Shloka 85
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
तिरस्करणिकां देवीमग्रे कृत्वा महाबलाम् / सदुपायप्रसङ्गेन भृशं तुष्टा रणं व्यधुः
Transliteration
tiraskaraṇikāṃ devīmagre kṛtvā mahābalām / sadupāyaprasaṅgena bhṛśaṃ tuṣṭā raṇaṃ vyadhuḥ
Translation
ମହାବଳା ତିରସ୍କରଣିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ସଦୁପାୟ ମିଳିଥିବାରୁ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରଣ କଲେ।
Word by Word
तिरस्करणिकाम्Tiraskaraṇikā
तिरस्करणिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतिरस्करणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; apposition to तिरस्करणिकाम्
अग्रेin front
अग्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्; देशवाचक-अव्यय (locative adverb: in front)
कृत्वाhaving placed/made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having made/placing’
महा-बलाम्very strong
महा-बलाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; देवीम् इति विशेषणम्
सत्-उपाय-प्रसङ्गेनby a fitting stratagem
सत्-उपाय-प्रसङ्गेन:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by/through the occasion of a good means/strategy’
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (adverb: greatly)
तुष्टाःpleased/satisfied
तुष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्तृसम्बन्धि-विशेषणम् (agreeing with implied feminine subject)
रणम्battle
रणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
व्यधुःthey arranged/undertook
व्यधुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः ‘वि’