Shloka 19
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
Devanagari script
आत्म्यैक्यधयाननिरतः शिवो गौर्या समन्वितः / हिमाचलतले रम्ये वर्तते मुनिभिर्वृतः
Transliteration
ātmyaikyadhayānanirataḥ śivo gauryā samanvitaḥ / himācalatale ramye vartate munibhirvṛtaḥ
Translation
ଆତ୍ମଐକ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ନିରତ ଶିବ, ଗୌରୀ ସହିତ, ରମ୍ୟ ହିମାଚଳର ପାଦଦେଶରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ ବିରାଜିତ।
Word by Word
आत्म्यैक्यधयानिरतःintent on meditation on unity with the Self
आत्म्यैक्यधयानिरतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्म्य-ऐक्य-ध्यान-निरत (प्रातिपदिक: आत्म्य + ऐक्य + ध्यान + निरत)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)
शिवःShiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
गौर्याwith Gauri
गौर्या:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
समन्वितःaccompanied
समन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त/क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘युक्तः/सहितः’ (endowed/associated)
हिमाचलतलेon the slope/ground of Himālaya
हिमाचलतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहिमाचलतल (प्रातिपदिक: हिमाचल + तल)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
रम्येpleasant/beautiful
रम्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular); विशेषण
वर्ततेdwells/abides
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
मुनिभिःby/with sages
मुनिभिः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त/क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘परिवृतः’ (surrounded)