Shloka 23
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
यत्रोदेति जगत्कृत्स्नं यत्र तिष्ठति निर्भरम् / यत्रान्तमेति काले तु तस्यै देव्यै नमोनमः
Transliteration
yatrodeti jagatkṛtsnaṃ yatra tiṣṭhati nirbharam / yatrāntameti kāle tu tasyai devyai namonamaḥ
Translation
ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଉଦୟ ହୁଏ, ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଅବସ୍ଥିତ ରହେ, ଏବଂ କାଳେ ଶେଷେ ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ପାଏ—ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
Word by Word
यत्रwherein/where
यत्र:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धसूचक (relative locative adverb)
उदेतिarises
उदेति:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootउद्√इ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगत्-कृत्स्नम्the entire world
जगत्-कृत्स्नम्:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + कृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘कृत्स्नं जगत्’ = whole universe
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
तिष्ठतिstands/abides
तिष्ठति:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निर्भरम्fully/entirely (dependent/contained)
निर्भरम्:
विशेषण (विशेष्य=जगत्)
TypeAdjective
Rootनिर्भर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
अन्तम्end
अन्तम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
एतिgoes/attains
एति:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कालेin time (at the time)
काले:
अधिकरण (कालाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तुindeed/but
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तस्यैto her
तस्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
देव्यैto the goddess
देव्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक निपात
नमःsalutation (again)
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति