Adhyaya 32

Verse 1

सावित्र्युपाख्याने कुण्डसंख्यानिरूपणम् श्रीनारायण उवाच मायाबीजं महामन्त्रं प्रदत्त्वा विधिपूर्वकम् । कर्माशुभविपाकं च तामुवाच रवेः सुतः

ସାବିତ୍ରୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ନରକ-କୁଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ନିରୂପଣ | ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ କହିଲେ: ବିଧିପୂର୍ବକ ମାୟାବୀଜ ମହାମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର (ଯମ) ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ |

Verse 2

धर्मराज उवाच शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति मानवः । कर्माशुभविपाकं च कथयामि निशामय

ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ: ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଯୋଗୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ | ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଅଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ବିଷୟରେ କହୁଛି, ତାହା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ |

Verse 3

नानापुराणभेदेन नामभेदेन भामिनि । नानाप्रकारं स्वर्गं च याति जीवः स्वकर्मभिः

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣ ଏବଂ ନାମର ଭେଦ ଅନୁସାରେ, ଜୀବ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ |

Verse 4

शुभकर्मविपाकान्न नरकं याति कर्मभिः । कुकर्मणा च नरकं याति नानाविधं नरः

ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଯୋଗୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କୁକର୍ମ ଯୋଗୁଁ ମନୁଷ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନରକକୁ ଯାଏ |

Verse 5

नरकाणां च कुण्डानि सन्ति नानाविधानि च । नानाशास्त्रप्रमाणेन कर्मभेदेन यानि च

ନରକର ଅନେକ ପ୍ରକାରର କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରମାଣ ଏବଂ କର୍ମର ଭେଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ |

Verse 6

विस्तृतानि च गर्तानि क्लेशदानि च दुःखिनाम् । भयङ्‌कराणि घोराणि हे वत्से कुत्सितानि च

ହେ ପୁତ୍ରୀ! ସେହି ଗର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ (କୁଣ୍ଡ) ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ, ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଲେଶ ଦେଉଥିବା, ଭୟଙ୍କର, ଘୋର ଏବଂ ଘୃଣ୍ୟ ଅଟେ |

Verse 7

षडशीति च कुण्डानि एवमन्यानि सन्ति च । निबोध तेषां नामानि प्रसिद्धानि श्रुतौ सति

ଏହିପରି ଛୟାଅଶୀ (୮୬) କୁଣ୍ଡ ଅଛି ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅଛି | ହେ ସତୀ! ଶ୍ରୁତିରେ (ବେଦରେ) ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ |

Verse 8

वह्निकुण्डं तप्तकुण्डं क्षारकुण्डं भयानकम् । विट्कुण्डं मूत्रकुण्डं च श्लेष्मकुण्डं च दुःसहम्

ଭୟଙ୍କର ବହ୍ନିକୁଣ୍ଡ (ଅଗ୍ନି), ତପ୍ତକୁଣ୍ଡ (ତପ୍ତ), କ୍ଷାରକୁଣ୍ଡ (ଲୁଣିଆ), ବିଟ୍ କୁଣ୍ଡ (ମଳ), ମୂତ୍ରକୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଦୁଃସହ ଶ୍ଲେଷ୍ମକୁଣ୍ଡ (କଫ) |

Verse 9

गरकुण्डं दूषिकुण्डं वसाकुण्डं तथैव च । शुक्रकुण्डमसुक्कुण्डमश्रुकुण्डं च कुत्सितम्

ଗରକୁଣ୍ଡ (ବିଷ), ଦୂଷିକୁଣ୍ଡ (ମଳ), ବସାକୁଣ୍ଡ (ଚର୍ବି), ଶୁକ୍ରକୁଣ୍ଡ (ବୀର୍ଯ୍ୟ), ଅସୃକକୁଣ୍ଡ (ରକ୍ତ) ଏବଂ ଘୃଣିତ ଅଶ୍ରୁକୁଣ୍ଡ (ଲୁହ) ।

Verse 10

कुण्डं गात्रमलानां च कर्णविट्कुण्डमेव च । मज्जाकुण्डं मांसकुण्डं नक्रकुण्डं च दुस्तरम्

ଗାତ୍ରମଳ କୁଣ୍ଡ, କର୍ଣ୍ଣବିଟ କୁଣ୍ଡ (କାନର ମଳ), ମଜ୍ଜାକୁଣ୍ଡ, ମାଂସକୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଦୁସ୍ତର ନକ୍ରକୁଣ୍ଡ (କୁମ୍ଭୀର) ।

Verse 11

लोमकुण्डं केशकुण्डमस्थिकुण्डं च दुस्तरम् । ताम्रकुण्डं लोहकुण्डं प्रतप्तं क्लेशदं महत्

ଲୋମକୁଣ୍ଡ, କେଶକୁଣ୍ଡ, ଦୁସ୍ତର ଅସ୍ଥିକୁଣ୍ଡ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପ୍ତ ଏବଂ କ୍ଲେଶଦାୟକ ତାମ୍ରକୁଣ୍ଡ ଓ ଲୋହକୁଣ୍ଡ ।

Verse 12

चर्मकुण्डं तप्तसुराकुण्डं च परिकीर्तितम् । तीक्ष्णकण्टककुण्डं च विषोदं विषकुण्डकम्

ଚର୍ମକୁଣ୍ଡ, ତପ୍ତସୁରାକୁଣ୍ଡ, ତୀକ୍ଷ୍ଣକଣ୍ଟକକୁଣ୍ଡ, ବିଷୋଦ (ବିଷାକ୍ତ ଜଳ) ଏବଂ ବିଷକୁଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

Verse 13

प्रतप्तकुण्डं तैलस्य कुन्तकुण्डं च दुर्वहम् । कृमिकुण्डं पूयकुण्डं सर्पकुण्डं दुरन्तकम्

ତପ୍ତତୈଳ କୁଣ୍ଡ, ଦୁର୍ବହ କୁନ୍ତକୁଣ୍ଡ (ଭାଲି), କୃମିକୁଣ୍ଡ, ପୂୟକୁଣ୍ଡ (ପୂଜ) ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପକୁଣ୍ଡ ।

Verse 14

मशकुण्डं दंशकुण्डं भीमं गरलकुण्डकम् । कुण्डं च वज्रदंष्ट्राणां वृश्चिकानां च सुव्रते

ହେ ସୁବ୍ରତେ! ମଶକୁଣ୍ଡ, ଦଂଶକୁଣ୍ଡ, ଭୀଷଣ ଗରଳକୁଣ୍ଡ, ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର କୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବିଛାମାନଙ୍କ କୁଣ୍ଡ ଅଛି ।

Verse 15

शरकुण्डं शूलकुण्डं खड्गकुण्डं च भीषणम् । गोलकुण्डं नक्रकुण्डं काककुण्डं शुचास्पदम्

ଶରକୁଣ୍ଡ, ଶୂଳକୁଣ୍ଡ, ଭୀଷଣ ଖଡ୍ଗକୁଣ୍ଡ, ଖୋଲକୁଣ୍ଡ, ନକ୍ରକୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଶୋକର ସ୍ଥାନ କାକକୁଣ୍ଡ ।

Verse 16

मन्थानकुण्डं बीजकुण्डं वज्रकुण्डं च दुःसहम् । तप्तपाषाणकुण्डं च तीक्ष्णपाषाणकुण्डकम्

ମନ୍ଥନକୁଣ୍ଡ, ବୀଜକୁଣ୍ଡ, ଦୁଃସହ ବଜ୍ରକୁଣ୍ଡ, ତପ୍ତପାଷାଣକୁଣ୍ଡ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣପାଷାଣକୁଣ୍ଡ ।

Verse 17

लालाकुण्डं मसीकुण्डं चूर्णकुण्डं तथैव च । चक्रकुण्डं वक्रकुण्डं कूर्मकुण्डं महोल्बणम्

ଲାଲାକୁଣ୍ଡ, ମସୀକୁଣ୍ଡ, ଚୂର୍ଣ୍ଣକୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ରକୁଣ୍ଡ, ବକ୍ରକୁଣ୍ଡ ଏବଂ ମହାଭୟଙ୍କର କୂର୍ମକୁଣ୍ଡ ।

Verse 18

ज्वालाकुण्डं भस्मकुण्डं दग्धकुण्डं शुचिस्मिते । तप्तसूचीमसिपत्रं क्षुरधारं सूचीमुखम्

ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ! ଜ୍ୱାଲାକୁଣ୍ଡ, ଭସ୍ମକୁଣ୍ଡ, ଦଗ୍ଧକୁଣ୍ଡ, ତପ୍ତସୂଚୀ, ଅସିପତ୍ର, କ୍ଷୁରଧାର ଏବଂ ସୂଚୀମୁଖ ।

Verse 19

गोकामुख नक्रमुखं गजदंशं च गोमुखम् । कुम्भीपाकं कालसूत्रं मत्स्योदं कृमितन्तुकम्

ଗୋକାମୁଖ, ନକ୍ରମୁଖ, ଗଜଦଂଶ, ଗୋମୁଖ, କୁମ୍ଭୀପାକ, କାଳସୂତ୍ର, ମତ୍ସ୍ୟୋଦ ଏବଂ କୃମିତନ୍ତୁକ।

Verse 20

पांसुभोज्यं पाशवेष्टं शूलप्रोतं प्रकम्पनम् । उल्कामुखमन्धकूपं वेधनं ताडनं तथा

ପାଂସୁଭୋଜ୍ୟ, ପାଶବେଷ୍ଟ, ଶୂଳପ୍ରୋତ, ପ୍ରକମ୍ପନ, ଉଲ୍କାମୁଖ, ଅନ୍ଧକୂପ, ବେଧନ ଏବଂ ତାଡନ।

Verse 21

जालरन्ध्रं देहचूर्णं दलनं शोषणं कषम् । शूर्पं ज्वालामुखं चैव धूमान्धं नागवेष्टनम्

ଜାଲରନ୍ଧ୍ର, ଦେହଚୂର୍ଣ୍ଣ, ଦଳନ, ଶୋଷଣ, କଷ, ଶୂର୍ପ, ଜ୍ୱାଳାମୁଖ, ଧୂମାନ୍ଧ ଏବଂ ନାଗବେଷ୍ଟନ।

Verse 22

कुण्डान्येतानि सावित्रि पापिनां क्लेशदानि च । नियुतैः किङ्‌करगणै रक्षितानि च सन्ततम्

ହେ ସାବିତ୍ରୀ! ଏହି କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ପାପୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଲେଶ ଦେଇଥାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କିଙ୍କର ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ରକ୍ଷିତ।

Verse 23

दण्डहस्तैः पाशहस्तैर्मदमत्तैर्भयङ्‌करैः । शक्तिहस्तैर्गदाहस्तैरसिहस्तैः सुदारुणैः

ସେହି ଯମଦୂତମାନେ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଧରି, ମଦମତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର, ହାତରେ ଶକ୍ତି, ଗଦା ଓ ଖଡ଼୍ଗ ଧରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ଅଟନ୍ତି।

Verse 24

तमोयुक्तैर्दयाहीनैर्निवार्यैश्च न सर्वतः । तेजस्विभिश्च निःशङ्‌कैराताम्रपिङ्‌गलोचनैः

ସେମାନେ ତମୋଗୁଣଯୁକ୍ତ, ଦୟାହୀନ, ସବୁଆଡ଼ୁ ଅଜେୟ, ତେଜସ୍ୱୀ, ନିଃଶଙ୍କ ଏବଂ ରକ୍ତାଭ-ପିଙ୍ଗଳ ନୟନବିଶିଷ୍ଟ।

Verse 25

योगयुक्तैः सिद्धियुक्तैर्नानारूपधरैर्भटैः । आसन्नमृत्युभिर्दृष्टैः पापिभिः सर्वजीविभिः

ଯୋଗ ଓ ସିଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ସେହି ସୈନିକମାନେ ନାନାରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ କେବଳ ଆସନ୍ନମୃତ୍ୟୁ ପାପୀ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଦେଖାଯାନ୍ତି।

Verse 26

स्वकर्मनिरतैः सर्वैः शाक्तैः सौरैश्च गाणपैः । अदृश्यैः पुण्यकृद्‌‍भिश्च सिद्धैर्योगिभिरेव च

ସ୍ୱକର୍ମନିରତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଶାକ୍ତ, ସୌର, ଗାଣପତ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟବାନ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ।

Verse 27

स्वधर्मनिरतैर्वापि विततैर्वा स्वतन्त्रकैः । बलवद्‌‍भिश्च निःशङ्‌कैः स्वप्नदृष्टैश्च वैष्णवैः

ସ୍ୱଧର୍ମନିରତ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ବଳବାନ, ନିଃଶଙ୍କ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ କେବଳ ସ୍ୱପ୍ନରେ ହିଁ ଦେଖାଯାନ୍ତି।

Verse 28

एतत्ते कथितं साध्वि कुण्डसंख्यानिरूपणम् । येषां निवासो यत्कुण्डे निबोध कथयामि ते

ହେ ସାଧ୍ୱୀ! ଏହି ମୁଁ ତୁମକୁ କୁଣ୍ଡସଂଖ୍ୟାର ନିରୂପଣ କହିଲି। ଏବେ କାହାର ବାସ କେଉଁ କୁଣ୍ଡରେ ହୁଏ, ତାହା କହୁଛି ଶୁଣ।

Verse 999

इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे नारायणनारदसंवादे सावित्र्युपाख्याने कुण्डसंख्यानिरूपणं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଦେବୀଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଅଷ୍ଟାଦଶ ସହସ୍ର ସଂହିତାର ନବମ ସ୍କନ୍ଧରେ ନାରାୟଣ-ନାରଦ ସମ୍ବାଦରେ ସାବିତ୍ରୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'କୁଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ନିରୂପଣ' ନାମକ ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା |