Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 50
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तदाज्ञां शिरसा धृत्वा श्यामा सर्वं तथाकरोत / ब्रह्मर्षिभिर्वसिष्ठाद्यैर्वैवाहि कविधानतः
Transliteration
tadājñāṃ śirasā dhṛtvā śyāmā sarvaṃ tathākarota / brahmarṣibhirvasiṣṭhādyairvaivāhi kavidhānataḥ
Translation
ସେଇ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶିରସା ଧାରଣ କରି ଶ୍ୟାମା ସବୁ କାମ ତଦନୁସାରେ କଲା; ଏବଂ ବସିଷ୍ଠ ଆଦି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ବୈବାହିକ ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।
Word by Word
tat-ājñāmthat command
tat-ājñām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ājñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—तस्याः/तत्-आज्ञा (that command)
śirasāwith (her) head
śirasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; ‘with (her) head’ = as a sign of reverence
dhṛtvāhaving borne (it)
dhṛtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dhṛ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); धृत्वा = having held/borne (on the head)
śyāmāŚyāmā
śyāmā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; ‘everything’
tathāthus
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in that manner)
akarotdid/performed
akarot:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद; तृतीयपुरुष, एकवचन
brahma-rṣibhiḥby the Brahmarṣis
brahma-rṣibhiḥ:
Karaṇa (करण/Agent-instrumental)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः—ब्रह्मणः/ब्रह्मविदः ऋषयः (Brahmarṣis)
vasiṣṭha-ādyaiḥbeginning with Vasiṣṭha
vasiṣṭha-ādyaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः—वसिष्ठः आदिः येषाम् (beginning with Vasiṣṭha)
vaivāhimarital/wedding
vaivāhi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaivāha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; ‘(vaivāhaṃ) विधिम्’ इत्यर्थे—वैवाहि (pertaining to marriage)
ka-vidhānataḥaccording to the prescribed rite (reading uncertain)
ka-vidhānataḥ:
Hetu/Prakāra (हेतु/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootka (प्रातिपदिक) + vidhāna (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्-प्रत्यय)
Formअव्यय (तसिलन्त); पाठभेद/दुर्लभपद; ‘विधानतः’ = according to rule; ‘क-’ उपपदस्य अर्थः अनिश्चितः (possibly scribal/variant)