Shloka 26
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
देवाश्च पितरश्चैव क्रमशो मानवास्तथा / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्पुरा
Transliteration
devāśca pitaraścaiva kramaśo mānavāstathā / tataste tapasā yuktāḥ sthānānyāpūrayanpurā
Translation
ଦେବମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ, ଏବଂ କ୍ରମେ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ। ତାପରେ ସେମାନେ ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁରାତନକାଳରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କଲେ।
Word by Word
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पितरःmanes/ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed / also
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
क्रमशःin due order / successively
क्रमशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: in order/gradually)
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (so/likewise)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरवाचक (then)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तपसाby austerity
तपसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
युक्ताःendowed / engaged
युक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: ‘endowed/connected’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
स्थानानिplaces/abodes
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
आपूरयन्they filled
आपूरयन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√पॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद; छन्दसि ‘-न्’ लोप/प्रयोग (āpūrayan)
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)