Shloka 60
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तं दृष्ट्वा दानवेन्द्रो ऽपि किमेतदिति विस्मितः / संक्रुद्धो दानवास्त्रेण बभञ्जातिबलेन तु
Transliteration
taṃ dṛṣṭvā dānavendro 'pi kimetaditi vismitaḥ / saṃkruddho dānavāstreṇa babhañjātibalena tu
Translation
ତାହାକୁ ଦେଖି ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ‘ଏହା କ’ଣ?’ ବୋଲି ବିସ୍ମିତ ହେଲା। କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦାନବାସ୍ତ୍ରରେ ଅତିବଳରେ ତାହାକୁ ଭଙ୍ଗ କଲା।
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having seen’
दानव-इन्द्रःlord of the Dānavas
दानव-इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् इन्द्रः)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ ‘also/even’
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
एतत्this
एतत्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)
विस्मितःastonished
विस्मितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; विस्मि/स्मि √? as adjectival PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally)
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
दानव-अस्त्रेणwith a Dānava weapon
दानव-अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् अस्त्रं)
बभञ्जbroke/shattered
बभञ्ज:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अति-बलेनwith great strength
अति-बलेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; अव्ययीभाव/उपपद-तत्पुरुष-सदृश प्रयोग ‘अतिबल’ = अत्यधिकं बलम्
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषणार्थ ‘but/indeed’