Shloka 16
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
महीरुहास्तेङ्गरुहाः प्रभातं वसनं तव / भूतं भव्यं भविष्यच्च नित्यं च तव विग्रहः
Transliteration
mahīruhāsteṅgaruhāḥ prabhātaṃ vasanaṃ tava / bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca nityaṃ ca tava vigrahaḥ
Translation
ହେ ଦେବୀ, ପର୍ବତର ବୃକ୍ଷମାନେ ତୁମ ଅଙ୍ଗରୋମ; ପ୍ରଭାତ ତୁମ ବସନ। ଭୂତ, ଭବ୍ୟ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ନିତ୍ୟତା—ସବୁ ତୁମ ଵିଗ୍ରହ।
Word by Word
महीरुहाःtrees (earth-growers)
महीरुहाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महीयाः रुहाः = भूमौ रोहन्ति)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
अङ्गरुहाःhairs (body-growers)
अङ्गरुहाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक) + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अङ्गेषु रुहाः)
प्रभातम्dawn
प्रभातम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वसनम्garment/clothing
वसनम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
भूतम्past
भूतम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भव्यम्present/what is to be (imminent)
भव्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भविष्यत्future
भविष्यत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभविष्यत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वर्तमान-प्रत्ययान्त-शब्द (future as noun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
नित्यम्eternal
नित्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (भूतादीनाम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
विग्रहःform/body
विग्रहः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन