Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 14
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्
Transliteration
asminneva hyavasare pārṣṇigrāho vidhīyatām / pārṣṇigrahamimaṃ kartuṃ viṣaṅgaścaturo bhavet
Translation
ଏହି ଅବସରରେ ‘ପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରାହ’—ପଛଦିଗରୁ ଘେରାଉ—ବିଧିତ ହେଉ; ଏହା କରିବାରେ ବିଷଙ୍ଗ ଚତୁର ହେଉ।
Word by Word
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (स्थान/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (causal/emphatic particle)
अवसरेat the occasion/time
अवसरे:
अधिकरण (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवसर (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
पार्ष्णिग्राहःrear-guard (one who seizes/protects the heel/rear)
पार्ष्णिग्राहः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (pārṣṇyāḥ grāhaḥ), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग
विधीयताम्let it be arranged/appointed
विधीयताम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
पार्ष्णिग्रहम्rear-guarding (rear-guard)
पार्ष्णिग्रहम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग
इमम्this
इमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Acc), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with पार्ष्णिग्रहम्)
कर्तुम्to do/to make
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत्
विषङ्गःViṣaṅga (name)
विषङ्गः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग; संबोधनार्थे नाम (proper name)
चतुरःskilled/clever
चतुरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with विषङ्गः)
भवेत्should be/would be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद