Shloka 33
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
तत्रैव शृङ्गे महति शिल्पिभ्यां श्रीपुरं कृतम् / चतुःशतं योजनानां विस्तृत कुम्भसंभव
Transliteration
tatraiva śṛṅge mahati śilpibhyāṃ śrīpuraṃ kṛtam / catuḥśataṃ yojanānāṃ vistṛta kumbhasaṃbhava
Translation
ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ! ସେଇ ମହାଶୃଙ୍ଗରେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଶ୍ରୀପୁର ନିର୍ମାଣ କଲେ; ତାହା ଚାରିଶେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed/just
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
शृङ्गेon the peak
शृङ्गे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
महतिgreat/large
महति:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (agreeing with शृङ्गे)
शिल्पिभ्याम्by two artisans
शिल्पिभ्याम्:
करण (Karaṇa/Instrument; agent in passive)
TypeNoun
Rootशिल्पिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), द्विवचन (Dual)
श्री-पुरम्the splendid city (Śrīpura)
श्री-पुरम्:
कर्म (Karma/Object; in passive)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (श्रीमत् पुरम्)
कृतम्made/constructed
कृतम्:
क्रिया (Verbal predicate; passive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (made/constructed)
चतुः-शतम्four hundred
चतुः-शतम्:
परिमाण (Measure)
TypeNoun
Rootचतुः (संख्या-प्रातिपदिक) + शत (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु (400)
योजनानाम्of yojanas
योजनानाम्:
सम्बन्ध (Genitive of measure)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
विस्तृतम्expanded/wide
विस्तृतम्:
विशेषण (Predicate/measure qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + स्तृ (धातु) → विस्तृत (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पाठे 'विस्तृत' इति स्यात्)
कुम्भ-सम्भवO pot-born (Agastya)
कुम्भ-सम्भव:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कुम्भात् सम्भवः)