Adhyaya 8

Verse 1

इति ब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने स्तेयपानकथनं नाम सप्तमो ऽध्यायः इन्द्र उवाच अगम्यागमनं किं वा को दोषः का च निष्कृतिः / एतन्मे मुनिशार्दूल विस्तराद्वक्तुमर्हसि

ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସମ୍ବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ସ୍ତେୟପାନ-କଥନ’ ନାମ ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଅଗମ୍ୟାଗମନ କ’ଣ? ତାହାର ଦୋଷ କ’ଣ? ଏବଂ ତାହାର ନିଷ୍କୃତି/ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କ’ଣ? ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ, ଏହା ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

बृहस्पतिरुवाच अगम्यागमनं नाम मातृस्वसृगुरुस्त्रियः / मातुलस्य प्रिया चेति गत्वेमा नास्ति निष्कृतिः

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—‘ଅଗମ୍ୟାଗମନ’ ମାନେ ମାତା, ମାତୃଭଗିନୀ (ମାଉସୀ), ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଏବଂ ମାମାଙ୍କ ପ୍ରିୟା—ଏମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗମନ। ଏମାନଙ୍କ ସହ ଗମନ କଲେ କୌଣସି ନିଷ୍କୃତି (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) ନାହିଁ।

Verse 3

मातृसङ्गे तु यदघं तदेव स्वसृसङ्गमे / गुरुस्त्रीसंगमे तद्वद्गुरवो बहवः स्मृताः

ମାତା ସହ ସଙ୍ଗମରେ ଯେ ପାପ, ସେହି ପାପ ଭଉଣୀ (ସ୍ୱସା) ସହ ସଙ୍ଗମରେ ମଧ୍ୟ। ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସଙ୍ଗମରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ଏବଂ ‘ଗୁରୁ’ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 4

ब्रह्मोपदेशमारभ्य यावद्वेदान्तदर्शनम् / एकेन वक्ष्यते येन स महागुरुरुच्यते

ବ୍ରହ୍ମୋପଦେଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବେଦାନ୍ତଦର୍ଶନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଯେ ଏକଜଣେ ଶିଖାଇଥାନ୍ତି, ସେ ‘ମହାଗୁରୁ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 5

ब्रह्मोपदेशमेकत्र वेदशास्त्राण्यथैकतः / आचार्यः स तु विज्ञेयस्तदेकैकास्तु देशिकाः

ବ୍ରହ୍ମୋପଦେଶ ଏକଠାରେ, ବେଦଶାସ୍ତ୍ର ଅନ୍ୟଠାରେ—ଏ ଦୁହିଁକୁ ଏକତ୍ର କରି ଯେ ଶିଖାନ୍ତି, ସେ ‘ଆଚାର୍ଯ୍ୟ’ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକେକଟି ମାତ୍ର ଶିଖାନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ‘ଦେଶିକ’।

Verse 6

गुरोरात्मान्तमेव स्यादायार्यस्य प्रियागमे / द्वादशाब्दं चरेत्कृच्छ३मेकैकं तु षडब्दतः

ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗମନ କଲେ ଆତ୍ମପତନ ହୁଏ; ତେବେ ବାରୋ ବର୍ଷ ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ ତପ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୋଷ ପାଇଁ ଛଅ-ଛଅ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 7

मातुलस्य प्रियां गत्वा षडब्दं कृच्छ्रमाचरेत् / ब्राह्मणस्तु सजातीयां प्रमदां यदि गच्छति

ମାମାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗମନ କଲେ ଛଅ ବର୍ଷ ‘କୃଚ୍ଛ୍ର’ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଜାତିର ନାରୀଙ୍କୁ (ଅଧର୍ମରେ) ଗମନ କରେ—

Verse 8

उपोषितस्त्रिरात्रं तु प्राणायामशतं चरेत् / कुलटां तु सजातीयां त्रिरात्रेण विशुध्यति

ତିନି ରାତି ଉପବାସ ରହି ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ନିଜ ଜାତିର କୁଲଟା ନାରୀ ତିନି ରାତିରେ ହିଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 9

पञ्चाहात्क्षत्रियाङ्गत्वा सप्ताहा द्वैश्यजामपि / चक्रीकिरातकैवर्तकर्मकारादियोषितः

କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାରୀଙ୍କ ସହ (ଦୋଷ ହେଲେ) ପାଞ୍ଚ ଦିନରେ, ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ସହ ସାତ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଚକ୍ରୀ, କିରାତ, କୈବର୍ତ୍ତ, କର୍ମକାର ଆଦି ଶ୍ରେଣୀର ନାରୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ (ଏହିପରି ବିଧି)।

Verse 10

शुद्धिः स्याद्द्वादशाहेन धराशक्त्यर्चनेन च / अनन्त्यजां ब्राह्मणो गत्वा प्रमादादब्दतः शुचिः

ବାରୋ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ଧରାଶକ୍ତି (ଭୂଦେବୀ)ଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ପ୍ରମାଦବଶତଃ ଅନ୍ତ୍ୟଜା ନାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଏ, ତେବେ ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଶୁଚି ହୁଏ।

Verse 11

देवदासी ब्रह्मदासी स्वतन्त्राशूद्रदासिका / दासी चतुर्विधा प्रोक्ता द्वे चाद्ये क्षत्रियासमे

ଦେବଦାସୀ, ବ୍ରହ୍ମଦାସୀ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରା-ଶୂଦ୍ରଦାସିକା—ଦାସୀ ଚାରି ପ୍ରକାର କୁହାଯାଇଛି; ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି କ୍ଷତ୍ରିୟସମ।

Verse 12

अन्यावेश्याङ्गनातुल्या तदन्या हीनजातिवत् / आत्मदासीं द्विजो मोहादुक्तार्थे दोषमाप्नुयात्

ଏକ ପ୍ରକାର ଦାସୀକୁ ବେଶ୍ୟା-ନାରୀ ସମାନ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରକୁ ହୀନଜାତି ସଦୃଶ କୁହାଯାଏ; ମୋହବଶ ଦ୍ୱିଜ ଆତ୍ମଦାସୀ ବିଷୟରେ ଉକ୍ତ ଆଚରଣ କଲେ ଦୋଷ ପାଏ।

Verse 13

स्वस्त्रीमृतुमतीं गत्वा प्राजापत्यं चरेद्व्रतम् / द्विगुणेन परां नारीं चतुर्भिः क्षत्रियाङ्गनाम्

ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରିବ; ପରନାରୀ ପାଇଁ ତାହାର ଦ୍ୱିଗୁଣ, ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟାଙ୍ଗନା ପାଇଁ ଚତୁର୍ଗୁଣ (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) କୁହାଯାଇଛି।

Verse 14

अष्टभिर्वैश्यनारीं च शूद्रां षौडशभिस्तथा / द्वात्रिंशता संकरजां वेश्यां शूद्रामिवाचरेत्

ବୈଶ୍ୟ ନାରୀ ପାଇଁ ଅଷ୍ଟଗୁଣ, ଶୂଦ୍ରା ପାଇଁ ଷୋଡଶଗୁଣ; ସଂକରଜା ବେଶ୍ୟା ପାଇଁ ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶତାଗୁଣ (ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ) କରିବ, ଏବଂ ବେଶ୍ୟାକୁ ଶୂଦ୍ରା ସମାନ ଭାବେ ଆଚରିବ।

Verse 15

रजस्वलां तु यो भार्यां मोहतो गन्तुमिच्छति / स्नात्वान्यवस्त्रसंयुक्तमुक्तार्थेनैव शुध्यति

ମୋହବଶ ଯେ ପୁରୁଷ ରଜସ୍ୱଳା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଗମନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ସ୍ନାନ କରି ଅନ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ଉକ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ହିଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 16

उपोष्य तच्छेषदिनं स्नात्वा कर्म समाचरेत् / तथैवान्याङ्गनां गत्वा तदुक्तार्थं समाचरेत्

ସେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦିନ ଉପବାସ ରଖି, ସ୍ନାନ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ କର୍ମ ଆଚରଣ କରୁ। ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଅର୍ଥାନୁସାରେ ଆଚରଣ କରୁ।

Verse 17

पित्रोरनुज्ञया कन्यां यो गच्छेद्विधिना विना / त्रिरात्रोपोषणाच्छुद्धिस्तामेवोद्वाहयेत्तदा

ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, କିନ୍ତୁ ବିଧି ବିନା, ଯେ କନ୍ୟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଏ—ସେ ତିନି ରାତି ଉପବାସରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ତେବେ ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ହିଁ ବିବାହ କରୁ।

Verse 18

कन्यां दत्त्वा तु यो ऽन्यस्मै दत्ता यश्चानुयच्छति / पित्रोरनुज्ञया पाददिनार्धेन विशुध्यति

ଯେ କନ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇ, ଦିଆଯାଇଥିବା କନ୍ୟାକୁ ପୁଣି ଅନୁସରଣ/ଫେରାଇ ଆଣେ—ସେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପାଦଦିନାର୍ଧ (ଅର୍ଥାତ୍ ଦିନର ଅଷ୍ଟମାଂଶ) ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 19

ज्ञातः पितृभ्यां यो मासं कन्याभावे तु गच्छति / वृषलः स तु विज्ञेयः सर्वकर्मबहिष्कृतः

ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଜଣା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେ କନ୍ୟାଭାବରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗମନ କରେ—ସେ ‘ବୃଷଳ’ ବୋଲି ଜଣାଯାଉ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକର୍ମରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୁଏ।

Verse 20

ज्ञातः पितृभ्यां यो गत्वा परोढां तद्विनाशने / विधवा जायते नेयं पूर्वगन्तारमाप्नुयात्

ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଜଣା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେ ଯାଇ ପରୋଢା (ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀ) ସହ ସମ୍ପର୍କ କରେ—ତାହାର ବିନାଶ ହେଲେ ସେ ନାରୀ ବିଧବା ହୁଏ; ସେ ପୂର୍ବଗନ୍ତା (ପ୍ରଥମ ଗମନକାରୀ)କୁ ପାଉନାହିଁ।

Verse 21

अनुग्रहाद्द्विजातीनामुद्वाहविधिना तथा / त्यागकर्माणि कुर्वीत श्रौतस्मार्तादिकानि च

ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ବିବାହବିଧି ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରୌତ‑ସ୍ମାର୍ତ ଆଦି ତ୍ୟାଗକର୍ମମାନେ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 22

आदावुद्वाहिता वापि तद्विनाशे ऽन्यदः पिता / भोगेच्छोः साधनं सा तु न येग्याखिलकर्मसु

ପ୍ରଥମେ ବିବାହିତା ହେଉ; ସେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ପିତା ଅନ୍ୟାକୁ ଦେଇଥାଏ। ଭୋଗେଚ୍ଛୁ ପାଇଁ ସେ ଉପାୟ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 23

ब्रह्मादिपिपीलकान्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् / पञ्चभूतात्मकं प्रोक्तं चतुर्वासनयान्वितम्

ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପିପିଳିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସ୍ଥାବର‑ଜଙ୍ଗମ ସମଗ୍ର ଜଗତ ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ ଚାରି ବାସନାରେ ଯୁକ୍ତ।

Verse 24

जन्माद्याहारमथननिद्राभीत्यश्च सर्वदा / आहारेण विना जन्तुर्नाहारो मदनात्स्मृतः

ଜନ୍ମରୁ ସଦା ଆହାର, ମୈଥୁନ, ନିଦ୍ରା ଓ ଭୟ ରହେ। ଆହାର ବିନା ପ୍ରାଣୀ ଟିକେ ନାହିଁ; ଆହାର ମଧ୍ୟ ମଦନରୁ ହିଁ ସ୍ମୃତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 25

दुस्तरो मदनस्तस्मात्सर्वेषां प्राणिनामपि / पुन्नारीरूपवत्कृत्वा मदननेनैव विश्वसृक्

ଏହିହେତୁ ମଦନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁସ୍ତର। ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା ପୁରୁଷ‑ନାରୀ ରୂପ ଗଢ଼ି, ଏହି ମଦନବାଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜଗତକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 26

प्रवृत्तिमकरोदादौ सृष्टिस्थितिलयात्मिकाम् / तत्प्रवृत्त्या प्रवर्तन्ते तन्निवृत्त्याक्षयां गतिम्

ଆଦିରେ ସେ ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଲୟାତ୍ମକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାହାର ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ଜୀବମାନେ କର୍ମରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ୍ତି, ତାହାର ନିବୃତ୍ତିରେ ଅକ୍ଷୟ ଗତି (ମୋକ୍ଷ) ପାଆନ୍ତି।

Verse 27

प्रवृत्त्यैव यथा मुक्तिं प्राप्नुयुर्ये न धीयुताः / तद्रहस्यं तदोपायं शृणु वक्ष्यामि सांप्रतम्

ଯେମାନେ ଧୀମାନ୍ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କିପରି କେବଳ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ—ସେ ରହସ୍ୟ ଓ ସେ ଉପାୟ ଶୁଣ; ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି।

Verse 28

सर्वात्मको वासुदेवः पुरुषस्तु पुरातनः / इयं हि मूलप्रकृतिर्लक्ष्मीः सर्वजगत्प्रसूः

ବାସୁଦେବ ସର୍ବାତ୍ମକ, ସନାତନ ପୁରୁଷ। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହିଁ ମୂଳପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜନନୀ।

Verse 29

पञ्चापञ्चात्मतृप्त्यर्थं मथनं क्रियतेतराम् / एवं मन्त्रानुभावात्स्यान्मथनं क्रियते यदि

ପଞ୍ଚ-ଅପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ମଥନ ଅତ୍ୟଧିକ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ମନ୍ତ୍ରର ଅନୁଭାବରେ ଯଦି ମଥନ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହା ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 30

तावुभौ मन्त्रकर्माणौ न दोषो विद्यते तयोः

ସେ ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ରକର୍ମ; ସେମାନଙ୍କରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

Verse 31

तपोबलवतामेतत्केवलानामधोगतिः / स्वस्त्रीविषय एवेदं तयोरपि विधेर्बलात्

ତପୋବଳବାନ ଏକନିଷ୍ଠମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଧୋଗତି—ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀବିଷୟରେ ମାତ୍ର ଆସକ୍ତି; ତାଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଧିର ବଳ ଚାଲେ।

Verse 32

परस्परात्म्यैक्यहृदोर्देव्या भक्त्यार्द्रचेतसोः / तयोरपि मनाक्चेन्न निषिद्धदिवसेष्वघम्

ପରସ୍ପର ଆତ୍ମୈକ୍ୟରେ ଏକହୃଦୟ ଓ ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଆର୍ଦ୍ରଚିତ୍ତ ଥିବା ସେ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ—ଯଦି ଅଳ୍ପମାତ୍ର (ସଂଯମ ନ ଥାଏ), ନିଷିଦ୍ଧ ଦିନରେ ପାପ ହୁଏ।

Verse 33

इयमंबा जगद्धात्री पुरुषो ऽयं सदाशिवः / पञ्चविंशतितत्त्वानां प्रीतये मथ्यते ऽधुना

ଏହି ଅମ୍ବା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ, ଏହି ପୁରୁଷ ସଦାଶିବ; ପଞ୍ଚବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଏବେ ଏହି ମଥନ ହେଉଛି।

Verse 34

एतन्मन्त्रानुभावाच्च मथनं क्रियते यदि / तावुभौ पुण्यकर्माणौ न दोषो विद्यते तयोः

ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅନୁଭାବରେ ଯଦି ମଥନ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ ଉଭୟେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ; ତାଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ ନଥାଏ।

Verse 35

इदं च शृणु देवेन्द्र रहस्यं परमं महत् / सर्वेषामेव पापानां यौगपद्येन नाशनम्

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପରମ ମହା ରହସ୍ୟଟି ମଧ୍ୟ ଶୁଣ—ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଏକାସାଥିରେ ନାଶ କରେ।

Verse 36

भक्तिश्रद्धासमायुक्तः स्नात्वान्तर्जलसंस्थितः / अष्टोत्तरसहस्रं तु जपेत्पञ्चदशाक्षरीम्

ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରି ଜଳମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପଞ୍ଚଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକହଜାର ଆଠଥର ଜପ କରୁ।

Verse 37

आराध्य च परां शक्तिं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः / तेन नश्यन्ति पापानि कल्पकोटिकृतान्यपि / सर्वापद्भ्यो विमुच्येत सर्वाभीष्टं च विन्दति

ପରାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ସେ ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ତାହାଦ୍ୱାରା କଳ୍ପକୋଟିରେ କୃତ ପାପମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶିଯାନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଆପଦରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ପାଏ।

Verse 38

इन्द्र उवाच भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वभूतहिते रत / संयोगजस्य पापस्य विशेषं वक्तुमर्हसि

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଭୂତହିତେ ରତ; ସଂଯୋଗଜ ପାପର ବିଶେଷ ଭେଦ କହିବାକୁ ଅର୍ହନ୍ତି।

Verse 39

बृहस्पतिरुवाच संयोगजं तु यत्पापं तच्चतुर्धा निगद्यते / कर्ता प्रधानः सहकृन्निमित्तो ऽनुमतः क्रमात्

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ— ସଂଯୋଗଜ ପାପ ଚାରି ପ୍ରକାର କୁହାଯାଏ: କର୍ତ୍ତା (ମୁଖ୍ୟ କର୍ତ୍ତା), ସହକୃତ୍ (ସହଯୋଗୀ), ନିମିତ୍ତ (କାରଣ), ଅନୁମତଃ (ଅନୁମୋଦକ)—କ୍ରମେ।

Verse 40

क्रमाद्दशांशतो ऽघं स्याच्छुद्धिः पूर्वोक्तमार्गतः

କ୍ରମେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ପାପଭାଗ ଦଶାଂଶ ହୁଏ; ଶୁଦ୍ଧି ତେବେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ମାର୍ଗ ଅନୁସାରେ ହୁଏ।

Verse 41

मद्यं कलञ्जं निर्यासं छत्राकं गृञ्जनं तथा / लशुनं च कलिङ्गं च महाकोशातकीं तथा

ମଦ୍ୟ, କଲଞ୍ଜ, ନିର୍ୟାସ, ଛତ୍ରାକ (ମଶରୁମ), ଗୃଞ୍ଜନ, ଲଶୁନ, କଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ମହାକୋଶାତକୀ—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ (ଉଲ୍ଲେଖିତ)।

Verse 42

बिंबीं च कवकं चैव हस्तिनीं शिशुलंबिकाम् / औदुंबरं च वार्ताकं कतकं बिल्वमल्लिका

ବିମ୍ବୀ, କବକ, ହସ୍ତିନୀ, ଶିଶୁଲମ୍ବିକା, ଔଦୁମ୍ବର, ବାର୍ତ୍ତାକ (ବେଗୁନ), କଟକ ଏବଂ ବିଲ୍ୱମଲ୍ଲିକା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ (ଗଣିତ)।

Verse 43

क्रमाद्दशगुणं न्यूनमघमेषां विनिर्दिशेत् / पुरग्रामाङ्गवैश्याङ्गवेश्योपायनविक्रयी

ଏମାନଙ୍କ ପାପ କ୍ରମେ ଦଶଗୁଣ କମ୍ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—ପୁର-ଗ୍ରାମାଙ୍ଗ (ସହାୟକ), ବୈଶ୍ୟାଙ୍ଗ, ବେଶ୍ୟାଙ୍ଗ ଏବଂ ଉପାୟନ (ଉପହାର) ବିକ୍ରେତା।

Verse 44

सेवकः पुरसंस्थश्च कुग्रामस्थो ऽभिशस्तकः / वैद्यो वैखानसः शैवो नारीजीवो ऽन्नविक्रयी

ସେବକ, ପୁରରେ ବସୁଥିବା, କୁଗ୍ରାମରେ ବସୁଥିବା, ଅଭିଶସ୍ତ (ଦୋଷାରୋପିତ), ବୈଦ୍ୟ, ବୈଖାନସ, ଶୈବ, ନାରୀଜୀବୀ, ଏବଂ ଅନ୍ନ ବିକ୍ରେତା।

Verse 45

शस्त्रजीवी परिव्राट् च वैदिकाचारनिन्दकः / क्रमाद्दशगुणान्न्यूनमेषामन्नादने भवेत्

ଶସ୍ତ୍ରଜୀବୀ, ପରିବ୍ରାଟ୍ (ଭିକ୍ଷୁକ-ସନ୍ନ୍ୟାସୀ), ଏବଂ ବୈଦିକାଚାର-ନିନ୍ଦକ—ଏମାନଙ୍କ ଅନ୍ନାଦନରେ (ଦୋଷ) କ୍ରମେ ଦଶଗୁଣ କମ୍ ହୁଏ।

Verse 46

स्वतन्त्रं तैलकॢप्तं तु ह्युक्तार्थं पापमादिशेत् / तैरेव दृष्टं तद्भुक्तमुक्तपापं विनिर्दिशेत्

ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରଭାବେ ତେଲରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନକୁ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥରେ ପାପକର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସେହିଟି ତାଙ୍କେ ଦେଖି ପରେ ଭୋଗ କଲେ ପାପମୁକ୍ତ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୁଏ।

Verse 47

ब्रह्मक्षत्रविशां चैव सशूद्राणां यथौदनम् / तैलपक्वमदृष्टं च भुञ्जन्पादमघं भवेत्

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ସାଧାରଣ ଅନ୍ନ; ସେପରି ତେଲରେ ପକା ହୋଇ ଦେଖା ନହୋଇଥିବା ଭୋଜନ ଭୁଞ୍ଜିଲେ ପାପର ଏକ ପାଦ (ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ହୁଏ।

Verse 48

द्विजात्मदासीकॢप्तं च तया दृष्टे तदर्धके / वेश्यायास्तु त्रिपादं स्यात्तथा दृष्टे तदोदने

ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଦାସୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଭୋଜନ, ସେ ନିଜେ ଦେଖିଥିଲେ ପାପର ଅର୍ଧାଂଶ ହୁଏ; ଏବଂ ବେଶ୍ୟାର ଅନ୍ନ ଏଭଳି ଦେଖା ହେଲେ ପାପର ତିନି ପାଦ (ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ହୁଏ।

Verse 49

शूद्रावत्स्यात्तु गोपान्नं विना गव्यचतुष्टयम् / तैलाज्यगुडसंयुक्तं पक्वं वैश्यान्न दुष्यति

ଗୋପଙ୍କ ଅନ୍ନ, ଗବ୍ୟଚତୁଷ୍ଟୟ (ଗୋ-ଉତ୍ପନ୍ନ ଚାରି ଦ୍ରବ୍ୟ) ନଥିଲେ ଶୂଦ୍ର ସମାନ ହେବ; କିନ୍ତୁ ତେଲ, ଘିଅ ଓ ଗୁଡ଼ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପକା ଥିବା ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ଅନ୍ନ ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 50

वैश्यावद्ब्राह्मणी भ्रष्टा तया दृष्टेन किञ्चन

ଭ୍ରଷ୍ଟ (ପତିତ) ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ ବୈଶ୍ୟା ସମାନ ଧରାଯାଉ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା କୌଣସି ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ସେହି ନିୟମରେ ଗଣାଯିବ।

Verse 51

ब्रुवस्यान्नं द्विजो भुक्त्वा प्राणायामशतं चरेत् / अथवान्तर्जले जप्त्वाद्रुपदां वा त्रिवारकम्

ବ୍ରୁବାର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ଦ୍ୱିଜ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କରୁ; କିମ୍ବା ଜଳ ଭିତରେ ଦ୍ରୁପଦା ମନ୍ତ୍ର ତିନିଥର ଜପ କରୁ।

Verse 52

इदं विष्णुस्त्र्यंबकं वा त्थैवान्तर्जले जपेत् / उपोष्य रजनीमेकां ततः पापाद्विशुध्यति

ସେହିପରି ‘ବିଷ୍ଣୁ’ କିମ୍ବା ‘ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ’ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ଭିତରେ ଜପ କରୁ; ଗୋଟିଏ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ପାପରୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 53

अथवा प्रोक्षयेदन्नमब्लिङ्गैः पावमानिकैः / अन्नसूक्तं जपित्वा तु भृगुर्वै वारुणीति च

କିମ୍ବା ପାବମାନ ଅବ୍ଲିଙ୍ଗ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅନ୍ନରେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରୁ; ପରେ ଅନ୍ନସୂକ୍ତ ଓ ‘ଭୃଗୁର୍ୱୈ ବାରୁଣୀ’ ଜପ କରୁ।

Verse 54

ब्रह्मार्पणमिति श्लोकं जप्त्वा नियममाश्रितः / उपोष्य रजनीमेकां ततः शुद्धो भविष्यति

‘ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣମ୍’ ଶ୍ଲୋକ ଜପ କରି, ନିୟମ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଗୋଟିଏ ରାତି ଉପବାସ କଲେ; ତାପରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 55

स्त्री भुक्त्वा तु ब्रुवाद्यन्नमेकाद्यान्भोजये द्द्विजान् / आपदि ब्राह्मणो ह्येषामन्नं भुक्त्वा न दोषभाक्

ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ବ୍ରୁବାର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରେ, ତେବେ ସେ ଗୋଟିଏ ଦିନ (ବ୍ରତ ରଖି) ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଉ; ଆପଦାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଅନ୍ନ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 56

इदं विष्णुरिति मन्त्रेण सप्तवाराभिमन्त्रितम् / सो ऽहंभावेन तद्ध्यात्वा भुक्त्वा दोषैर्न लिप्यते

‘ଇଦଂ ବିଷ୍ଣୁରିତି’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସପ୍ତବାର ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଅନ୍ନକୁ ‘ସୋଽହଂ’ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି ଭୋଗ କଲେ, ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 57

अथवा शङ्करं ध्यायञ्जप्त्वा त्रैय्यंबकं मनुम् / सो ऽहंभावेन तज्ज्ञानान्न दोषैः प्रविलिप्यते

ଅଥବା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ, ‘ସୋଽହଂ’ ଭାବର ସେହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 58

इदं रहस्यं देवेन्द्र शृणुष्व वचनं मम / ध्यात्वा देवीं परां शक्तिं जप्त्वा पञ्चदशाक्षरीम्

ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ମୋର ଏହି ରହସ୍ୟବାଣୀ ଶୁଣ—ପରାଶକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପଞ୍ଚଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କର।

Verse 59

तन्निवेदितबुद्ध्यादौ यो ऽश्नाति प्रत्यहं द्विजः / नास्यान्नदोषजं किञ्चिन्न दारिद्रयभयं तथा

ଯେ ଦ୍ୱିଜ ପ୍ରତିଦିନ ବୁଦ୍ଧି ଆଦିକୁ ତାହାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି ଭୋଜନ କରେ, ତାହାର ଅନ୍ନଦୋଷଜନିତ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ; ଦାରିଦ୍ର୍ୟଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 60

न व्याधिजं भयं तस्य न च शत्रुभयं तथा / जपतो मुक्तिरेवास्य सदा सर्वत्र मङ्गलम्

ତାହାର ରୋଗଭୟ ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଯେ ଜପ କରେ ତାହାର ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ, ଏବଂ ସଦା ସର୍ବତ୍ର ମଙ୍ଗଳ।

Verse 61

एष ते कथितः शक्र पापानामपि विस्तरः / प्रायश्चित्तं तथा तेषां किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ହେ ଶକ୍ର! ପାପମାନଙ୍କର ବିସ୍ତାର ଓ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୁଁ କହିଦେଲି; ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା?