Shloka 25
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
चण्डिकामङ्गलाद्यैश्च सहसा स्वसखीजनैः / प्रणिपत्य च साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्
Transliteration
caṇḍikāmaṅgalādyaiśca sahasā svasakhījanaiḥ / praṇipatya ca sāṣṭāṅgaṃ kṛtvā caiva pradakṣiṇām
Translation
ସେ ଚଣ୍ଡିକା, ମଙ୍ଗଳା ଆଦି ସଖୀଜନଙ୍କ ସହ ସହସା ଆସିଲା। ଦେବୀଙ୍କୁ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ କଲା।
Word by Word
चण्डिका-मङ्गला-आद्यैःwith Caṇḍikā, Maṅgalā and others
चण्डिका-मङ्गला-आद्यैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचण्डिका + मङ्गला + आदि (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); समाहार-द्वन्द्व/इतरेतर-द्वन्द्व (contextual: ‘with Caṇḍikā, Maṅgalā and others’)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सहसाsuddenly; quickly
सहसा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
स्व-सखी-जनैःwith her own companions (female friends/attendants)
स्व-सखी-जनैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + सखी (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘own-friend-people’
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नि + पत् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having bowed down/prostrated’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स-अष्टाङ्गम्(a prostration) with eight limbs
स-अष्टाङ्गम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + अष्टाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); अव्ययीभावः: ‘with eight limbs’ (as an adverbial qualifier of prostration)
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having done/made’
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed; just
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
प्रदक्षिणाम्circumambulation
प्रदक्षिणाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)