Shloka 9
Devanagari script
बलाहकः प्रथमतस्तस्मा त्सूचीमुखो ऽपरः / अन्यः फालमुखश्चैव विकर्णो विकटाननः
Transliteration
balāhakaḥ prathamatastasmā tsūcīmukho 'paraḥ / anyaḥ phālamukhaścaiva vikarṇo vikaṭānanaḥ
Translation
ପ୍ରଥମେ ବଲାହକ; ତା’ପରେ ସୂଚୀମୁଖ; ପୁଣି ଫାଲମୁଖ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିକଟାନନ।
Word by Word
बलाहकःBalāhaka
बलाहकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रथमतःfirstly
प्रथमतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रथम (प्रातिपदिक) → प्रथमतः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablative adverb: 'firstly/at first')
तस्मात्from him/thereafter
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (अपादान/Ablative), एकवचन
सूचीमुखःSūcīmukha
सूचीमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूची-मुख (प्रातिपदिक; सूची + मुख)
Formतत्पुरुष-समास (सूच्याः मुखम् इव/सूचीमुख-नाम), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपरःanother
अपरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अन्यः) इत्यर्थे विशेषणम्
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
फालमुखःPhālamukha
फालमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootफाल-मुख (प्रातिपदिक; फाल + मुख)
Formतत्पुरुष-समास (फालस्य मुखम् इव/फालमुख-नाम), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
विकर्णःVikarṇa
विकर्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवि-कर्ण (प्रातिपदिक; वि + कर्ण)
Formबहुव्रीहि/नामरूपेण (विशिष्टकर्णः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विकटाननःVikaṭānana
विकटाननः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकट-आनन (प्रातिपदिक; विकट + आनन)
Formबहुव्रीहि-समास (विकटम् आननं यस्य सः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन