୀ ନିରୃତି ବାସ କରି ସଦା ପୂଜା ଗ୍ରହଣରେ ତତ୍ପର ଅଛନ୍ତି।

Verse 112

तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं पुनर्जन्म न विद्यते / शालग्रामशिलायाश्चः पुरुषोत्तमसंज्ञिकाम्

ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ତାହା ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନଥାଏ। ସେଠାରେ ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶାଳଗ୍ରାମଶିଳା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 113

मूर्तिं ददाति यो मर्त्यः स याति परमां गतिम् / औदुंबरफलाकारं प्रसन्नवदनं शुभम्

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିଦାନ କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ। ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ଉଦୁମ୍ବର ଫଳାକାର, ଶୁଭ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖବତୀ ହେଉ।

Verse 114

चक्रद्व्यसमायुक्तं शिरश्चक्रसमन्वितम् / सुवर्णबिन्दुसंयुक्तं वज्राङ्कुशसमान्वतम्

ସେ ଦୁଇ ଚକ୍ରରେ ଯୁକ୍ତ ହେଉ ଏବଂ ଶିରରେ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉ ଏବଂ ବଜ୍ରସଦୃଶ ଅଙ୍କୁଶ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଉ।

Verse 115

तन्मूर्तिदानं दुर्लभं तत्र देवः प्रीणाति यस्माच्छ्रीनिवासो महात्मा / यदा दानं दुर्घटं स्याच्च देवि तदा श्रोतव्यं लक्षणं तस्य मूर्तेः

ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିଦାନ ଦୁର୍ଲଭ; ତାହାଦ୍ୱାରା ଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କାରଣ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରୀନିବାସ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଦେବି, ଯେତେବେଳେ ଏପରି ଦାନ କରିବା କଠିନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 116

पाशिनैरृतयोर्मध्ये शेषतीर्थं परं स्मृतम् / तत्र स्नात्वा शेषमूर्तिं प्रददाति द्विजातये

ପାଶିନ ଓ ନୈଋତ ଅଞ୍ଚଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ‘ଶେଷତୀର୍ଥ’ ନାମକ ପରମ ତୀର୍ଥ ସ୍ମରଣୀୟ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ଶେଷଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 117

स याति परमं लोकं पुनरावृत्तिवर्जितम् / औदुंबरफलाकारं कुण्डलाकृतिमेव च

ସେ ପୁନରାବୃତ୍ତି (ପୁନର୍ଜନ୍ମ) ଶୂନ୍ୟ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ତାହାର ରୂପ ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ ସଦୃଶ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳାକୃତି (ବଳୟାକାର) ହୁଏ।

Verse 118

शेषवद्वदनं तस्य तस्मिंश्चक्रद्वयं स्मृतम् / फलं तमेकचक्रेण संयुतं वल्मिकान्वितम्

ତାହାର ମୁଖ ଶେଷନାଗ ସଦୃଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ତାହାରେ ଦୁଇଟି ଚକ୍ର ସ୍ମୃତ। ସେଇ ଫଳଟି ଏକ ଚକ୍ର ସହ ଯୁକ୍ତ ଓ ବଲ୍ମୀକ (ପିପିଳିକା ଢିବି) ଚିହ୍ନିତ।

Verse 119

किञ्चिद्वर्णसमायुक्तं शेषमूर्ति मतिस्फुटम् / सुप्ता प्रबुद्धा द्विविधा शेषमूर्तिरुदाहृता

ଶେଷମୂର୍ତ୍ତି କିଛି ବର୍ଣ୍ଣଯୁକ୍ତ ଓ ମତିରେ ଅସ୍ଫୁଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶେଷମୂର୍ତ୍ତି ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ସୁପ୍ତ (ନିଦ୍ରିତ) ଓ ପ୍ରବୁଦ୍ଧ (ଜାଗ୍ରତ) ବୋଲି ଉଦାହୃତ।

Verse 120

फणोन्नता प्रबुद्धा स्यात्सप्तलक्षफणान्विता / तत्रापि दुर्लभा सुप्ता महाभाग्यकरीस्मृता

ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସେ ଫଣ ଉଠାଇ ଉନ୍ନତ ହୁଏ ଏବଂ ସପ୍ତଲକ୍ଷ ଫଣଯୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତଥାପି ସେଠାରେ ‘ସୁପ୍ତ’ ଅବସ୍ଥା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମହାଭାଗ୍ୟକରୀ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 121

इह लोके परत्रापि मोक्षदा नात्र संशयः / नवचक्रादुपक्रम्य विंशत्यन्तं च यत्र सः

ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଉଭୟେ ଏହା ମୋକ୍ଷଦାୟକ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ନବଚକ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଂଶତି (ବିଶତମ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗମନ ହୁଏ, ସେଇ ଏହା।

Verse 122

अनन्त इति विज्ञेयो ह्यनन्तफलदायकः / विश्वंभरः स विज्ञेयो विंशत्यूर्ध्वं वरानने

ତାଙ୍କୁ “ଅନନ୍ତ” ବୋଲି ଜାଣ; କାରଣ ସେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦାନ କରନ୍ତି। ଏବଂ ହେ ସୁମୁଖୀ, ବିଂଶତିର ଊର୍ଧ୍ୱରେ (ନାମକ୍ରମରେ) ତାଙ୍କୁ “ବିଶ୍ୱମ୍ଭର” ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜାଣ।

Verse 123

तत्रापि केसरैश्चैक्रर्लक्षणैश्च समन्वितम् / कलौ तु दुर्लभं नणां तद्दानं चातिदुर्लभम्

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତାହା କେସର (ତନ୍ତୁ) ସହିତ ଏବଂ ଚକ୍ର-ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ଏହାର ଦାନ ତ ଅତିଦୁର୍ଲଭ।

Verse 124

स्नानं कृत्वा शेषतीर्थे विशुद्धेनैव चेतसा / एतेषां लक्षणं श्रुत्वा प्रयाति परमां गतिम्

ଶେଷତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚିତ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଏହି (ବ୍ରତ/ଦାନ) ମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 125

ततः परं महाभागे वारुणं तीर्थमुत्तमम् / तत्रास्ते वरुणो देवः पूजां कर्तुं हरेः सदा

ତାପରେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ‘ବାରୁଣ’ ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ଦେବ ବରୁଣ ବସନ୍ତି, ଯିଏ ସଦା ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିରତ।

Verse 126

तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं दातव्यं दानमुत्तमम् / शिशुमारं च मत्स्यं च त्रिविक्रममथापि वा / दातव्यं भूतिकामेन तीर्थेस्मिन्विरवर्णिनि

ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଶିଶୁମାର, ମତ୍ସ୍ୟ କିମ୍ବା ତ୍ରିବିକ୍ରମ (ର ପ୍ରତିମା/ପ୍ରତୀକ) ମଧ୍ୟ ଦାନ କରାଯାଇପାରେ। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଭୂତି (ସମୃଦ୍ଧି) କାମୀ ଲୋକ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 127

जंबूफलसमाकारा पुच्छे सूक्ष्मा सबिन्दुका / चक्रत्रया च वदने पुच्छोपरि सचक्रका

ଏହାର ଆକାର ଜମ୍ବୁଫଳ ସଦୃଶ; ପୁଛରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିନ୍ଦୁ-ଚିହ୍ନ ଅଛି। ମୁହଁରେ ତିନିଟି ଚକ୍ର-ଚିହ୍ନ, ଏବଂ ପୁଛ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚକ୍ରସଦୃଶ ଚିହ୍ନ ଅଛି।

Verse 128

श्रीवत्सबिन्दुमालाढ्या मत्स्यमूर्तिरुदाहृता / पुच्छादधश्चक्रयुतं शिशुमारमुदाहृतम्

ଶ୍ରୀବତ୍ସ-ଚିହ୍ନ ଓ ବିନ୍ଦୁମାଳାରେ ଭୂଷିତ ଯେ ରୂପ, ସେହି ‘ମତ୍ସ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ପୁଛ ତଳେ ଚକ୍ର-ଚିହ୍ନ ଯୁକ୍ତ ଯାହା, ତାହା ‘ଶିଶୁମାର’ ବୋଲି ଉଦାହୃତ।

Verse 129

वक्रचक्रयुतश्चेत्स्यात्त्रिविक्रम उदाहृतः / एतेषां लक्षणं श्रुत्वा वारुणे तीर्थ उत्तमे

ଯଦି (ଚିହ୍ନ) ବକ୍ର ଚକ୍ର ସହିତ ଥାଏ, ତେବେ ସେ ‘ତ୍ରିବିକ୍ରମ’ (ବିଷ୍ଣୁ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣି, ଉତ୍ତମ ବାରୁଣ-ତୀର୍ଥରେ (ତାହାର ଭେଦ) ବୁଝିବା ଉଚିତ।

Verse 130

एतद्दानफलं प्राप्य मोदते विष्णुमन्दिरे / पूर्वौक्ता मूर्तयो यस्मिन् गृहे तिष्ठन्ति भामिनि / भागीरथी तीर्थवरा संनिधत्ते न संशयः

ଏହି ଦାନର ଫଳ ପାଇ ଜୀବ ବିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରେ (ଧାମରେ) ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେ ଘରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ପବିତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ତୀର୍ଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା)ର ସନ୍ନିଧି ଥାଏ।

Verse 131

स्वामि पुष्करिणीस्नानं दुर्घटं तु कलौ नृणाम् / तत्र स्थितानां तीर्थानां स्नानं चाप्यतिदुर्घटम्

ହେ ସ୍ୱାମୀ, କଳିଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍କରିଣୀ (ମନ୍ଦିର କୁଣ୍ଡ)ରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ସ୍ନାନ କରିବା ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 132

शालग्रामशिलादानं दुर्घटं च तथा स्मृताम् / स्वामिपुष्करिणीतीरे कन्यादानं सुदुर्घटम्

ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳାଦାନ ମଧ୍ୟ କଠିନ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି; ଏବଂ ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀରେ କନ୍ୟାଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ (ତେଣୁ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ)।

Verse 133

दुर्घटं कपिलादानं भक्ष्यदानं सुदुर्घटम् / स्वामिपुष्करिणीतीर्थे तीर्थेष्वन्येषु भामिनि

କପିଲା (ଭୂରା) ଗାଈର ଦାନ କଠିନ; ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଅନ୍ନଦାନ ତ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କଠିନ। ହେ ପ୍ରିୟେ, ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀ ତୀର୍ଥରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ (ବିଶେଷତଃ) ଏହି କଥା କୁହାଯାଇଛି।

Verse 134

स्नानं कुरु यथान्या यं शय्यादानं तथा कुरु / जैगीषव्येन मुनिना त्वेवमुक्ता च कन्यका

ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ନାନ କର; ସେହିପରି ଶୟ୍ୟାଦାନ ମଧ୍ୟ କର। ଏଭଳି ମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ ସେ କନ୍ୟା ଏହିପରି କହିଲା/ସମ୍ବୋଧିତ ହେଲା।

Verse 135

स्वामिपुष्करिणीस्नानं सा चकार धृतव्रता / तीर्थेष्वेतेषु सुस्नाता दानं चक्रे सुभामिनी

ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ସ୍ନାନ କଲା। ଏହି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରି ସେ ସୁଭାମିନୀ ଦାନ-ଧର୍ମ କଲା।

Verse 136

उवास तत्र सा दवी त्रिः सप्तकन्दिनानि च / स्वामिपुष्करणीतीरमहिमानं शृणोति यः / स याति परमां भक्तिं श्रीनिवासे जगन्मये

ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ ତିନିଥର ସାତ ଦିନ ବସିଲା। ଯେ ସ୍ୱାମି-ପୁଷ୍କରଣୀ ତୀରର ମହିମା ଶୁଣେ, ସେ ଜଗନ୍ମୟ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ପାଏ।