Shloka 57
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
मर्दयामास पृतनां शक्तीनां तेन देशितः / तस्य वेतालवर्यस्य वर्तमानोंससीमनि / बहुधायुध्यत तदा शक्तिभिः सह दानवः
Transliteration
mardayāmāsa pṛtanāṃ śaktīnāṃ tena deśitaḥ / tasya vetālavaryasya vartamānoṃsasīmani / bahudhāyudhyata tadā śaktibhiḥ saha dānavaḥ
Translation
ତାହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଚାପି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲା। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେତାଳର କାନ୍ଧ-ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଦାନବଟି ସେତେବେଳେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
Word by Word
mardayāmāsahe crushed/beat
mardayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mṛd/mard (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
pṛtanāmthe army
pṛtanām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpṛtanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
śaktīnāmof the Śaktis (powers/warrior-women)
śaktīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
tenaby him/thereby
tena:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
deśitaḥinstructed/commanded
deśitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√diś (धातु) → deśita (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘निर्दिष्टः/आदेशितः’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
vetāla-varyasyaof the best vetāla
vetāla-varyasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvetāla (प्रातिपदिक) + varya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘vetālānām varyaḥ’ = best among vetālas)
vartamānaḥbeing/remaining
vartamānaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√vṛt (धातु) → vartamāna (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (present participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aṃsa-sīmanion the edge of the shoulder
aṃsa-sīmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṃsa (प्रातिपदिक) + sīman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘aṃsasya sīman’ = border/edge of the shoulder)
bahudhāin many ways/repeatedly
bahudhā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbahudhā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ayudhyatafought
ayudhyata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yudh (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
tadāthen
tadā:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
śaktibhiḥwith the Śaktis
śaktibhiḥ:
Sahakārī/Saha (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition meaning 'with')
dānavaḥthe demon (Dānava)
dānavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन