Adhyaya 6

Verse 1

लक्ष्मीगङ्‌गासरस्वतीनां भूलोकेऽवतरणवर्णनम् श्रीनारायण उवाच सरस्वती तु वैकुण्ठे स्वयं नारायणान्तिके । गङ्‌गाशापेन कलहात्कलया भारते सरित्

ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଭୂଲୋକରେ ଅବତରଣ ବର୍ଣ୍ଣନ। ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ କହିଲେ: ସରସ୍ୱତୀ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିକଟରେ ରହୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଏବଂ କଳହ କାରଣରୁ ନିଜର ଏକ ଅଂଶରେ ଭାରତରେ ନଦୀ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 2

पुण्यदा पुण्यरूपा च पुण्यतीर्थस्वरूपिणी । पुण्यवद्‌भिर्निषेव्या च स्थितिः पुण्यवतां मुने

ସେ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ, ପୁଣ୍ୟସ୍ୱରୂପା ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପିଣୀ। ହେ ମୁନେ! ସେ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।

Verse 3

तपस्विनां तपोरूपा तपसः फलरूपिणी । कृतपापेध्मदाहाय ज्वलदग्निस्वरूपिणी

ସେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ। କରାଯାଇଥିବା ପାପରୂପୀ ଇନ୍ଧନକୁ ଜଳାଇବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ।

Verse 4

ज्ञानात्सरस्वतीतोये मृता ये मानवा भुवि । तेषां स्थितिश्च वैकुण्ठे सुचिरं हरिसंसदि

ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଜଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ନିବାସ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଭଗବାନ ହରିଙ୍କ ସଭାରେ ଚିରକାଳ ରହେ।

Verse 5

भारते कृतपापश्च स्नात्वा तत्र च लीलया । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोके वसेच्चिरम्

ଭାରତରେ ପାପ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେଠାରେ (ସରସ୍ୱତୀରେ) ଲୀଳାପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରେ, ତେବେ ସେ ସବୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଚିରକାଳ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ବାସ କରେ।

Verse 6

चातुर्मास्यां पौर्णमास्यामक्षयायां दिनक्षये । व्यतीपाते च ग्रहणेऽन्यस्मिन्पुण्यदिनेऽपि च

ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରେ, ଦିନକ୍ଷୟରେ, ବ୍ୟତୀପାତ ଯୋଗରେ, ଗ୍ରହଣରେ ଅଥବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ...

Verse 7

अनुषङ्‌गेण यः स्नातो हेतुना श्रद्धयापि वा । सारूप्यं लभते नूनं वैकुण्ठे स हरेरपि

ଯିଏ ଦୈବକ୍ରମେ, କୌଣସି କାରଣରୁ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସାରୂପ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।

Verse 8

सरस्वतीमनुं तत्र मासमेकं च यो जपेत् । महामूर्खः कवीन्द्रश्च स भवेन्नात्र संशयः

ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରସ୍ୱତୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ, ସେ ମହାମୂର୍ଖ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କବିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

Verse 9

नित्यं सरस्वतीतोये यः स्नायान्मुण्डयन्नरः । न गर्भवासं कुरुते पुनरेव स मानवः

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ମୁଣ୍ଡନ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ଗର୍ଭବାସ କରେ ନାହିଁ ।

Verse 10

इत्येवं कथितं किञ्चिद्‍भारतीगुणकीर्तनम् । सुखदं कामदं सारं भूयः किं श्रोतुमिच्छसि

ଏହିପରି ମୁଁ ଭାରତୀଙ୍କ ଗୁଣକୀର୍ତ୍ତନ କିଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଯାହା ସୁଖଦାୟକ, କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ ଏବଂ ସାରଭୂତ । ଏବେ ତୁମେ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?

Verse 11

सूत उवाच नारायणवचः श्रुत्वा नारदो मुनिसत्तमः । पुनः पप्रच्छ सन्देहमिमं शौनक सत्वरम्

ସୂତ କହିଲେ: ହେ ଶୌନକ! ନାରାୟଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ପୁନର୍ବାର ଶୀଘ୍ର ଏହି ସନ୍ଦେହ ପଚାରିଲେ ।

Verse 12

नारद उवाच कथं सरस्वती देवी गङ्‌गाशापेन भारते । कलया कलहेनैव बभूव पुण्यदा सरित्

ନାରଦ କହିଲେ: ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଅଭିଶାପରେ ଭାରତରେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ କିପରି ନିଜ ଅଂଶରେ କଳହ ଦ୍ୱାରା ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ନଦୀ ହେଲେ?

Verse 13

श्रवणे श्रुतिसाराणां वर्धते कौतुकं मम । कथामृतेन मे तृप्तिः केन श्रेयसि तृप्यते

ଶ୍ରୁତିସାର ଶ୍ରବଣରେ ମୋର କୌତୂହଳ ବଢୁଛି । କଥାମୃତରେ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେଉନାହିଁ; କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବିଷୟରେ କାହାର ତୃପ୍ତି ହୁଏ?

Verse 14

कथं शशाप सा गङ्‌गा पूजितां तां सरस्वतीम् । सा तु सत्त्वस्वरूपा या पुण्यदा शुभदा सदा

ସେହି ଗଙ୍ଗା କାହିଁକି ପୂଜନୀୟା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ, ଯିଏ ସତ୍ତ୍ୱସୂରୂପା ଏବଂ ସର୍ବଦା ପୁଣ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ?

Verse 15

तेजस्विनोर्द्वयोर्वादकारणं श्रुतिसुन्दरम् । सुदुर्लभं पुराणेषु तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

ସେହି ଦୁଇ ତେଜସ୍ୱିନୀଙ୍କ ବିବାଦର କାରଣ, ଯାହା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପୁରାଣରେ ଦୁର୍ଲଭ, ତାହା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ ।

Verse 16

श्रीनारायण उवाच शृणु नारद वक्ष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । यस्याः श्रवणमात्रेण सर्वपापात्प्रमुच्यते

ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ କହିଲେ: ହେ ନାରଦ! ଶୁଣ, ମୁଁ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ କଥା କହୁଛି, ଯାହାର ଶ୍ରବଣ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।

Verse 17

लक्ष्मीः सरस्वती गङ्‌गा तिस्रो भार्या हरेरपि । प्रेम्णा समास्तास्तिष्ठन्ति सततं हरिसन्निधौ

ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା—ଏହି ତିନିଜଣ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମାନ ପ୍ରେମରେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ରହୁଥିଲେ।

Verse 18

चकार सैकदा गङ्‌गा विष्णोर्मुखनिरीक्षणम् । सस्मिता च सकामा च सकटाक्षं पुनः पुनः

ଥରେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ଏବଂ କାମଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର କଟାକ୍ଷ କରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଖକୁ ଚାହିଁଲେ।

Verse 19

विभुर्जहास तद्वक्त्रं निरीक्ष्य च क्षणं तदा । क्षमां चकार तद्‌ दृष्ट्वा लक्ष्मीर्नैव सरस्वती

ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ମୁଖକୁ ଚାହିଁ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ହସିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତ କ୍ଷମା କରିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସରସ୍ୱତୀ କଲେ ନାହିଁ।

Verse 20

बोधयामास पद्मा तां सत्त्वरूपा च सस्मिता । क्रोधाविष्टा च सा वाणी न च शान्ता बभूव ह

ସତ୍ତ୍ୱରୂପା ପଦ୍ମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ସହ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ବାଣୀ (ସରସ୍ୱତୀ) ଶାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 21

उवाच वाणी भर्तारं रक्तास्या रक्तलोचना । कुपिता कामवेगेन शश्वत्प्रस्फुरिताधरा

ଲାଲ ମୁଖ ଏବଂ ଲାଲ ନେତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟା, କ୍ରୋଧ ଏବଂ କାମବେଗ କାରଣରୁ ନିରନ୍ତର ଥରୁଥିବା ଓଠ ସହ ସରସ୍ୱତୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 22

सरस्वत्युवाच सर्वत्र समताबुद्धिः सद्‍भर्तुः कामिनीं प्रति । धर्मिष्ठस्य वरिष्ठस्य विपरीता खलस्य च

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପତିଙ୍କର ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବତ୍ର ସମତା ବୁଦ୍ଧି ଥାଏ; ଏହାର ବିପରୀତ ଆଚରଣ କେବଳ ଦୁଷ୍ଟର ହୋଇଥାଏ।

Verse 23

ज्ञातं सौभाग्यमधिकं गङ्‌गायां ते गदाधर । कमलायां च तत्तुल्यं न च किञ्चिन्मयि प्रभो

ହେ ଗଦାଧର! ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରେମ ଅଧିକ ଏବଂ କମଳାଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, କିନ୍ତୁ ହେ ପ୍ରଭୁ! ମୋ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 24

गङ्‌गायाः पद्मया सार्धं प्रीतिश्चास्ति सुसम्मता । क्षमां चकार तेनेदं विपरीतं हरिप्रिया

ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ପଦ୍ମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କ ସହ ଗଭୀର ପ୍ରୀତି ଅଛି, ସେହି କାରଣରୁ ହରିପ୍ରିୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏହି ବିପରୀତ ବ୍ୟବହାରକୁ କ୍ଷମା କରିଦେଲେ।

Verse 25

किं जीवनेन मेऽत्रैव दुर्भगायाश्च साम्प्रतम् । निष्कलं जीवनं तस्या या पत्युः प्रेमवञ्चिता

ମୋ ପରି ଅଭାଗିନୀର ଏହି ଜୀବନର ଏବେ ଏଠାରେ କି ଲାଭ? ସେହି ସ୍ତ୍ରୀର ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ ଯିଏ ପତିଙ୍କ ପ୍ରେମରୁ ବଞ୍ଚିତ।

Verse 26

त्वां सर्वे सत्त्वरूपं च ये वदन्ति मनीषिणः । ते च मूर्खा न वेदज्ञा न जानन्ति मतिं तव

ଯେଉଁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ତ୍ୱରୂପ କହନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ମୂର୍ଖ; ସେମାନେ ନା ବେଦ ଜାଣନ୍ତି ନା ଆପଣଙ୍କ ମନକୁ ବୁଝନ୍ତି।

Verse 27

सरस्वतीवचः श्रुत्वा दृष्ट्वा तां कोपसंयुताम् । मनसा च समालोच्य स जगाम बहिः सभाम्

ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମନରେ ବିଚାର କରି ସଭାରୁ ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

Verse 28

गते नारायणे गङ्‌गामुवाच निर्भयं रुषा । वागधिष्ठातृदेवी सा वाक्यं श्रवणदुष्करम्

ନାରାୟଣ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବାଣୀର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ନିର୍ଭୟରେ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 29

हे निर्लज्जे हे सकामे स्वामिगर्वं करोषि किम् । अधिकं स्वामिसौभाग्यं विज्ञापयितुमिच्छसि

ହେ ନିର୍ଲଜ୍ଜା! ହେ କାମୁକୀ! ତୁମେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଉପରେ ଏତେ ଗର୍ବ କାହିଁକି କରୁଛ? ତୁମେ କ’ଣ ଏହା ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ ଯେ ତୁମକୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଅଧିକ ସୌଭାଗ୍ୟ ମିଳିଛି?

Verse 30

मानचूर्णं करिष्यामि तवाद्य हरिसन्निधौ । किं करिष्यति ते कान्तो ममैवं कान्तवल्लभे

ଆଜି ମୁଁ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମର ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି। ହେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟା! ଦେଖିବା ତୁମର ପ୍ରିୟତମ ସ୍ୱାମୀ ମୋର କ’ଣ କରିବେ।

Verse 31

इत्येवमुक्त्वा गङ्‌गायाः केशं ग्रहीतुमुद्यता । वारयामास तां पद्मा मध्यदेशं समाश्रिता

ଏହା କହି ସେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ କେଶ ଧରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ ପଦ୍ମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ମଝିରେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।

Verse 32

शशाप वाणी तां पद्मां महाबलवती सती । वृक्षरूपा सरिद्‌रूपा भविष्यसि न संशयः

ସେତେବେଳେ ମହାବଳବତୀ ସତୀ ବାଣୀ (ସରସ୍ୱତୀ) ପଦ୍ମାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ—'ତୁମେ ବୃକ୍ଷ ଓ ନଦୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିବ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'

Verse 33

विपरीतं ततो दृष्ट्वा किञ्चिन्नो वक्तुमर्हसि । सन्तिष्ठति सभामध्ये यथा वृक्षो यथा सरित्

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: 'ଏହି ବିପରୀତ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ମଧ୍ୟ ତୁମେ କିଛି କହୁନାହଁ। ତୁମେ ସଭା ମଝିରେ ଏକ ବୃକ୍ଷ ବା ନଦୀ ପରି ଜଡ଼ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛ।'

Verse 34

शापं श्रुत्वा तु सा देवी न शशाप चुकोप ह । तत्रैव दुःखिता तस्थौ वाणीं धृत्वा करेण च

ଅଭିଶାପ ଶୁଣି ସେହି ଦେବୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ପ୍ରତିଶାପ ଦେଲେ ନାହିଁ କି କ୍ରୋଧ କଲେ ନାହିଁ। ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ହାତ ଧରି ରହିଲେ।

Verse 35

असन्तुष्टां तु तां दृष्ट्वा कोपप्रस्फुरिताधराम् । उवाच गङ्‌गा तां देवीं पद्मां चारक्तलोचनाम्

ତାଙ୍କୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିତ ଓଷ୍ଠାଧର ଦେଖି, ଗଙ୍ଗା ସେହି ଦେବୀ ପଦ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଆଖି ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ୍ ଥିଲା।

Verse 36

गङ्‌गोवाच त्वमुत्सृज महोग्रां च पद्मे किं मे करिष्यति । दुःशीला मुखरा नष्टा नित्यं वाचालरूपिणी

ଗଙ୍ଗା କହିଲେ: 'ହେ ପଦ୍ମେ! ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏ ମୋର କ’ଣ କରିବ? ଏ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବର, ମୁଖରା, ଭ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ସର୍ବଦା ବାଚାଳ।'

Verse 37

वागधिष्ठात्री देवीयं सततं कलहप्रिया । यावती योग्यता चास्या यावती शक्तिरेव च

ଏହି ବାଗଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ସର୍ବଦା କଳହପ୍ରିୟା । ତାଙ୍କର ଯେତିକି ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ଯେତିକି ଶକ୍ତି ଅଛି...

Verse 38

तथा करोतु वादं च मया सार्धं च दुर्मुखी । स्वबलं यन्मम बलं विज्ञापयितुमिच्छति

ସେହି ଦୁର୍ମୁଖୀ ମୋ ସହିତ ସେହିପରି ବିବାଦ କରନ୍ତୁ । ସେ ନିଜର ଓ ମୋର ବଳ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି ।

Verse 39

जानन्तु सर्वे ह्युभयोः प्रभावं विक्रमं सति । इत्येवमुक्त्वा सा देवी वाण्यै शापं ददाविति

ହେ ସତୀ, ସମସ୍ତେ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ବିକ୍ରମ ଜାଣନ୍ତୁ । ଏହା କହି ସେହି ଦେବୀ ବାଣୀଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।

Verse 40

सरिक्त्यरूपा भवतु सा या त्वां च शशाप ह । अधोमर्त्यं सा प्रयातु सन्ति यत्रैव पापिनः

ଯିଏ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଛି ସେ ନଦୀରୂପା ହେଉ ! ସେ ନିମ୍ନ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଉ ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ।

Verse 41

कलौ तेषां च पापानि ग्रहीष्यति न संशयः । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तां शशाप सरस्वती

କଳିଯୁଗରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ପାପ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।

Verse 42

त्वमेव यास्यसि महीं पापिपापं लभिष्यसि । एतस्मिन्नन्तरे तत्र भगवानाजगाम ह

ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବ ଏବଂ ପାପୀମାନଙ୍କ ପାପ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ । ଏହି ସମୟରେ ସେଠାରେ ଭଗବାନ ପହଞ୍ଚିଲେ ।

Verse 43

चतुर्भुजश्चतुर्भिश्च पार्षदैश्च चतुर्भुजैः । सरस्वतीं करे धृत्वा वासयामास वक्षसि

ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନ ନିଜର ଚାରି ଚତୁର୍ଭୁଜ ପାର୍ଷଦଙ୍କ ସହ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ହାତ ଧରି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ବସାଇଲେ ।

Verse 44

बोधयामास सर्वज्ञः सर्वज्ञानं पुरातनम् । श्रुत्वा रहस्यं तासां च शापस्य कलहस्य च

ସର୍ବଜ୍ଞ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନର ବୋଧ କରାଇଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଓ କଳହର ରହସ୍ୟ ଶୁଣି...

Verse 45

उवाच दुःखितास्ताश्च वाचं सामयिकीं विभुः । श्रीभगवानुवाच लक्ष्मि त्वं कलया गच्छ धर्मध्वजगृहं शुभे

ବିଭୁ ସେହି ଦୁଃଖିତ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ସମୟୋଚିତ ବାଣୀ କହିଲେ । ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଶୁଭେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ନିଜ କଳାରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଅ ।

Verse 46

अयोनिसम्भवा भूमौ तस्य कन्या भविष्यसि । तत्रैव दैवदोषेण वृक्षत्वं च लभिष्यसि

ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କର ଅଯୋନିଜା କନ୍ୟା ହେବ । ସେଠାରେ ଦୈବଦୋଷରୁ ତୁମେ ବୃକ୍ଷତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ।

Verse 47

मदंशस्यासुरस्यैव शङ्‌खचूडस्य कामिनी । भूत्वा पश्चाच्च मत्पत्‍नी भविष्यसि न संशयः

ତୁମେ ମୋର ଅଂଶଭୂତ ଅସୁର ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ର ପତ୍ନୀ ହୋଇ, ତା’ପରେ ନିସନ୍ଦେହରେ ପୁଣି ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବ।

Verse 48

त्रैलोक्यपावनी नाम्ना तुलसीति च भारते । कलया च सरिद्‍भावं शीघ्रं गच्छ वरानने

ହେ ସୁମୁଖୀ! ତୁମେ ଭାରତରେ ତ୍ରିଲୋକପାବନୀ ତୁଳସୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ଏବଂ ନିଜର ଏକ ଅଂଶରେ ଶୀଘ୍ର ନଦୀ ରୂପ ଧାରଣ କର।

Verse 49

भारतं भारतीशापान्नाम्ना पद्मावती भव । गङ्‌गे यास्यसि पश्चात्त्वमंशेन विश्वपावनी

ଭାରତୀଙ୍କ (ସରସ୍ୱତୀ) ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ତୁମେ ଭାରତରେ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମକ ନଦୀ ହୁଅ। ହେ ଗଙ୍ଗେ! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପରେ ନିଜର ଏକ ଅଂଶରେ ବିଶ୍ୱପାବନୀ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଯିବ।

Verse 50

भारतं भारतीशापात्पापदाहाय पापिनाम् । भगीरथस्य तपसा तेन नीता सुकल्पिते

ହେ ସୁକଳ୍ପିତେ! ପାପୀମାନଙ୍କ ପାପ ଦହନ ପାଇଁ ଭାରତୀଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ଏବଂ ଭଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ତୁମକୁ ଭାରତକୁ ନିଆଯିବ।

Verse 51

नाम्ना भागीरथी पूता भविष्यसि महीतले । मदंशस्य समुद्रस्य जाया जायेर्ममाज्ञया

ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ତୁମେ 'ଭାଗୀରଥୀ' ନାମରେ ପବିତ୍ର ନଦୀ ହେବ। ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ମୋର ଅଂଶଭୂତ ସମୁଦ୍ରର ପତ୍ନୀ ହେବ।

Verse 52

मत्कलांशस्य भूपस्य शन्तनोश्च सुरेश्वरि । गङ्‌गाशापेन कलया भारतं गच्छ भारति

ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ! ତୁମେ ମୋର କଳାଂଶ ରାଜା ଶନ୍ତନୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପତ୍ନୀ ହେବ। ହେ ଭାରତୀ! ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ନିଜର ଏକ ଅଂଶରେ ଭାରତ ଗମନ କର।

Verse 53

कलहस्य फलं भुंक्ष्व सपत्‍नीभ्यां सहाच्युते । स्वयं च ब्रह्मसदने ब्रह्मणः कामिनी भव

ହେ ଅଚ୍ୟୁତେ! ନିଜ ସପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଏହି କଳହର ଫଳ ଭୋଗ କର। ତୁମେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହୁଅ।

Verse 54

गङ्‌गा यातु शिवस्थानमत्र पद्मैव तिष्ठतु । शान्ता च क्रोधरहिता मद्‍भक्ता सत्त्वरूपिणी

ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଏଠାରେ କେବଳ ପଦ୍ମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ରୁହନ୍ତୁ; କାରଣ ସେ ଶାନ୍ତ, କ୍ରୋଧହୀନ, ମୋର ଭକ୍ତ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା।

Verse 55

महासाध्वी महाभागा सुशीला धर्मचारिणी । यदंशकलया सर्वा धर्मिष्ठाश्च पतिव्रताः

ସେ ମହାସାଧ୍ୱୀ, ମହାଭାଗା, ସୁଶୀଳା ଏବଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀ, ଯାହାଙ୍କ ଅଂଶ ଓ କଳା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ନାରୀ ଧର୍ମିଷ୍ଠା ଓ ପତିବ୍ରତା ହୁଅନ୍ତି।

Verse 56

शान्तरूपाः सुशीलाश्च प्रतिविश्वेषु पूजिताः । तिस्रो भार्यास्त्रिशीलाश्च त्रयो भृत्याश्च बान्धवाः

ସେହି ଶାନ୍ତରୂପା ଓ ସୁଶୀଳା ନାରୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱରେ ପୂଜିତା ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଏହି ତିନି ପତ୍ନୀ ତିନି ପ୍ରକାର ସ୍ୱଭାବର, ଏବଂ ତିନିଜଣ ସେବକ ଓ ବାନ୍ଧବ।

Verse 57

ध्रुवं वेदविरुद्धाश्च न ह्येते मङ्‌गलप्रदाः । स्त्रीपुंवच्च गृहे येषां गृहिणां स्त्रीवशः पुमान्

ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବେଦ ବିରୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅମଙ୍ଗଳକାରୀ | ଯେଉଁ ଘରେ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଷ ପରି ବ୍ୟବହାର କରେ ଏବଂ ପୁରୁଷ ସ୍ତ୍ରୀର ବଶୀଭୂତ ହୁଏ...

Verse 58

निष्फलं च जन्म तेषामशुभं च पदे पदे । मुखे दुष्टा योनिदुष्टा यस्य स्त्री कलहप्रिया

ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ ଏବଂ ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ଅଶୁଭ | ଯାହାର ସ୍ତ୍ରୀ କଟୁଭାଷିଣୀ, ଦୁଶ୍ଚରିତ୍ରା ଏବଂ କଳହପ୍ରିୟା...

Verse 59

अरण्यं तेन गन्तव्यं महारण्यं गृहाद्वरम् । जलानां च स्थलानां च फलानां प्राप्तिरेव च

ସେ ବଣକୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍ | ଏପରି ଘର ଅପେକ୍ଷା ମହାରଣ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ତତଃ ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଫଳ ସୁଲଭ |

Verse 60

सततं सुलभा तत्र न तेषां गृह एव च । वरमग्नौ स्थितिर्हिंस्रजन्तूनां सन्निधौ सुखम्

ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ସଉତୁଣୀମାନେ ନିରନ୍ତର ଥାଆନ୍ତି, ସେପରି ଘରେ ରହିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଗ୍ନିରେ ରହିବା କିମ୍ବା ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁଖରେ ରହିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ |

Verse 61

ततोऽपि दुःखं पुंसां च दुष्टस्त्रीसन्निधौ ध्रुवम् । व्याधिज्वाला विषज्वाला वरं पुंसां वरानने

ହେ ସୁମୁଖୀ! ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ହୁଏ | ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟାଧିର ଜ୍ୱାଳା କିମ୍ବା ବିଷର ଜ୍ୱାଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ |

Verse 62

दुष्टस्त्रीणां मुखज्वाला मरणादतिरिच्यते । पुंसां च स्त्रीजितां चैव भस्मान्तं शौचमध्रुवम्

ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମୁଖର ଜ୍ୱାଳା ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ | ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧି ଭସ୍ମ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନିଶ୍ଚିତ ରହେ |

Verse 63

यदह्नि कुरुते कर्म न तस्य फलभाग्भवेत् । निन्दितोऽत्र परत्रैव सर्वत्र नरकं व्रजेत्

ସେ ଦିନସାରା ଯେଉଁ କର୍ମ କରେ, ତା’ର ଫଳ ସେ ପାଏ ନାହିଁ | ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ସର୍ବତ୍ର ନରକକୁ ଯାଏ |

Verse 64

यशःकीर्तिविहीनो यो जीवन्नपि मृतो हि सः । बह्वीनां च सपत्‍नीनां नैकत्र श्रेयसे स्थितिः

ଯିଏ ଯଶ ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିହୀନ, ସେ ଜୀବିତ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ | ଅନେକ ସଉତୁଣୀଙ୍କର ଏକତ୍ର ରହିବା କେବେ ବି କଲ୍ୟାଣକାରୀ ନୁହେଁ |

Verse 65

एकभार्यः सुखी नैव बहुभार्यः कदाचन । गच्छ गङ्‌गे शिवस्थानं ब्रह्मस्थानं सरस्वति

ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଥିବା ପୁରୁଷ ହିଁ ସୁଖୀ ହୁଏ, ବହୁ ପତ୍ନୀ ଥିବା ପୁରୁଷ କେବେ ବି ନୁହେଁ | ହେ ଗଙ୍ଗେ! ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ ଏବଂ ହେ ସରସ୍ୱତୀ! ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଅ |

Verse 66

अत्र तिष्ठतु मद्‌गेहे सुशीला कमलालया । सुसाध्या यस्य पत्‍नी च सुशीला च पतिव्रता

ଏଠାରେ ମୋ ଘରେ ସୁଶୀଳା କମଳାଳୟା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ବାସ କରନ୍ତୁ | ଯାହାର ସ୍ତ୍ରୀ ସୁସାଧ୍ୟା, ସୁଶୀଳା ଏବଂ ପତିବ୍ରତା...

Verse 67

इह स्वर्गे सुखं तस्य धर्मो मोक्षः परत्र च । पतिव्रता यस्य पत्‍नी स च मुक्तः शुचिः सुखी । जीवन्मृतोऽशुचिर्दुःखी दुःशीलापतिरेव च

ଏହି ଲୋକରେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ମିଳେ, ଏବଂ ପରଲୋକରେ ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଯାହାର ପତ୍ନୀ ପତିବ୍ରତା ସେ ମୁକ୍ତ, ଶୁଚି ଏବଂ ସୁଖୀ । କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟା ପତ୍ନୀର ପତି ଅଶୁଚି, ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ଜୀବନ୍ମୃତ ସମାନ ।

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे लक्ष्मीगङ्‌गासरस्वतीनां भूलोकेऽवतरणवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः

ଏହିପରି ଅଠର ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ବିଶିଷ୍ଟ ଶ୍ରୀମଦ୍ଦେବୀଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ନବମ ସ୍କନ୍ଧରେ 'ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଭୂଲୋକ ଅବତରଣ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ।