Shloka 3
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
तथेति तत्प्रतिश्रुत्य सर्वेर्देवैः पितामहः / उवाच च महादेवीं धर्मार्थसहितं वचः
Transliteration
tatheti tatpratiśrutya sarverdevaiḥ pitāmahaḥ / uvāca ca mahādevīṃ dharmārthasahitaṃ vacaḥ
Translation
‘ତଥେତି’ ବୋଲି ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଶୁଣି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ବଚନ କହିଲେ।
Word by Word
तथाso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (so/thus)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्ति-सूचक
तत्-प्रतिश्रुत्यhaving agreed to that
तत्-प्रतिश्रुत्य:
Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रति-श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘तत्’ कर्म; ‘तत् प्रतिश्रुत्य’ = having assented/promised that
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवैः-विशेषण)
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करण (agent-instrumental: by the gods)
पितामहःthe Grandfather (Brahmā)
पितामहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (ब्रह्मा)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (and)
महादेवीम्to the great goddess
महादेवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; ‘महती देवी’ इति कर्मधारय
धर्म-अर्थ-सहितम्accompanied by dharma and artha
धर्म-अर्थ-सहितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; सह धातु/सह-भाव, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचः-विशेषण); ‘धर्मेण च अर्थेन च सहितम्’
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (उवाच इत्यस्य)