Shloka 35
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
कामः कल्पलता युक्तः कामुकः श्यामवर्णया / शुचिस्मितान्वितः कामो बन्धको विस्मृतायुतः
Transliteration
kāmaḥ kalpalatā yuktaḥ kāmukaḥ śyāmavarṇayā / śucismitānvitaḥ kāmo bandhako vismṛtāyutaḥ
Translation
କାମ ଦେବ କଳ୍ପଲତା ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣା କାମିନୀ ସହ ରମଣକାରୀ। ଶୁଚି ସ୍ମିତରେ ଶୋଭିତ ସେଇ କାମ ବନ୍ଧନକାରୀ, ବିସ୍ମୃତିଯୁକ୍ତ ବୋଲି କଥିତ।
Word by Word
कामःKāma (the god of love)
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
कल्पलताwish-fulfilling creeper
कल्पलता:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootकल्प + लता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (determinative: 'wish-fulfilling creeper')
युक्तःendowed (with)
युक्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘युक्त/समन्वित’ (endowed/connected)
कामुकःlover; amorous one
कामुकः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootकामुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्यामवर्णयाwith dark complexion
श्यामवर्णया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootश्याम + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (‘श्यामः वर्णः’ = dark complexion)
शुचिस्मितान्वितःendowed with a pure smile
शुचिस्मितान्वितः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुचि + स्मित + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अन्वित’ (क्त-प्रत्ययान्त, endowed) + पूर्वपद-समासः; अर्थः ‘शुचि-स्मितेन अन्वितः’ (endowed with pure smile)
कामःKāma
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बन्धकःcaptor; binder
बन्धकः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootबन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विस्मृतायुतःendowed with myriad forgetfulness (causing forgetfulness)
विस्मृतायुतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविस्मृत + आयुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (determinative) ‘विस्मृतैः आयुतैः (बहुभिः) युतः’ = endowed with countless forgettings/forgetfulness; आयुत = ten-thousand, very many