Shloka 39
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे
Transliteration
krośārddhārddhaṃ ca vistāro dvārāṇāṃ kathito mune / dvāreṣu sarveṣu punaścintāmaṇigṛhāntare
Translation
ହେ ମୁନେ! ଦ୍ୱାରମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶର ଅର୍ଧ ପରିମାଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏବଂ ପୁନଃ ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାର ଭିତରେ, ଚିନ୍ତାମଣି-ଗୃହାନ୍ତରେ।
Word by Word
क्रोश-अर्ध-अर्धम्a quarter of a krośa
क्रोश-अर्ध-अर्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोश (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘क्रोशस्य अर्धस्य अर्धम्’ = quarter krośa
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
विस्तारःbreadth/width
विस्तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), एकवचन
द्वाराणाम्of the doors
द्वाराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), बहुवचन
कथितःhas been stated
कथितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been stated’
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
द्वारेषुin/on the doors
द्वारेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), बहुवचन
सर्वेषुin all (of them)
सर्वेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘all’
पुनःagain/further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति/क्रमबोधक-अव्यय (adverb: again/further)
चिन्तामणि-गृह-अन्तरेinside the cintāmaṇi-house
चिन्तामणि-गृह-अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘चिन्तामणिगृहस्य अन्तरे’