Shloka 59
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
मन्दिरं परमेशान्या मनोहरतमं शुभम् / श्रीमता वासुदेवेन सोदरेम महेश्वरः
Transliteration
mandiraṃ parameśānyā manoharatamaṃ śubham / śrīmatā vāsudevena sodarema maheśvaraḥ
Translation
ପରମେଶାନୀଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଓ ଶୁଭ ମନ୍ଦିରଟି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହୋଦର ଶ୍ରୀମାନ୍ ବାସୁଦେବ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
Word by Word
मन्दिरम्temple/mansion
मन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
परमेशान्याःof Parameśānī (Pārvatī)
परमेशान्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपरमेशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मनोहरतमम्most charming
मनोहरतमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित/सुपरलटिव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अतिशयार्थक-तमप् (superlative)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
श्रीमताby the illustrious (one)
श्रीमता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootश्रीमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम्—‘श्री-युक्तेन’ (by the illustrious one)
वासुदेवेनby Vāsudeva
वासुदेवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सोदरेin/with (his) brother (i.e., together with a brother)
सोदरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस + उदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘स-उदर’ = सहोदर (having the same womb), स्थानवाचक-सप्तमी
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन