Shloka 70
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
भैरवो ऽपि प्रहृष्टात्मा कृतार्थः श्रीविलोकनात् / विनीय तं निशाशेषं श्रीध्यानैकपरायणः
Transliteration
bhairavo 'pi prahṛṣṭātmā kṛtārthaḥ śrīvilokanāt / vinīya taṃ niśāśeṣaṃ śrīdhyānaikaparāyaṇaḥ
Translation
ଭୈରବ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଦର୍ଶନରେ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତ ହେଲା। ଶେଷ ରାତି କାଟି ସେ କେବଳ ଶ୍ରୀଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ରହିଲା।
Word by Word
भैरवःBhairava
भैरवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), ‘also/even’
प्रहृष्टात्माone whose mind is delighted
प्रहृष्टात्मा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (प्रहृष्टः आत्मा यस्य)
कृतार्थःfulfilled, having achieved his purpose
कृतार्थः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृतः अर्थः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय)
श्रीविलोकनात्from seeing Śrī
श्रीविलोकनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान; cause/source)
TypeNoun
Rootश्री-विलोकन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्रियाः विलोकनम्)
विनीयhaving led/placed
विनीय:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootवि-नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having led/placed’; धातु: नी (to lead) उपसर्ग: वि
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
निशाशेषम्the remainder of the night
निशाशेषम्:
Karma (कर्म/Object complement/extent)
TypeAdjective
Rootनिशा-शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (निशायाः शेषः = remainder of the night)
श्रीध्यानैकपरायणःsolely devoted to meditation on Śrī
श्रीध्यानैकपरायणः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भैरवः)
TypeAdjective
Rootश्री-ध्यान-एक-परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (श्रियाः ध्याने एकः परायणः = solely devoted to meditation on Śrī)