Adhyaya 11
मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସମ୍ବାଦର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନର ସଂଘର୍ଷ-ଇତିହାସ ପାଇଁ କାରଣରୂପ ପ୍ରସ୍ତାବନା। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭଣ୍ଡାସୁରର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତ୍ରିପୁରାମ୍ବିକା/ଲଲିତାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବିଜୟକଥା କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ପଚାରିଲେ, ହୟଗ୍ରୀବ କାରଣ-ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞର ବିଘ୍ନ ଓ ଦକ୍ଷାୟଣୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଦେବତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ-ଆନନ୍ଦ-ରସସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଋଷିପୂଜ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ହିମାଳୟର ଗଙ୍ଗାତଟେ ଶଙ୍କରଭକ୍ତି, ଯୋଗେ ଦେହତ୍ୟାଗ ଓ ହିମବତ୍କୁଳରେ କନ୍ୟାଜନ୍ମ; ନାରଦ ସୂଚକ ହୋଇ ‘ରୁଦ୍ରାଣୀ’ ନାମ ଶଙ୍କରସେବା ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ତାରକପୀଡିତ ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶରଣ ଯାଆନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା ତପ କରି ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଠାରୁ ବର ପାଆନ୍ତି। ପରେ ଜଗନ୍ମୋହିନୀ ମୋହିନୀର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ, ପୁଷ୍ପବାଣ ଓ ଇକ୍ଷୁଧନୁର ଚିହ୍ନ/ଦାନ; କର୍ମଜନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି-କାରଣତା ଓ ବରଶକ୍ତିର ଅବ୍ୟର୍ଥତା ପୁନଃ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मोहिनीप्रादुर्भावमलकासुरवधो नाम दशमो ऽध्यायः समाप्तश्चोपोद्धातखण्डः / अगस्त्य उवाच कथं भण्डासुरो जातः कथं वा त्रिपुरांबिका / कथं बभञ्ज तं संख्ये तत्सर्वं वद विस्तरात्
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ, ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ମୋହିନୀ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଓ ମଲ୍କାସୁରବଧ’ ନାମକ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ଉପୋଦ୍ଘାତଖଣ୍ଡ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଭଣ୍ଡାସୁର କିପରି ଜନ୍ମିଲା? ତ୍ରିପୁରାମ୍ବିକା କିପରି? ସମରରେ ସେ ତାକୁ କିପରି ଭଙ୍ଗ କଲେ? ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କହ।
Verse 2
हयग्रीव उवाच पुरा दाक्षायणीं त्यक्त्वा पितुर्यज्ञविनाशनम्
ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ଦାକ୍ଷାୟଣୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, (ଶିବ) ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।
Verse 3
आत्मानमात्मना पश्यञ्ज्ञानानन्दरसात्मकः / उपास्यमानो मुनिभिरद्वन्द्वगुणलक्षणः
ସେ ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ-ଆନନ୍ଦରସସ୍ୱରୂପ। ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସ୍ୟ, ସେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ ଗୁଣଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ।
Verse 4
गङ्गाकूले हिमवतः पर्यन्ते प्रविवेश ह / सापि शङ्करमा राध्य चिरकालं मनस्विनी
ସେ ଗଙ୍ଗାତଟେ, ହିମବତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଇ ମନସ୍ୱିନୀ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଲେ।
Verse 5
योगेन स्वां तनुं त्यक्त्वा सुतासीद्धिमभूभृतः
ଯୋଗବଳରେ ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ହିମଭୂଭୃତ (ହିମବତ) ରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ହେଲେ।
Verse 6
स शैलो नारदाच्छ्रुत्वा रुद्राणीति स्वकन्याकाम् / तस्य शुश्रूषणार्थाय स्थापयामास चान्तिके
ସେ ଶୈଳରାଜ ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ‘ନିଜ କନ୍ୟା ରୁଦ୍ରାଣୀ’ ବୋଲି ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଶୁଶ୍ରୂଷାର୍ଥେ ତାକୁ (ଶଙ୍କରଙ୍କ) ସମୀପରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
Verse 7
एतस्मिन्नन्तरे देवास्तारकेण हि पीडिताः / ब्रह्मणोक्ताः समाहूय मदनं चेदमब्रुवन्
ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ତାରକ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାନୁସାରେ ସମାହୂତ ହୋଇ, ମଦନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
Verse 8
सर्गादौ भगवान्ब्रह्म सृजमानो ऽखिलाः प्रजाः / न निर्वृतिरभूत्तस्य कदाचिदपि मानसे / तपश्चचार सुचिरं मनोवाक्कायकर्मभिः
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଭଗବାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୃଜୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନରେ କେବେ ତୃପ୍ତି ହେଲା ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେ ମନ-ବାକ୍-କାୟ-କର୍ମରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ତପ କଲେ।
Verse 9
ततः प्रसन्नो भगवान्सलक्ष्मीको जनार्दनः / वरेण च्छन्दयामास वरदः सर्वदेहिनाम्
ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀସହିତ ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କର ବରଦାତା ସେ ବର ଦେଇ (ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ) ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
Verse 10
ब्रह्मोवाच / यदि तुष्टो ऽसि भगवन्ननायासेन वै जगत् / चराचरयुतं चैतत्सृजामि त्वत्प्रसादतः
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ହେ ଭଗବାନ୍! ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ଅନାୟାସେ ଚରାଚରସହିତ ଏହି ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବି।
Verse 11
एवमुक्तो विधात्रा तु महाल क्ष्मीमुदैक्षत / तदा प्रादुरभूस्त्वं हि जगन्मोहनरूपधृक्
ବିଧାତା (ବ୍ରହ୍ମା) ଏପରି କହିବା ପରେ ସେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତେବେ ଆପଣ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।
Verse 12
तवायुधार्थं दत्तं च पुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् / विजयत्वमजेयत्वं प्रादा त्प्रमुदितो हरिः
ଆପଣଙ୍କ ଆୟୁଧ ପାଇଁ ପୁଷ୍ପବାଣ ଓ ଇକ୍ଷୁଧନୁ ଦିଆଗଲା; ପ୍ରମୁଦିତ ହରି ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ଓ ଅଜେୟତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ।
Verse 13
असौ सृजति भूतानि कारणेन स्वकर्मणा / साक्षिभूतः स्वजनतो भवान्भजतु निर्वृन्तिम्
ସେ ନିଜ କର୍ମକାରଣରେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ସ୍ୱଜନମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ଆପଣ ପରମ ନିର୍ବୃତି ଭଜନ୍ତୁ।
Verse 14
एष दत्तवरो ब्रह्मा त्वयि विन्यस्य तद्भरम् / मनसो निर्वृतिं प्राप्य वर्तते ऽद्यापि मन्मथ
ହେ ମନ୍ମଥ! ବରପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ସେଇ ଭାର ତୁମଠାରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରି ମନର ନିର୍ବୃତି ପାଇ ଆଜିଯାଏ ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 15
अमोघं बलवीर्यं ते न ते मोघः पराक्रमः
ତୁମର ବଳ ଓ ବୀର୍ୟ ଅମୋଘ; ତୁମର ପରାକ୍ରମ କେବେ ବି ନିଷ୍ଫଳ ନୁହେଁ।
Verse 16
सुकुमाराण्यमोघानि कुसुमास्त्राणि ते सदा / ब्रह्मदत्तवरो ऽयं हि तारको नाम दानवः
ତୁମର ସୁକୁମାର କୁସୁମାସ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଅମୋଘ; କାରଣ ‘ତାରକ’ ନାମକ ଏହି ଦାନବ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବରପ୍ରାପ୍ତ।
Verse 17
बाधते सकलांल्लोकानस्मानपि विशेषतः / शिवपुत्रादृते ऽन्यत्र न भयं तस्य विद्यते
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷତଃ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ, ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ଶିବପୁତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାରୁ ତାହାର ଭୟ ନାହିଁ।
Verse 18
त्वां विनास्मिन्महाकार्ये न कश्चित्प्रवदेदपि / स्वकराच्च भवेत्कार्यं भवतो नान्यतः क्वचित्
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ବିନା ଏହି ମହାକାର୍ଯ୍ୟରେ କେହି କିଛି କହିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱହସ୍ତରୁ ହିଁ ସିଦ୍ଧ ହେବ; ଅନ୍ୟତଃ କେବେ ନୁହେଁ।
Verse 19
आत्म्यैक्यधयाननिरतः शिवो गौर्या समन्वितः / हिमाचलतले रम्ये वर्तते मुनिभिर्वृतः
ଆତ୍ମଐକ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ନିରତ ଶିବ, ଗୌରୀ ସହିତ, ରମ୍ୟ ହିମାଚଳର ପାଦଦେଶରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ ବିରାଜିତ।
Verse 20
तं नियोजय गौर्यां तु जनिष्यति च तत्सुतः / ईषत्कार्यमिदं कृत्वा त्रायस्वास्मान्महाबल
ତାଙ୍କୁ ଗୌରୀଙ୍କ ନିକଟେ ନିଯୁକ୍ତ କର; ତାହାରୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିବ। ହେ ମହାବଳ, ଏହି ସ୍ୱଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
Verse 21
एवमभ्यर्थितो देवैः स्तूयमानो मुहुर्मुहुः / जगामात्मविनाशाय यतो हिमवतस्तटम्
ଏଭଳି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥିତ ଓ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେ ଆତ୍ମବିନାଶାର୍ଥେ ହିମବତର ତଟକୁ ଗଲା।
Verse 22
किमप्याराधयान्तं तु ध्यानसंमीलितेक्षणम् / ददर्शेशानमासीनं कुसुमषुरुदायुधः
କିଛି ଆରାଧନା କରୁଥିବାବେଳେ, ଧ୍ୟାନରେ ନୟନ ବନ୍ଦ କରି ଆସୀନ ଥିବା ଈଶାନଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା; ଯାହାଙ୍କ ଆୟୁଧ ପୁଷ୍ପବାଣ ଥିଲା।
Verse 23
एतस्मिन्नन्तरे तत्र हिमवत्तनया शिवम् / आरिराधयिषुश्चा गाद्बिभ्राणा रूपमद्भुतम्
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ହିମବାନଙ୍କ କନ୍ୟା ଗିରିଜା ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରି ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନାକୁ ଗଲେ।
Verse 24
समेत्य शम्भुं गिरिजां गन्धपुष्पोपहारकैः / शुश्रूषणपरां तत्र ददर्शातिबलः स्मरः
ଗିରିଜା ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପର ଉପହାର ନେଇ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ମିଳିଲେ; ସେଠାରେ ସେବାପରାୟଣା ତାଙ୍କୁ ଅତିବଳ ସ୍ମର ଦେଖିଲା।
Verse 25
अदृश्यः सर्वभूतानान्नातिदूरे ऽस्य संस्थितः / सुमनोमार्गणैरग्र्यैस्स विव्याध महेश्वरम्
ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସେ ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ ଏମିତି ଥିଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍ପବାଣରେ ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।
Verse 26
विस्मृत्य स हि कार्याणि बाणविद्धो ऽन्तिके स्थिताम् / गौरीं विलोकयामास मन्मथाविष्टचेतनः
ବାଣବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଭୁଲିଗଲା; ମନ୍ମଥାବିଷ୍ଟ ଚେତନାରେ ନିକଟରେ ଥିବା ଗୌରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
Verse 27
धृतिमालंब्य तु पुनः किमेतदिति चिन्तयन् / ददर्शाग्रे तु सन्नद्धं मन्मथं कुसुमायुधम्
ପୁଣି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ‘ଏହା କଣ?’ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ସାମ୍ନାରେ ସଜ୍ଜ ଥିବା କୁସୁମାୟୁଧ ମନ୍ମଥକୁ ଦେଖିଲା।
Verse 28
तं दृष्ट्वा कुपितः शूली त्रैलोक्यदहनक्षमः / तार्तीयं चक्षुरुन्मील्य ददाह मकरध्वजम्
ତାହାକୁ ଦେଖି ଶୂଳଧାରୀ ଶିବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଯିଏ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଦହନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ମକରଧ୍ୱଜ (କାମଦେବ)କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
Verse 29
शिवेनैवमवज्ञाता दुःखिता शैलकन्यका / अनुज्ञया ततः पित्रोस्तपः कर्तुमगाद्वनम्
ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଅବଜ୍ଞା ପାଇ ଶୈଳକନ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ) ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ପରେ ପିତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ତପ କରିବାକୁ ବନକୁ ଗଲେ।
Verse 30
अथ तद्भस्म संवीक्ष्य चित्रकर्मा गणेश्वरः / तद्भस्मना तु पुरुषं चित्राकारं चकार सः
ତାପରେ ସେଇ ଭସ୍ମକୁ ଦେଖି ଗଣେଶ୍ୱର ଚିତ୍ରକର୍ମା, ସେଇ ଭସ୍ମଦ୍ୱାରା ଏକ ଚିତ୍ରାକାର ପୁରୁଷ ତିଆରି କଲେ।
Verse 31
तं विचित्रतनुं रुद्रो ददर्शाग्रे तु पूरुषम् / तत्क्षणाज्जात जीवो ऽभून्मूर्तिमानिव मन्मथः / महाबलो ऽतितेजस्वी मध्याह्नार्कसमप्रभः
ରୁଦ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ସେଇ ବିଚିତ୍ର ଦେହଧାରୀ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନ୍ତ ହେଲା, ଯେନ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ମନ୍ମଥ; ମହାବଳୀ, ଅତିତେଜସ୍ୱୀ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାବାନ।
Verse 32
तं चित्रकर्मा बाहुभ्यां समालिङ्ग्य मुदान्वितः / स्तुहि वाल महादेवं स तु सर्वार्थसिद्धिदः
ଚିତ୍ରକର୍ମା ଆନନ୍ଦରେ ତାକୁ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ—“ବତ୍ସ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ସେ ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦାତା।”
Verse 33
इत्युक्त्वा शतरुद्रीयमुपादिशदमेयधीः / ननाम शतशो रुद्रं शतरुद्रियमाजपन्
ଏହିପରି କହି ଅମେୟବୁଦ୍ଧି ଥିବା ସେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟର ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ପରେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଜପ କରି କରି ସେ ଶତଶଃ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
Verse 34
ततः प्रसन्नो भगवान्महादेवो वृषध्वजः / वरेण च्छन्दयामास वरं वव्रे स बालकः
ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେ ବାଳକ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ବର ମାଗିଲା।
Verse 35
प्रतिद्वन्द्विबलार्थं तु मद्बलेनोपयोक्ष्यति / तदस्त्रशस्त्रमुख्यानि वृथा कुर्वन्तु नो मम
ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀର ବଳ ପାଇଁ ସେ ମୋର ବଳକୁ ହିଁ ବ୍ୟବହାର କରିବ; ତେଣୁ ମୋ ବିରୋଧରେ ତାହାର ପ୍ରଧାନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ।
Verse 36
तथेति तत्प्रतिश्रुत्य विचार्य किमपि प्रभुः / षष्टिवर्षसहस्राणि राज्यमस्मै ददौ पुनः
‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ତାହାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ପ୍ରଭୁ କିଛି ବିଚାର କଲେ; ପରେ ପୁନଃ ତାହାକୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷର ରାଜ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
Verse 37
एतद्दृष्ट्वा तु चरितं धाता भण्डिति भण्डिति / यदुवाच ततो नाम्ना भण्डो लोकेषु कथ्यते
ଏହି ଚରିତ ଦେଖି ଧାତା ‘ଭଣ୍ଡି! ଭଣ୍ଡି!’ ବୋଲି କହିଲେ; ଧାତା ଯେପରି କହିଥିଲେ ସେହି ନାମରେ ତାହା ଲୋକମାନେ ‘ଭଣ୍ଡ’ ବୋଲି କହିଲେ।
Verse 38
इति दत्त्वा वरं तस्मै सर्वैर्मुनिगणैर्वृतः / दत्त्वास्त्राणि च शस्त्राणि तत्रैवान्तरधाच्च सः
ଏହିପରି ତାହାକୁ ବର ଦେଇ, ସମସ୍ତ ମୁନିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
Frequently Asked Questions
Agastya asks how Bhaṇḍāsura originated and how Tripurāmbikā defeated him; the chapter begins the etiological chain that links earlier Śaiva episodes (Dakṣa-yajña disruption), tapas/boon mechanics, and divine manifestations (Mohinī) to the later Bhaṇḍa narrative.
Mohinī appears as a “world-enchanting” form (jagan-mohana-rūpa) and the floral weapon-set signals Śākta symbolic warfare: conquest through attraction, mind, and subtle force—an anticipatory code for Lalitā’s theology rather than a purely martial inventory.
From the sampled material it functions primarily as origin-causality (nidāna) rather than a full vaṃśa catalog: it names key agents and settings (Himavat, Nārada, Rudrāṇī designation) that contextualize later genealogical or mythic developments.