Shloka 44
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
तस्माद्गोपुरमूलस्य वेष्टो विंशतियोजनः / उपर्युपरि वेष्टस्य ह्रास एव प्रकीर्त्यते
Transliteration
tasmādgopuramūlasya veṣṭo viṃśatiyojanaḥ / uparyupari veṣṭasya hrāsa eva prakīrtyate
Translation
ଏହେତୁ ଗୋପୁରର ମୂଳଭାଗର ବେଷ୍ଟ (ପରିଧି) ବିଶ ଯୋଜନ; ଏବଂ ଉପରୁ ଉପରୁ ବେଷ୍ଟର ପରିମାଣ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ହ୍ରାସ ପାଏ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।
Word by Word
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya); अपादानार्थे/हेतौ—“therefore/from that” (ablatival sense)
गोपुर-मूलस्यof the gopura-base
गोपुर-मूलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—“of the base of the gopura”
वेष्टःthe encircling wall/outer enclosure
वेष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
विंशति-योजनःtwenty yojanas (in measure)
विंशति-योजनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविंशति (संख्या-प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (numerical)—“twenty-yojana (in extent)”
उपरिabove
उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-उपसर्ग/क्रियाविशेषण—“above”
उपरिabove (again)
उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति—“higher and higher/one above another”
वेष्टस्यof the enclosure
वेष्टस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवेष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन
ह्रासःdecrease/diminution
ह्रासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootह्रास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
प्रकीर्त्यतेis proclaimed/said
प्रकीर्त्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), कर्मणि प्रयोग (Passive/कर्मणि), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन