The Book of Prakriti: The Manifestations of the Supreme Goddess
प्रकृतिखण्डम्
Devotion & the Grace of the Goddess
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଦେବୀ ଭାଗବତର ନବମ ସ୍କନ୍ଧ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ 'ପ୍ରକୃତି ଖଣ୍ଡ' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏହା ଦୈବୀ ଶକ୍ତିର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଏକ ଗଭୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ | ଏହା ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରାଥମିକ ରୂପ: ଦୁର୍ଗା, ରାଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଘୋଷଣା ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିନାଶକୁ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି | ନାରାୟଣ ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସ୍କନ୍ଧ ଗଙ୍ଗା, ତୁଳସୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଦକ୍ଷିଣା, ଷଷ୍ଠୀ, ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା ଏବଂ ମନସା ଦେବୀଙ୍କ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ପବିତ୍ର କାହାଣୀ (ଉପାଖ୍ୟାନ) ପ୍ରକାଶ କରେ | ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମ ଭଳି ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ସ୍କନ୍ଧ ଧର୍ମ ଏବଂ କର୍ମ ଉପରେ ଏକ ଗଭୀର ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ | ଏଥିରେ କଳିଯୁଗର ବର୍ଣ୍ଣନା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ନ୍ୟାୟର ନିୟମ, ପାପର ପରିଣାମ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ନରକର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ରହିଛି | ପରିଶେଷରେ, ଏହି ସ୍କନ୍ଧ ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିପରି ପରମେଶ୍ୱରୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବଂ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଭାବରେ ଭକ୍ତି ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ |
Adhyayas in Skandha 9 - Devotion & Grace of the Goddess
Adhyaya 1
Prakriti Charitra Varnanam
ଏହି ମୌଳିକ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଋଷି ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ନିଜକୁ ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ ରୂପରେ (ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ରାଧା) ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ 'ପ୍ରକୃତି' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ତ୍ରିଗୁଣ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାରୀ ପ୍ରକୃତିଙ୍କର ଅଂଶ ଏବଂ କୌଣସି ନାରୀକୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବା ସାକ୍ଷାତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ସହିତ ସମାନ ବୋଲି ଏଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
Adhyaya 2
Origin of the Five Prakritis and Their Consorts (Panchaprakrititadbhartriganotpattivarnanam)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକୃତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତି ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ତାପ ପରି ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ। କୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ରାଧାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମିଳନରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହାପରେ ସରସ୍ୱତୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନାରାୟଣ, ଦୁର୍ଗା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଶାକ୍ତ-ବୈଷ୍ଣବ ସୃଷ୍ଟିତତ୍ତ୍ୱ ଅଟେ।
Adhyaya 3
Brahma-Vishnu-Maheshwara-Adi-Devata-Utpatti-Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରାୟଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ମହାବିରାଟଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ବିରାଟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣିତ।
Adhyaya 4
Saraswati Stotra, Puja, and Kavacha Varnana
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ମୁନି ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ରୂପ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ ପାଞ୍ଚଜଣ ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀ - ଦୁର୍ଗା, ରାଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ସରସ୍ୱତୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ବାସ କରନ୍ତି। ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ପୂଜା, କଣ୍ୱ ଶାଖା ବିଧି, ଧ୍ୟାନ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ 'ବିଶ୍ୱ-ଜୟ କବଚ' ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
Adhyaya 5
Skandha 9, Adhyaya 5: Yajnavalkya's Hymn to Goddess Saraswati
ଋଷି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ବିଦ୍ୟା ଓ ସ୍ମୃତି ହରାଇଥିଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ କିନ୍ତୁ ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ କହିଲେ। ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ମହାକବି ଓ ପଣ୍ଡିତ ହେବାର ବରଦାନ ଦେଲେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କଲେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ବାକ୍ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
Adhyaya 6
The Descent of Lakshmi, Ganga, and Sarasvati to Earth
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଗଙ୍ଗା, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ଅବତରଣ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ତିନି ପତ୍ନୀ ଥିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା। ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି ବିନିମୟ ଯୋଗୁଁ ସରସ୍ୱତୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାରୁ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କୁ ବୃକ୍ଷ (ତୁଳସୀ) ଏବଂ ନଦୀ ହେବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପରକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
Adhyaya 7
Relief from the Curses for Ganga, Saraswati, and Lakshmi
ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ଅଭିଶାପ ପରେ ସରସ୍ୱତୀ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ନାରାୟଣ ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ନଦୀ ଏବଂ ତୁଳସୀ ରୂପରେ ଅବତାର ନେବାକୁ କହିଛନ୍ତି ଏବଂ କଳିଯୁଗର ୫,୦୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଫେରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସେମାନେ ପାପମୁକ୍ତ ହେବେ ବୋଲି ନାରାୟଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
Adhyaya 8
Narayana-Narada Samvade Kali Mahatmya Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ କଳିଯୁଗର ଦୋଷ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ଗଙ୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପରି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ପୃଥିବୀ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। କଳ୍କି ଅବତାର ସତ୍ୟଯୁଗର ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବେ। ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଭଗବତୀଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
Adhyaya 9
Bhumi Stotra Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ବସୁନ୍ଧରାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ମହାବିରାଟଙ୍କ ରୋମକୂପରୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ବରାହ ଅବତାର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ଉଦ୍ଧାର, ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହଙ୍କ ଜନ୍ମ, ପୃଥିବୀ ପୂଜା ବିଧି ଏବଂ ଭୂମି ଉପରେ ରଖାଯିବା ନିଷେଧ ଥିବା ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ ଭୂମି ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଏହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।
Adhyaya 10
Prithivyupakhyane Narakaphalapraptivarnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ମୁନି ପୃଥିବୀ (ଭୂମି) ସହିତ ବ୍ୟବହାରର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିଣାମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଭୂମି ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ଅପମାନର ପାପ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କଲେ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଦେବୀଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଜମି ଛଡ଼ାଇ ନେବା କିମ୍ବା ଅମ୍ବୁବାଚୀ ସମୟରେ ଖୋଳିବା ଦ୍ୱାରା କାଳସୂତ୍ର ଏବଂ କୁମ୍ଭୀପାକ ଭଳି ନରକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଦୀପ, ଶଙ୍ଖ, ଶିବଲିଙ୍ଗ, ତୁଳସୀ ଏବଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଭଳି ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁକୁ ସିଧାସଳଖ ଭୂମିରେ ରଖିବା ନିଷେଧ। ଶେଷରେ, ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଯଥା କାଶ୍ୟପୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱମ୍ଭରାର ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
Adhyaya 13
Ganga Upakhyana: The Origin of Goddess Ganga
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ଗୋଲୋକରେ ଗଙ୍ଗା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋହିତ ହେବାରୁ ରାଧା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଭୟରେ ଗଙ୍ଗା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଲୁଚିଗଲେ, ଯାହାଫଳରେ ସୃଷ୍ଟିରୁ ଜଳ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ରାଧା ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଗଙ୍ଗା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁପଦୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କମଣ୍ଡଳୁରେ ଏବଂ ଶିବ ନିଜ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କଲେ।
Adhyaya 14
Description of Ganga Becoming the Wife of Narayana
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ମୁନି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପଚାରିଛନ୍ତି ଯେ ଗଙ୍ଗା କିପରି ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ରାଧାଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ନେଇ ନାରାୟଣଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା 'ବିଷ୍ଣୁପଦୀ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଈର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଅଭିଶାପ ମିଳିଲା। ଶେଷରେ ନାରାୟଣଙ୍କର ଚାରି ପତ୍ନୀ ହେଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ତୁଳସୀ।
Adhyaya 15
Manifestation of Shakti: The Story of King Vrishadhvaja
ନାରଦ ତୁଳସୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ ରାଜା ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କ କଥା କହିଛନ୍ତି। ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ନିଷେଧ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଭିଶାପ ପରେ ନାରାୟଣ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସମୟର ଗତି ଏବଂ ତ୍ରିଦେବଙ୍କ ଏକତା ବିଷୟରେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି।
Adhyaya 16
The Birth of Mahalaxmi as Vedavati and the Secret of Maya Sita
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ରାଜା କୁଶଧ୍ୱଜ ଓ ମାଳବତୀଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମିତ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ବେଦବତୀ ରଖାଯାଇଥିଲା କାରଣ ସେ ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ବେଦ ପାଠ କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବା ପାଇଁ ସେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, ସେ ତାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେହି ବେଦବତୀ ସୀତା ରୂପେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ରାବଣ ଅପହରଣ ପୂର୍ବରୁ ଅଗ୍ନିଦେବ ପ୍ରକୃତ ସୀତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମାୟା ସୀତାଙ୍କୁ ରଖିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ମାୟା ସୀତା ହିଁ ଦ୍ରୌପଦୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
Adhyaya 17
Dharmadhvajasutatulasyupakhyanavarnanam: The Narrative of Dharmadhvaja's Daughter, Tulasi
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ତୁଳସୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ରାଜା ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଏବଂ ମାଧବୀଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ତୁଳସୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବା ପାଇଁ ବଦରିକାଶ୍ରମରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ସହ ବିବାହ ଏବଂ ପରେ ନାରାୟଣ ପ୍ରାପ୍ତିର ବର ଦେଇଥିଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ପବିତ୍ର ତୁଳସୀ ବୃକ୍ଷରେ ପରିଣତ ହେବେ।
Adhyaya 18
The Meeting and Union of Tulasi and Shankhachuda
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ତୁଳସୀ ଏବଂ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ମିଳନ ଓ ବିବାହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କାମଦେବଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ତୁଳସୀ ବିରହ ବେଦନା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ବଦରିକାଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ତୁଳସୀଙ୍କ ସହ ଦାର୍ଶନିକ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି। ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ରାଜସିକ ଓ ତାମସିକ ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି। ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେମାନଙ୍କର ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
Adhyaya 19
Description of the Union of Tulasi with Shankhachuda
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ଓ ତୁଳସୀଙ୍କ ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ, ସେମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସୁଖ-ବିଳାସ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ଏବଂ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶରଣାଗତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀହରି ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରି ତାଙ୍କ ବଧର ଉପାୟ କହିଛନ୍ତି।
Adhyaya 20
Preparation for War with Shankhachuda
ଭଗବାନ ଶିବ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତଙ୍କୁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୂତ ଭାବରେ ପଠାନ୍ତି। ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି। ଶିବଙ୍କ ସେନାରେ ସ୍କନ୍ଦ, ଭୈରବ ଏବଂ ଭଦ୍ରକାଳୀ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି। ତୁଳସୀ ଦୁଃଖିତ ହେବା ପରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ତାଙ୍କୁ କାଳ ଓ କର୍ମର ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତି। ରାଧିକାଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ କହି ସେମାନେ ଶେଷ ରାତି ଏକାଠି ବିତାଇଲେ।
Adhyaya 21
Shankhachuda's Dialogue with Lord Shiva and Preparations for War
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ରୀତିନୀତି ଓ ଦାନ ସମାପ୍ତ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି। ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ କୂଳରେ ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଭେଟନ୍ତି। ଶିବ ତାଙ୍କୁ ସମୟର ଅନିତ୍ୟତା ବିଷୟରେ ବୁଝାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ଦେବତାମାନଙ୍କ କପଟତା ଦର୍ଶାଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବାଛିଥାନ୍ତି।
Adhyaya 22
Kali-Shankhachuda Yuddha Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୂର୍ଛିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ କାଳୀ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। କାଳୀ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଆକାଶବାଣୀ ହୁଏ ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ପାଖରେ ବିଷ୍ଣୁ କବଚ ଓ ତୁଳସୀଙ୍କ ସତୀତ୍ୱ ଅଛି, ସେ ଅଜେୟ।
Adhyaya 23
Skandha 9, Adhyaya 23: The Slaying of Shankhachuda
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ କବଚ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ତୁଳସୀଙ୍କ ସତୀତ୍ୱ ଭଙ୍ଗ କଲେ । ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥିରୁ ପବିତ୍ର ଶଙ୍ଖ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।
Adhyaya 24
Tulasi Mahatmya and the Greatness of Shalagrama
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି କିପରି ବିଷ୍ଣୁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ର ରୂପ ଧରି ତୁଳସୀଙ୍କ ସତୀତ୍ୱ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ତୁଳସୀଙ୍କ ଅଭିଶାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ହେଲେ ଏବଂ ତୁଳସୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ ଓ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ରୂପେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
Adhyaya 25
Tulasi Puja Vidhi Varnanam
ନାରଦ ତୁଳସୀ ପୂଜା ବିଧି ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି । ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଅପମାନ ଯୋଗୁଁ ତୁଳସୀ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ବୋଲି ନାରାୟଣ କହନ୍ତି । ଶ୍ରୀହରି ବୃନ୍ଦାବନରେ ଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁଳସୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ହରି ତାଙ୍କୁ ବର ପ୍ରଦାନ କଲେ । ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ତୁଳସୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟନାମ (ବୃନ୍ଦା, ବୃନ୍ଦାବନୀ, ବିଶ୍ୱପୂଜିତା, ବିଶ୍ୱପାବନୀ, ପୁଷ୍ପସାରା, ନନ୍ଦିନୀ, ତୁଳସୀ, କୃଷ୍ଣଜୀବନୀ), ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ବିଧି ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ତୁଳସୀ ଅର୍ପଣର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
Adhyaya 26
Savitri Puja Vidhi Kathanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ଦେବୀ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ପୂଜା ବିଧି ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ ରାଜା ଅଶ୍ୱପତିଙ୍କ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯାହାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମାଳତୀ ନିଃସନ୍ତାନ ଥିଲେ। ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ରାଜା ପୁଷ୍କରଠାରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଋଷି ପରାଶର ତାଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପର ନିୟମ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ନ କରିବାର ଦୋଷ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ। ନାରାୟଣ ସାବିତ୍ରୀ ପୂଜା ବିଧି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ବ୍ରତ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି ରାଜା ଅଶ୍ୱପତି ନିଜର ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।
Adhyaya 27
The Tale of Savitri: The Dialogue Between Yama and Savitri
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦେବୀ ସାବିତ୍ରୀ ରାଜା ଅଶ୍ୱପତିଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ବର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ହୁଅନ୍ତି ଯିଏ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ବରଣ କରନ୍ତି। ବିବାହର ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ଯମରାଜ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଯାଆନ୍ତି। ଯମ ତାଙ୍କୁ କର୍ମଫଳର ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ବୁଝାନ୍ତି।
Adhyaya 28
Yama-Savitri Samvada: Philosophical Inquiries on Karma, Soul, and Liberation
ନବମ ସ୍କନ୍ଧର ୨୮ତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ଏବଂ ଯମରାଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂବାଦ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସାବିତ୍ରୀ କର୍ମ, ଜୀବ, ପରମାତ୍ମା, ବୁଦ୍ଧି, ମନ, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି। ଯମରାଜ ଧର୍ମ, ଭକ୍ତି ଏବଂ ପଞ୍ଚଭୂତ ବିଷୟରେ ବୁଝାନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଗ, ନରକ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର କାରଣ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
Adhyaya 29
Savitryupakhyana: Karma Vipaka Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଯମରାଜ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ, ଭବାନୀ ଏବଂ ସ୍ୱାହା ପରି ଦୈବୀ ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁଳନା କରି ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ଯମ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶହେ ପୁତ୍ର, ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଫେରସ୍ତ ଏବଂ ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷର ବର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ କର୍ମ ବିପାକ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଯମ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତବର୍ଷ ହେଉଛି ପବିତ୍ର କର୍ମଭୂମି ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ସଞ୍ୟୟ କରେ।
Adhyaya 30
Yama's Description of Karma Vipaka and the Supremacy of Devi Yajna
ସାବିତ୍ରୀ ଯମଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର କର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି। ଯମ ଭାରତବର୍ଷରେ କରାଯାଉଥିବା ଅନ୍ନ, ଗୋ, ଭୂମି ଓ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ସେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ଶିବରାତ୍ରି ଓ ରାମନବମୀ ବ୍ରତର ଫଳ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାନ୍ତି। ଶେଷରେ ଯମ ଦେବୀ ଯଜ୍ଞକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହି ମଣିଦ୍ୱୀପ ପ୍ରାପ୍ତିର ମାର୍ଗ ଦର୍ଶାନ୍ତି।
Adhyaya 31
Yamashtaka Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପୂଜା ଏବଂ କର୍ମ ବିପାକ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ସେ ଯମରାଜଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ 'ଯମାଷ୍ଟକମ୍' ପାଠ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମରାଜ, ଶମନ, କୃତାନ୍ତ ଏବଂ ଦଣ୍ଡଧର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ।
Adhyaya 32
Enumeration of the Hellish Pits (Kunda Sankhya Nirupanam) - Savitri Upakhyana
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ଧର୍ମରାଜ (ଯମ) ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସଂଳାପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାୟା ବୀଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରିବା ପରେ ଯମ ପାପ କର୍ମର କଠୋର ପରିଣାମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ, ଅସିପତ୍ର ଏବଂ କାଳସୂତ୍ର ସମେତ ଛୟାଅଶୀଟି ଭୟଙ୍କର ନରକ କୁଣ୍ଡର ଗଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଫୁଟନ୍ତା ତେଲ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ବିଷାକ୍ତ ଜୀବ ଏବଂ ଅପରିଷ୍କାର ଜିନିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଯମଦୂତମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୂପ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନରକ କେବଳ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ, ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ନୁହେଁ।
Adhyaya 33
Nana Karma Vipaka Phala Kathanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଧର୍ମରାଜ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପାପର କର୍ମବିପାକ ଫଳ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ହରିଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି। ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ବେଦ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଓ ସର୍ପ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଅତିଥି ସତ୍କାର ନକରିବା, କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉପହାସ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ ରହିଛି। ନରକ ଭୋଗ ପରେ ଜୀବ ପଶୁ ଓ ରୋଗୀ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
Adhyaya 34
Nana Karma Vipaka Phala Varnanam: The Consequences of Various Karmas
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯମରାଜ ହତ୍ୟା, ଚୋରି ଏବଂ ପଶୁ କ୍ରୂରତା ଭଳି ପାପ ପାଇଁ ମିଳୁଥିବା ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଏବଂ ଗୋହତ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରୋକ୍ଷ ପାପର ସଂଜ୍ଞା ପଚାରିଛନ୍ତି। ଯମ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦଭାବ କରିବା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଘୃଣା ରଖିବା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମାନ। ଗାଈମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେବା ଗୋହତ୍ୟା ସମାନ। ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଏବଂ ଦୀକ୍ଷା ନ ନେବା ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି।
Adhyaya 35
Nanakarmavipakaphalakathanam: The Results of Various Karmas
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଧର୍ମରାଜ ଯମ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପାପର ଫଳ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନରକ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟଭିଚାର, ମିଥ୍ୟା ଶପଥ, ନିତ୍ୟକର୍ମ ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ବିଷୟରେ ସେ କହିଛନ୍ତି। କାଳସୂତ୍ର ଓ ଜ୍ୱାଳାମୁଖ ପରି ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନୀଚ ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ସବିଶେଷ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
Adhyaya 36
Devapujanat Sarvarishtanivrittivarnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ (ଯମ) ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସେହି ସାରତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ଯାହା ମନୁଷ୍ୟକୁ କର୍ମ, ଭୟ ଏବଂ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ । ପାର୍ଥିବ ଶରୀର ଭସ୍ମ ହେବା ପରେ ଆତ୍ମା କିପରି ନରକରେ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗେ ବୋଲି ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି । ଧର୍ମରାଜ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ଯେ ପଞ୍ଚଦେବଙ୍କ ପୂଜା ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେବୀ ଓ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଯମଦୂତମାନେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀର ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ଆତ୍ମା ନରକରେ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରେ ।
Adhyaya 37
Nana Naraka Kunda Varnanam (Description of Various Hell-Pits)
ଦେବୀ ଭାଗବତର ୯ମ ସ୍କନ୍ଧ, ୩୭ତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଧର୍ମରାଜ (ଯମ) ଏବଂ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଳାପ ଜାରି ରହିଛି। ଧର୍ମରାଜ ପାପୀମାନଙ୍କ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ନରକ କୁଣ୍ଡର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଭୟାନକ ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଛୟାଅଶୀ (୮୬) ପ୍ରକାରର ନରକ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ବହ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ତପ୍ତୋଦକ, କୁମ୍ଭୀପାକ, ଅସିପତ୍ରବନ, କାଳସୂତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ଧକୂପ ପ୍ରଧାନ। ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଉଥିବା କଠୋର ଦଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ କର୍ମଫଳ ଏବଂ ଦୈବୀ ନ୍ୟାୟର ଅଲଙ୍ଘନୀୟତାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ।
Adhyaya 38
Savitryupakhyana Varnanam: The Glory of Devi Bhakti and Cosmic Dissolution
ସାବିତ୍ରୀ ଉପାଖ୍ୟାନର ଏହି ଶେଷ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ସାବିତ୍ରୀ ଯମରାଜଙ୍କୁ ଦେବୀ ଭକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତିର ସାରତତ୍ତ୍ୱ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଯମ ଦେବୀଙ୍କ ମହିମା, ମହାପ୍ରଳୟ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଶେଷରେ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଜୀବିତ କରି ସେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
Adhyaya 39
Laxmyupakhyana Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ମୁନି ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହିମା ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ଭାଗରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ: ରାଧିକା ଓ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ। ରାଧିକା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏବଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ। ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲକ୍ଷ୍ମୀ, ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ ରୂପରେ ସର୍ବତ୍ର ବିରାଜମାନ।
Adhyaya 40
Lakshmyutpattivarnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଙ୍କ ମାଳାକୁ ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ। ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ୱର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ପରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କର୍ମଫଳ ଓ ନାରାୟଣ ଭକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଛନ୍ତି।
Adhyaya 41
The Tale of Sri Lakshmi: The Discourse on Prosperity and the Churning of the Ocean
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିଶାପର ପରିଣାମ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିଥିବାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ୱର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିବାସର କାରଣ ବୁଝାଇଛନ୍ତି। ପରେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବରଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
Adhyaya 42
Maha Lakshmi Dhyana and Stotra Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଋଷି ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ସ୍ତୋତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ କ୍ଷୀରୋଦ ସାଗର କୂଳରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଥର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବାରୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରି ନିଜର ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇଲେ। ଶେଷରେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ଫଳଶ୍ରୁତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
Adhyaya 43
Swahopakhyana Varnanam (The Narrative of Goddess Swaha)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ଦେବୀ ସ୍ୱାହାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞର ଭାଗ ପାଇପାରୁନଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମୂଳ ପ୍ରକୃତିଙ୍କୁ ଆବାହନ କଲେ, ଯାହାଫଳରେ ଦେବୀ ସ୍ୱାହା ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଦାହିକା ଶକ୍ତି ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସ୍ୱାହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନଗ୍ନଜିତୀ ହେବାକୁ ବର ଦେଲେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ କହିଲେ। ସ୍ୱାହାଙ୍କ ବିନା କୌଣସି ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
Adhyaya 44
The Narrative of Goddess Swadha (Swadhopakhyana Varnanam)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେବୀ ସ୍ୱଧାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶରୁ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ସେମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣରେ 'ସ୍ୱଧା' ଶବ୍ଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ବିନା ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
Adhyaya 45
The Origin and Importance of Goddess Dakshina
ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେବୀ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ଗୋଲୋକର ସୁଶୀଳା ନାମ୍ନୀ ଗୋପୀ ରାଧାଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ନାରାୟଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ସ୍କନ୍ଧରୁ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କଲେ। ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରର ନାମ 'ଫଳ' ରଖାଗଲା।
Adhyaya 46
Shashthi Upakhyana Varnanam: The Story of Goddess Shashthi
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ମୁନି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତ୍ରୀ ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ଷଷ୍ଠ ଅଂଶ ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦେବସେନା। ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ମୃତ ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବିତ କରିବା ଏବଂ କର୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ। ଶେଷରେ ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି, ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସ୍ତୋତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶୁଭଦାୟକ।
Adhyaya 47
Mangalachandi and Manasa Upakhyana
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ଋଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେବୀ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକା ଏବଂ ମନସାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ସ୍ୱରୂପ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଭଗବାନ ଶିବ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର ସହ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆବାହନ କରିଥିଲେ। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ତାଙ୍କର ପୂଜା, ଏକୋଇଶି ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହାପରେ ଋଷି କଶ୍ୟପଙ୍କ ମାନସ କନ୍ୟା ଦେବୀ ମନସାଙ୍କ ବାରଟି ନାମ ଏବଂ ସର୍ପ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି।
Adhyaya 48
Manasopākhyānavarṇanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ ଦେବୀ ମନସାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। କଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କ ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ମନସା ସର୍ପମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରି ଶିବ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଜରତ୍କାରୁଙ୍କ ସହ ବିବାହ, ଆସ୍ତିକଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଜନମେଜୟଙ୍କ ସର୍ପଯଜ୍ଞରୁ ଆସ୍ତିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ପମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ବିଷୟ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
Adhyaya 49
Surabhyupakhyana Varnanam
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ଦେବୀ ସୁରଭିଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହିମା ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଭଗବାନ ନାରାୟଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗୋଲୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାମ ଭାଗରୁ ସୁରଭି ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରୋମକୂପରୁ କୋଟି କୋଟି କାମଧେନୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଓ ପୂଜା ବିଧି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
Adhyaya 50
Devya Avaranapujavidhivarnanam
ନବମ ସ୍କନ୍ଧର ଏହି ଅନ୍ତିମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ରାଧା ଏବଂ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ପୂଜା ବିଧି ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ନାରାୟଣ ରାଧାଙ୍କ ଷଡକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର, ଧ୍ୟାନ, ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆବରଣ ପୂଜା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ସେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର, ମହାକାଳୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମହାସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଆବରଣ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ଶେଷରେ ଦେବୀ ସପ୍ତଶତୀ ପାଠର ମହିମା, ଫଳଶ୍ରୁତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶଳାକା ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣିବାର ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
Frequently Asked Questions
According to the Devi Bhagavatam Skandha 9, the five primary forms of Mula Prakriti (the Supreme Nature) are Durga, Radha, Lakshmi, Saraswati, and Savitri.
This Skandha features detailed narratives of various manifestations of the Goddess, including the stories of Tulasi and Shalagrama, Ganga, Savitri's dialogue with Yama, Maha Lakshmi, Swaha, Swadha, Shashthi, and Manasa Devi.
Yes, through the dialogue between Yama and Savitri, this Skandha provides a detailed exposition on the laws of Karma, the consequences of earthly sins, and vivid descriptions of various Narakas (hells).
Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.